Thực tế cho thấy, thời gian qua, tình hình khai thác, vận chuyển, tập kết khoáng sản trái quy định có dấu hiệu gia tăng tại một số địa bàn trong tỉnh. Lợi dụng thời điểm sắp xếp chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền cấp xã mới đi vào vận hành, các tổ chức, cá nhân có dấu hiệu hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết khoáng sản trái phép.
Bên cạnh đó, một số sở, ngành sáp nhập nên có sự điều chỉnh về chức năng, nhiệm vụ liên quan đến công tác quản lý nhà nước về KTKS. Lĩnh vực này còn một số tồn tại, hạn chế, tiềm ẩn nhiều rủi ro thất thu thuế, đặc biệt là KTKS chưa đúng quy định, khai thác trái phép, khai báo sản lượng tính thuế, giá tính thuế, doanh thu tính thuế và nghĩa vụ tài chính chưa đúng với thực tế…
Hiện nay, tỉnh Đắk Lắk đang quản lý thuế 128 doanh nghiệp hoạt động KTKS, chủ yếu là khai thác cát, đá và đất sét. Năm 2025, tổng số bộ thuế phát sinh từ các doanh nghiệp này là 207,5 tỷ đồng, bằng 171% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xử lý tăng thu qua công tác kiểm tra tại 46 doanh nghiệp là 12,4 tỷ đồng.
 |
| Khai thác cát trái phép vẫn còn diễn ra ở Đắk Lắk (Ảnh minh họa) |
Để tăng cường quản lý, chống thất thu trong quản lý khai thác, chế biến khoáng sản, lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến các địa phương có liên quan cùng với các sở, ban, ngành chức năng theo dõi, giám sát chặt chẽ các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này, nhằm bảo đảm việc khai thác chỉ được thực hiện khi có thiết kế mỏ, có báo cáo kinh tế kỹ thuật được phê duyệt và phải lắp đặt thiết bị kiểm soát (bắt buộc) sản lượng khai thác (trạm cân, camera).
Các hành vi khai thác trái phép, vượt công suất hoặc lợi dụng thăm dò để khai thác sẽ bị xử lý nghiêm. Cơ quan chức năng cũng sẽ xử lý nghiêm hành vi buôn bán khoáng sản không nguồn gốc, không xuất hóa đơn, trốn thuế. Phương tiện vận chuyển khoáng sản phải đúng tải trọng và có giám sát hành trình.
 |
| Một điểm khai thác đất tại phường Cư Bao, tỉnh Đắk Lắk |
Đối với việc quản lý nguồn thu ngân sách nhà nước, ngành thuế sẽ tập trung vào doanh nghiệp rủi ro cao, như: lỗ liên tục, quy mô lớn nhưng thuế thấp, mâu thuẫn giữa sản lượng và chi phí điện, nước, nhân công…
Theo bà Hồ Thị Nguyên Thảo, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo đôn đốc và chống thất thu ngân sách nhà nước tỉnh Đắk Lắk: Đề án mà tỉnh vừa ban hành sẽ tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản; nâng cao chất lượng quản lý thuế đối với hoạt động thăm dò, khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản trên địa bàn tỉnh, góp phần tăng thu cho ngân sách; đồng thời nâng cao ý thức tuân thủ, trách nhiệm chấp hành pháp luật thuế của tổ chức, cá nhân trong thăm dò, khai thác, chế biến vận chuyển và tiêu thụ khoáng sản trên địa bàn tỉnh.
