Cụ thể, 3 vụ án bao gồm vụ "Chiếm đoạt tài liệu bí mật Nhà nước" xảy ra tại cơ quan đơn vị thuộc UBND TP. Hà Nội và 2 vụ án "Lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ" xảy ra tại UBND TP. Hà Nội và các đơn vị liên quan.
Từ quan lộ hanh thông...
Ông Nguyễn Đức Chung (54 tuổi, quê huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương), từng kinh qua các chức vụ Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội.
Trước khi trở thành chính khách, ông Chung phục vụ trong ngành công an, từng có nhiều năm là điều tra viên cao cấp và được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang khi còn rất trẻ (37 tuổi).
Dư luận đánh giá ông Nguyễn Đức Chung có quan lộ hanh thông, thăng tiến "siêu nhanh", hiếm gặp.
Năm 2010, ông Chung chỉ mới là Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, nhưng trong vòng 5 năm sau đó, ông Chung đã lần lượt được bổ nhiệm các chức vụ quan trong của thủ đô: Phó giám đốc Công an TP. Hà Nội; Giám đốc Công an TP. Hà Nội; Phó bí thư thành ủy Hà Nội; Chủ tịch UBND TP. Hà Nội.
Không những thế, trong suốt quá trình công tác, vị cựu Chủ tịch Thành phố còn được đánh giá là một chính trị gia tài cán có tiềm năng, theo đường lối cứng rắn với với nhiều chủ trương gây tranh cãi như thay thế cây xanh Hà Nội, cải tạo ô nhiễm ao hồ trên địa bàn thành phố, thay thế lát đá vỉa hè…
Cựu Chủ tịch TP. Hà Nội còn rất "có nghề" và bạo tay chi tiền để "tô vẽ" cho hình ảnh của chính mình. Từ năm 2016 đến năm 2019, bị can Chung chỉ đạo, yêu cầu thuộc cấp dùng tiền để làm từ thiện, tặng quà cho các đơn vị thuộc UBND TP. Hà Nội và tỉnh Sơn La. Thậm chí, có những mặt hàng bị can Chung chỉ đạo cấp dưới mua về, chưa bán được thì ông Chung chỉ đạo dùng làm từ thiện.
Theo kết luận của Cơ quan điều tra xác định, bị can Nguyễn Đức Chung đã tặng quà, tài trợ cho các đơn vị thuộc UBND TP. Hà Nội (Ban Quản lý phố cổ Hà Nội, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Q.Ba Đình, Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, UBND tỉnh Sơn La, Bộ Tư lệnh Thủ đô, Trường mầm non Yển Khê (H.Thanh Ba, Phú Thọ), trường Đại học FPT với tổng số tiền xuất hóa đơn khoảng 7,8 tỉ đồng; trong đó, nguồn tiền để Giang tặng quà, tài trợ có phần lợi nhuận của việc bán chế phẩm Redoxy 3C cho Công ty TNHH thoát nước Hà Nội.
Đến nay, vị lãnh đạo này để lại nhiều dấu ấn "dở khóc dở cười" bởi những phát ngôn khiến dư luận đặt niềm tin ông là người chính trực, quyết liệt bài trừ tham ô, tệ nạn. Điển hình như việc ông mạnh miệng tuyên bố rằng “80% quán bia hơi vỉa hè có công an đứng đằng sau chống lưng”; hay “Có bãi trông giữ xe là người nhà bí thư hay chủ tịch”…
Trớ trêu thay! Trong cả 3 vụ án đình đám kể trên, Cơ quan CSĐT đưa ra nhận định vị cựu Chủ tịch Thành phố đều có vai trò “quyết định” và "chủ mưu cầm đầu”!
... đến trở thành "đầu tàu... phạm tội"
Tháng 5/2019, Cơ quan cảnh sát điều tra (C03) Bộ Công an đã đồng loạt khám xét và khởi tố vụ án "Buôn lậu; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Công ty TNHH thương mại và dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường (Công ty Nhật Cường) và một số đơn vị liên quan.
Công ty Nhật Cường do Bùi Quang Huy (46 tuổi, ngụ Q.Hoàn Kiếm, Hà Nội) làm người đại diện theo pháp luật kiêm Tổng giám đốc.
Mở rộng điều tra, C03 đã khởi tố bổ sung thêm các tội danh "Rửa tiền"; "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại UBND TP. Hà Nội, Sở KH-ĐT Hà Nội và một số đơn vị liên quan.
Với tính chất nghiêm trọng, phức tạp, vụ án này đã được Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng đưa vào diện đôn đốc, chỉ đạo. Cũng từ đây, các cơ quan tố tụng đã phát hiện ra hàng loạt bê bối của ông Nguyễn Đức Chung.
Hồ sơ của các cơ quan tố tụng xác định, từ khi là cán bộ ở phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP. Hà Nội, bị can Nguyễn Đức Chung đã có mối quan hệ thân thiết với Bùi Quang Huy.
Khi ông Nguyễn Đức Chung thăng tiến cùng với những phát ngôn mạnh mẽ về việc ngăn chặn doanh nghiệp “sân sau” của quan chức Hà Nội cũng là lúc Công ty Nhật Cường - ban đầu chỉ là cửa hàng sửa chữa điện thoại nhỏ lẻ đã nhanh chóng vươn lên thành hệ thống buôn bán điện thoại trên toàn quốc, đồng thời lấn sân sang mảng công nghệ thông tin, vượt mặt nhiều “đại gia” công nghệ như Vietel, FPT để trúng thầu liên tiếp nhiều dự án lớn của TP. Hà Nội. Quá trình này gắn liền với sự nghiệp chính trị của ông Nguyễn Đức Chung.
Cũng theo hồ sơ từ các cơ quan tố tụng, ở thời điểm Công ty Nhật Cường bị Bộ Công an điều tra, ông Nguyễn Đức Chung lo ngại bị phanh phui các mối quan hệ làm ăn với doanh nghiệp của mình và vợ, nên đã thông qua trung gian tiếp cận với cán bộ điều tra thuộc C03 để lấy các thông tin về quá trình điều tra vụ Nhật Cường (là tại liệu thuộc danh mục bí mật Nhà nước).
Trong vụ án này, ông Chung được xác định giữ vai trò chủ mưu cầm đầu khi chỉ đạo những cán bộ thân tín nhất của mình móc nối với cán bộ thuộc C03 để thu thập tài liệu mật. Mặt khác, với kinh nghiệm từng công tác tại các cơ quan bảo vệ pháp luật, có kinh nghiệm, am hiểu pháp luật và công tác nghiệp vụ đấu tranh phòng chống tội phạm, Nguyễn Đức Chung và đồng phạm có thủ đoạn hoạt động phạm tội hết sức tinh vi, triệt để lợi dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật tiên tiến, mạng internet để thực hiện hành vi phạm tội, xóa dấu vết, che giấu tội phạm, gây khó khăn cho công tác điều tra.
Chính vì thế, ngày 11/12/2020, TAND TP. Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Đức Chung 5 năm tù về tội “Chiếm đoạt tài liệu bí mật Nhà nước”.
Chưa hết! Liên quan đến Công ty Nhật Cường, từ năm 2016, khi đã vững chắc trên vị trí Chủ tịch UBND TP. Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung đã thao túng hoạt động đấu thầu tại Sở KH-ĐT Hà Nội bằng thủ đoạn sử dụng thẩm quyền Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu Sở KH-ĐT đình chỉ gói thầu khi đang chuẩn bị đấu thầu rộng rãi; sau đó chỉ đạo cấp dưới cho Công ty Nhật Cường tham gia đấu thầu, trúng thầu và hưởng lợi.
Đồng thời, ông Chung để Công ty Minh Hoa (do bà Nguyễn Thị Trúc Chi Hoa - vợ ông Chung làm Giám đốc) ký kết hợp đồng kinh tế với Công ty Nhật Cường nhằm mục đích để Liên danh Nhật Cường - Đông Kinh sử dụng hợp thức hóa hồ sơ năng lực để dự thầu và trúng thầu. Cơ quan điều tra xác định, hợp đồng ký giữa Công ty Minh Hoa và Công ty Nhật Cường là hợp đồng khống.
Trong vụ án này, cơ quan tố tụng xác định “hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn là Chủ tịch UBND TP.Hà Nội can thiệp trái pháp luật vào hoạt động đấu thầu của bị can Nguyễn Đức Chung là hành vi khởi đầu, là nguyên nhân xuyên suốt dẫn đến các cán bộ, lãnh đạo Sở KH-ĐT (cấp dưới ông Chung) phải thực hiện các hành vi sai phạm và bị xử lý hình sự”, chưa kể cấp dưới của ông Chung đã có người tìm đến cái chết trong tủi nhục.
Trong vụ án mới nhất vừa được Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an hoàn tất kết luận điều tra, ông Nguyễn Đức Chung tiếp tục được xác định có vai trò chủ mưu, lợi dụng chức vụ quyền hạn để chỉ đạo Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội - doanh nghiệp trực thuộc UBND thành phố mua hóa chất của Công ty TNHH thương mại dịch vụ Arktic - là doanh nghiệp do vợ ông Chung thành lập và con trai đứng tên. Qua đó, Công ty gia đình của ông Chung đã trục lợi bất chính số tiền hơn 36 tỉ đồng.
Đỉnh điểm của sự "lợi dụng chức vụ quyền hạn" cảu bị can Nguyễn Đức Chung là việc đã tiếp tục dùng quyền lực để ép cấp dưới phi tang, xóa bỏ các sai phạm có liên quan đến bản thân và gia đình.
Hành vi phạm tội của bị can Nguyễn Đức Chung là dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt (chỉ đạo miệng trái với chỉ đạo bằng văn bản), hợp thức hóa hồ sơ pháp lý, đổ tội cho người khác, lợi dụng chức vụ, quyền hạn ép buộc cấp dưới nhằm che giấu hành vi phạm tội”, Cơ quan Cảnh sát điều tra kết luận.
Trần Linh (T/h)
