Trong thời đại này, thế giới đầu tư dường như dễ dàng bị cuốn vào những trào lưu và xu hướng hơn bao giờ hết, nhưng điều này thực sự trở nên quá mức khi nói đến NFT.
NFTs đã khó để giải thích đến mức tiền điện tử dường như trở nên dễ dàng hơn khi so sánh, trong khi sự phấn khích không lý trí mà chúng đã tạo ra đã làm cho các cổ phiếu trào lưu quá đà như GameStop và AMC Entertainment trở nên như các giao dịch ổn định và hợp lý.
Không có ai, thực sự không có ai đã đọc về NFT sẽ bất ngờ khi biết rằng sau khi giá tăng lên đỉnh cao vào năm 2021, hướng đi của chúng đã ngược lại - và với tốc độ tương tự. Theo góc độ kỹ thuật, giá trị của chúng đã sụt giảm mạnh.
Vì vậy, liệu chúng ta có thể gán NFT vào lịch sử cùng với các bong bóng phi lý trí khác như cơn cuồng hoa tulip và metaverse hay có một ý tưởng hợp lý nào đang nằm trong đống đổ nát?
Đối với những người vẫn còn thắc mắc, Wikipedia mô tả NFT là “một mã định danh kỹ thuật số duy nhất được ghi lại trên blockchain và được sử dụng để chứng nhận quyền sở hữu và tính xác thực”.
Nó không thể được sao chép, thay thế hoặc chia nhỏ, điều này khiến nó trở thành một dấu hiệu quyền sở hữu hữu ích, cho phép bán và giao dịch NFT.
Những khoảnh khắc nghệ thuật, âm nhạc và thể thao kỳ diệu đều được đóng gói dưới dạng NTF và bán cho người trả giá cao nhất.
Trong một thời gian, họ đã kiếm được những khoản tiền "khổng lồ và lố bịch". Vào tháng 3 năm 2021, một cuộc đấu thầu đã đẩy chi phí mua dòng tweet đầu tay của người sáng lập Twitter Jack Dorsey lên tới con số đáng kinh ngạc là 2,9 triệu USD.
Một bộ sưu tập những chú khỉ hoạt hình của NFT có tên Bored Ape Yacht Club có giá lên tới 429.000 USD mỗi con, trong khi một người hâm mộ bóng rổ đã trả 387.600 USD để đảm bảo quyền sở hữu một cú ném bóng của LeBron James trong trận đấu với Houston Rockets, một phần của loạt trận NBA Top Shot Moment.
Các nghệ sĩ cho thấy họ cũng có con mắt thương mại. Nổi tiếng, nghệ sĩ kỹ thuật số Michael Joseph Winkelmann, được biết đến với cái tên chuyên nghiệp là Beeple, đã bán đấu giá NFT tác phẩm của mình Everydays: The First 5000 Days tại Christie's. Ban đầu có giá 100 USD, nó có giá 69,3 triệu USD.
Dù quan điểm của bạn về khả năng nghệ thuật của Beeple là gì, ít ai có thể tranh cãi về sự nhạy bén về tài chính của anh ấy. Beeple đã được trả bằng Ethereum nhưng ngay lập tức chuyển đổi số tiền đó thành đô la Mỹ.
Những người nổi tiếng bị cuốn theo xu hướng này bao gồm Snoop Dogg, Paris Hilton, Lindsay Lohan và Justin Bieber và Madonna
Mức độ điên rồ này sẽ chỉ kết thúc theo một cách.
Năm ngoái, khi lạm phát gia tăng và xung đột ở Ukraine nổ ra, giá Bitcoin đã giảm 3/4 xuống còn 16.600 USD và kéo theo NFT giảm theo. Dữ liệu của DappRadar cho thấy khối lượng giao dịch hàng tháng giảm mạnh 81% trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 2022 đến tháng 7 năm 2023.
Người ta không biết ngày hôm nay, hàng ngày NFT sẽ bán đấu giá bao nhiêu, nhưng đây là một manh mối.
Năm ngoái, Sina Estavi, giám đốc điều hành của Bridge Oracle và là người mua dòng tweet của ông Dorsey, đã cố gắng bán lại thứ mà ông từng gọi là “Mona Lisa của thế giới kỹ thuật số”. Anh ta đã hủy bỏ cuộc đấu giá với giá thầu là 14.000 USD.
Ít nhất thì số tiền của anh ấy cũng có mục đích chính đáng, vì ông Dorsey đã quyên góp 2,9 triệu bảng của ông Estavi cho tổ chức từ thiện Africa Response.
Như với mọi bong bóng, tiền thật sẽ bị mất.
Vijay Valecha, giám đốc đầu tư của Century Financial, cho biết mặc dù tiền điện tử đã ổn định vào năm 2023, nhưng NFT vẫn đang gặp khó khăn, không gì khác hơn là một thứ nhất thời thoáng qua với một tương lai không chắc chắn”.
Khi tài sản được mua chủ yếu vì mục đích đầu cơ hơn là giá trị nội tại của chúng, bong bóng sẽ luôn vỡ.
Ông nói: “Việc thị trường NFT nhanh chóng bão hòa với các tài sản tầm thường, chất lượng thấp chẳng giúp ích được gì”.
Ông Valecha cho biết thêm, thế giới kỹ thuật số thay đổi nhanh chóng và “khái niệm thích hợp quá mức” như NFT đặc biệt dễ bị tổn thương.
“Những lo ngại về tác động môi trường của công nghệ blockchain, nền tảng của NFT, cũng phủ bóng đen và nỗi đau có thể vẫn chưa kết thúc.”
Những lo ngại về việc kiểm soát quy định không giúp ích gì khi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ hiện đang xem xét lĩnh vực này.
Leo Smigel, người sáng lập Phân tích Alpha, một chuyên gia giao dịch thuật toán, cho biết sự phấn khích ban đầu đối với NFT ở Thung lũng Silicon cũng tương tự như cơn sốt vàng. “Mọi người đều muốn tham gia, nhưng không nhiều người biết họ đang tham gia vào điều gì.”
Những gì lĩnh vực này thiếu là một trường hợp sử dụng vững chắc cho người tiêu dùng bình thường. “NFT vẫn chưa tìm thấy ứng dụng tuyệt vời của mình, nhưng để nói rằng chúng sẽ chìm vào quên lãng thì quá đơn giản.”
Ông Smigel cho biết NFT đã mở ra cánh cửa cho các ứng dụng mà chúng tôi thậm chí chưa từng nghĩ tới trong lĩnh vực sưu tầm hoặc tài chính phi tập trung chẳng hạn.
“Bây giờ, họ cần phải chứng minh giá trị của mình, giống như một vận động viên tân binh đã có mùa giải đầu tiên xuất sắc nhưng phải đối mặt với tình trạng sa sút ở năm thứ hai.”
Hadley Chilton, đối tác trong lĩnh vực tái cơ cấu tài chính và chuyên gia quản lý tài sản Cork Gully, cho biết NFT đang giảm nhưng còn lâu mới bị loại bỏ.
Một số thương hiệu lớn có ứng dụng thực tế đối với NFT và hợp đồng thông minh, trong đó việc chứng minh điều gì đó là quan trọng.
“Họ có thể sử dụng chúng để nâng cao chương trình khách hàng thân thiết, cải thiện dữ liệu chuỗi cung ứng, báo cáo và kiểm toán ESG (môi trường, xã hội và quản trị) hoặc để dân chủ hóa một số loại tài sản nhất định như bất động sản có giá trị cao. Những điều này mang lại triển vọng tốt hơn nhiều so với việc sở hữu một biên lai kỹ thuật số cho một bức tranh hoạt hình đang thịnh hành,” ông Chilton nói.
Chris Trew, giám đốc điều hành của nền tảng phát triển blockchain Stratis, nhìn thấy cơ hội trong ngành trò chơi điện tử. “Trong các trò chơi truyền thống, người chơi thu thập vật phẩm bằng cách đạt được cấp độ mới hoặc chiến thắng trong các trận chiến. Hãy tưởng tượng nếu bạn giữ quyền sở hữu và có thể chuyển đổi những tài sản kỹ thuật số này thành giá trị tiền tệ trong thế giới thực,” ông nói.
Ngoài ra, người chơi có thể chuyển NFT của họ sang một trò chơi khác chẳng hạn.
“Người chơi có thể được thưởng khi chơi trò chơi thành công bằng cách kiếm được một bộ áo giáp hoặc vũ khí độc nhất, những thứ này chỉ dành cho người khác nếu nó được bán. Nó có thể làm tăng nhu cầu đối với một số trò chơi nhất định.”
NFT cũng có thể giúp ngành bán vé chống lại các rủi ro như gian lận, mất mát và chào hàng, đồng thời cho phép các đại lý và nghệ sĩ kiếm được phần trăm khi bán lại vé.
“Vé có thể trở thành đồ sưu tầm, trong khi người sở hữu có thể có quyền truy cập vào nội dung độc quyền như quà tặng, quyền truy cập VIP và các chương trình khách hàng thân thiết. Chúng tôi đã nhận thấy sự quan tâm từ các nhà tổ chức sự kiện và địa điểm,” ông Trew nói.
Tom Gorgan, giám đốc điều hành của công ty tư vấn chiến lược công nghệ mới nổi MRDx, cho biết đợt bán tháo NFT “chỉ là sự phân loại thị trường và định giá NFT theo giá trị của chúng, vốn ở mức thấp hoặc không tồn tại một cách khó chịu cho đến nay”.
Ông nói rằng chu kỳ cường điệu hóa điên rồ đã kết thúc nhưng công nghệ vẫn đứng vững. “Chúng ta sẽ thấy nhiều ứng dụng thông minh, nhiều sắc thái hơn từ tài sản trò chơi đến chuỗi cung ứng công nghiệp và bán vé, được đặt câu hỏi chính xác trong từng trường hợp cụ thể.”
Bong bóng NFT đã diễn ra theo cách thông thường, nhưng như chúng ta đã thấy sau cuộc khủng hoảng dot-com vào đầu thiên niên kỷ, sự sụp đổ là một phần của quá trình và khái niệm cơ bản có thể vẫn có một tương lai tươi sáng. Rốt cuộc, chúng ta vẫn đang sử dụng internet.
Quốc Anh t/h