 |
| Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Halal Trung Đông-Bắc Phi (Ảnh tạo bởi AI). |
Khu vực Trung Đông- Bắc Phi (MENA) đang nổi lên như một thị trường năng động và phát triển nhanh chóng đối với các sản phẩm Halal, tạo ra những cơ hội đáng kể cho các doanh nghiệp Việt Nam. Thị trường thực phẩm Halal của MENA được định giá 192,6 tỷ USD vào năm 2022, và dự kiến sẽ tăng lên hơn 228 tỷ USD vào năm 2024 nhờ sự kết hợp giữa tăng trưởng dân số và sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng. Với dự báo tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường này ngày càng được coi là trọng điểm đối với các quốc gia như Việt Nam trong việc khai thác nền kinh tế Halal toàn cầu.
Một trong những động lực chính thúc đẩy sự phát triển này là dân số Hồi giáo trẻ và tăng nhanh tại khu vực, dự kiến đạt hơn 600 triệu người vào năm 2030. Sự thay đổi nhân khẩu học này dẫn đến nhu cầu lớn hơn về các sản phẩm thực phẩm đạt chứng nhận Halal, đặc biệt trong giới trẻ thành thị, những người có xu hướng ưa chuộng các sản phẩm đóng gói và sẵn sàng tiêu thụ. Điều này đã mở ra cơ hội rõ ràng cho Việt Nam, với nền tảng nông nghiệp vững chắc và ngành công nghiệp chế biến thực phẩm đang phát triển, để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng này.
Cơ hội cụ thể theo từng quốc gia bao gồm:
Thị trường thực phẩm Halal của Qatar, trị giá 35,97 tỷ USD năm 2022 và dự kiến tăng trưởng với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 5,28%, mang đến nhiều cơ hội cho xuất khẩu thực phẩm của Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực thịt, hải sản và sữa. Riêng lĩnh vực thịt và các sản phẩm thay thế dự kiến chiếm hơn 49% thị phần vào năm 2032. Ngoài thực phẩm, du lịch Halal cũng là một lĩnh vực tiềm năng, khi Việt Nam có thể thu hút du khách cao cấp từ Qatar bằng cách điều chỉnh các dịch vụ du lịch phù hợp với tiêu chuẩn Hồi giáo. Các sự kiện như Triển lãm Quốc tế Cà phê Doha và Diễn đàn Thực phẩm Qatar tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt kết nối với đối tác Qatar, gia tăng cơ hội xuất khẩu. Với nhu cầu ngày càng tăng về sản phẩm Halal của Qatar và năng lực nông nghiệp của Việt Nam, kết hợp với nỗ lực ngoại giao, doanh nghiệp Việt có vị thế tốt để chiếm lĩnh thị trường này và mở rộng sang các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC).
Saudi Arabia cũng là một thị trường trọng điểm khác cho các công ty Việt Nam. Là thị trường thực phẩm Halal lớn nhất trong khu vực MENA, dự kiến đạt 60,03 tỷ USD vào năm 2024, sức tiêu thụ tại Saudi Arabia mang lại tiềm năng to lớn cho các nhà xuất khẩu Việt. Khí hậu của quốc gia này hạn chế khả năng tự sản xuất thực phẩm Halal, với 85-95% nhu cầu phải nhập khẩu. Đây là cơ hội lý tưởng cho Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực sản phẩm thịt, hải sản, thực phẩm chế biến và đồ uống. Ngoài ra, Saudi Arabia còn đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược vào các nước vùng Vịnh khác như Kuwait, Bahrain và Jordan, mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam.
Ai Cập, với dân số hơn 106 triệu người và phần lớn là người Hồi giáo, mang lại triển vọng tức thì cho các doanh nghiệp Việt. Quy định về thực phẩm Halal tại Ai Cập hiện tương đối linh hoạt, chủ yếu tập trung vào sản phẩm gia súc và gia cầm. Quốc gia này cũng tạm hoãn yêu cầu chứng nhận Halal đối với các sản phẩm sữa đến năm 2026, tạo cơ hội thuận lợi cho các nhà sản xuất sữa Việt Nam thâm nhập thị trường trước khi các quy định này có hiệu lực. Thời gian ân hạn này cho phép các nhà xuất khẩu Việt Nam thăm dò thị trường mà không phải đối mặt với rào cản về chứng nhận ngay lập tức.
Mặc dù Trung Đông mang lại nhiều cơ hội, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải đối mặt với một số thách thức để thành công. Một trong những trở ngại lớn là sự phức tạp của quá trình chứng nhận Halal. Hiện tại, Việt Nam có rất ít cơ quan chứng nhận Halal được các quốc gia Trung Đông công nhận, điều này có thể làm chậm quá trình thâm nhập thị trường. Hơn nữa, doanh nghiệp Việt phải cạnh tranh với các đối thủ đã có mối quan hệ lâu dài với các nhà phân phối địa phương và hiểu rõ thị hiếu khu vực.
Để vượt qua những thách thức này, các doanh nghiệp Việt Nam cần củng cố quy trình chứng nhận Halal, xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với các đối tác địa phương và đầu tư vào việc hiểu rõ nhu cầu cụ thể của người tiêu dùng trong khu vực MENA. Việc mở rộng danh mục sản phẩm sang các thực phẩm Halal đóng gói, sẵn sàng tiêu thụ, cũng như đa dạng hóa sang mỹ phẩm và đồ uống đạt chứng nhận Halal có thể giúp Việt Nam tạo lợi thế cạnh tranh ở thị trường đầy tiềm năng này.
