Cảng biển xanh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững

Xu thế chuyển đổi xanh tại cảng Hải Phòng

Trong bối cảnh toàn cầu đang tập trung vào việc giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và hướng đến một nền kinh tế xanh, ngành cảng biển Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc. Hải Phòng, một trong những trung tâm cảng biển lớn nhất của Việt Nam, đã bắt đầu chuyển mình mạnh mẽ trong xu hướng phát triển cảng biển xanh. Tính đến tháng 11/2024, TP Hải Phòng đã có 2 cảng đạt tiêu chuẩn “cảng xanh” theo quy định của Cục Hàng hải Việt Nam, đó là Cảng container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng và Cảng Nam Đình Vũ.

Cảng container Quốc tế Tân Cảng Hải Phòng (TC-HICT) được công nhận là cảng xanh với số điểm 3,94/5. Điều đáng chú ý là hơn 100% các phương tiện như cẩu giàn, cẩu bãi, tàu lai dắt tại cảng này đã chuyển sang sử dụng năng lượng điện. Theo ông Phạm Hồng Minh, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Cảng Hải Phòng, việc chuyển đổi này giúp cảng tiết kiệm được hơn 3,5 triệu kWh mỗi năm, tương đương với 7,7 tỷ đồng. Cùng với việc tiết kiệm năng lượng, cảng cũng sử dụng đèn LED để chiếu sáng và hệ thống năng lượng mặt trời, mang lại hiệu quả tiết kiệm đáng kể cho các hoạt động hàng ngày.

Tương tự, Cảng Nam Đình Vũ cũng đạt tiêu chuẩn cảng xanh với tỷ lệ sử dụng năng lượng điện lên đến hơn 90%. Ngoài việc áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng như sử dụng đèn LED cho hệ thống chiếu sáng và các thiết bị cẩu bãi, cảng này cũng chú trọng đến bảo vệ môi trường thông qua việc xử lý chất thải và giảm tiếng ồn, bụi bẩn trong khu vực cảng.

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận trong chuyển đổi xanh, nhưng quá trình này vẫn còn gặp không ít thử thách. Các chuyên gia cho rằng, việc thiếu kết nối đồng bộ giữa các đơn vị trong hệ thống cảng biển đã khiến Hải Phòng chưa thể tạo ra một cuộc “cách mạng” xanh toàn diện. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp khai thác cảng và các đơn vị liên quan cần phối hợp chặt chẽ hơn để đẩy mạnh tiến độ chuyển đổi xanh.

Cảng biển xanh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững

Chuyển đổi mạnh mẽ để xanh hóa cảng biển

Được biết, trong Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu COP26, Việt Nam cam kết sẽ tiến tới mục tiêu Net-Zero vào năm 2050. Điều này cũng đồng nghĩa với việc ngành cảng biển cần phải chuyển đổi mạnh mẽ để đáp ứng các tiêu chuẩn về giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Cảng biển không chỉ cần xanh hóa cơ sở hạ tầng mà còn phải đón đầu xu hướng sử dụng nhiên liệu xanh cho các tàu vận chuyển. Theo dự báo, vào năm 2030, các cảng biển và luồng hàng hải nào không đáp ứng các tiêu chuẩn xanh sẽ bị loại khỏi danh sách các cảng được các hãng tàu quốc tế sử dụng.

Hiện nay, hơn 60-70% số tàu hàng mới đóng trên thế giới đã chuyển sang sử dụng nhiên liệu xanh, và dự báo đến năm 2050, 100% tàu hàng sẽ sử dụng nhiên liệu này. Vì vậy, các cảng biển cần phải đảm bảo tính “xanh” không chỉ từ cơ sở hạ tầng mà còn từ quy trình vận hành, điều này đòi hỏi đầu tư mạnh mẽ vào các công nghệ thân thiện với môi trường.

Một trong những động thái quan trọng để đón đầu xu hướng này là dự án phát triển cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện. Cảng dự kiến sẽ đưa vào khai thác vào năm 2025, với mục tiêu xây dựng hai bến cảng số 3 và 4 đạt tiêu chuẩn xanh, bao gồm các thiết bị và công nghệ sử dụng 100% điện lưới và các hệ thống công nghệ thông tin tiên tiến. Điều này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả khai thác cảng mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh này, sự hợp tác giữa các doanh nghiệp công nghệ và các cảng biển là cực kỳ quan trọng. Các công ty công nghệ như Viettel đang chuẩn bị các giải pháp kết nối điện toán đám mây, AI, và các nền tảng thông minh để hỗ trợ tối ưu hóa quá trình vận hành và quản lý cảng. Các giải pháp này sẽ giúp các cảng biển giảm thiểu chi phí, tối ưu hóa năng suất và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Tuy nhiên, để thực sự hiện thực hóa mục tiêu xanh hóa ngành cảng biển, các doanh nghiệp cần phải vượt qua một số thách thức lớn như thiếu nguồn lực đầu tư, khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới và thiếu sự liên kết đồng bộ giữa các bên liên quan. Chính vì vậy, một chiến lược phát triển dài hạn, đồng bộ và sáng tạo là cần thiết để giúp Hải Phòng và các cảng biển khác của Việt Nam vươn lên trở thành những trung tâm cảng biển xanh hàng đầu trong khu vực.

Vậy nên, chuyển đổi xanh tại các cảng biển Hải Phòng không chỉ mang lại lợi ích về môi trường mà còn góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, tiết kiệm năng lượng và tạo ra các cơ hội đầu tư mới. Tuy nhiên, để đạt được những mục tiêu lớn hơn, ngành cảng biển cần phải tập trung vào việc áp dụng các công nghệ xanh, thúc đẩy sự hợp tác giữa các doanh nghiệp và nhà nước, đồng thời xây dựng các chiến lược dài hạn và đồng bộ.