Theo tờ trình của Chính phủ, TP. Hồ Chí Minh sẽ được giữ lại toàn bộ nguồn thu từ khai thác quỹ đất TOD (bao gồm tiền thu từ diện tích sàn tăng thêm do tăng hệ số sử dụng đất, khai thác giá trị tăng thêm của đất và phí cải thiện hạ tầng). Đồng thời, dự thảo Nghị quyết cũng cho phép TP. Hồ Chí Minh thành lập Khu Thương mại tự do (FTZ) với khung pháp lý đầy đủ, bao gồm cơ chế quản lý, ưu đãi đầu tư và hải quan đặc thù. Đây được coi là bước tạo không gian thể chế vượt trội, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư chất lượng cao.
Dự thảo Nghị quyết hướng tới việc xây dựng TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm kinh tế, tài chính quốc tế, đồng thời thử nghiệm các chính sách trước khi nhân rộng. Sau khi hoàn tất hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, TP. Hồ Chí Minh sẽ trở thành thực thể hành chính – kinh tế đặc biệt với quy mô vượt trội, mở ra dư địa phát triển lớn và tạo điều kiện quy hoạch vùng đô thị tích hợp theo mô hình “1 trung tâm, 3 vùng, 1 đặc khu”.
Để khắc phục vướng mắc và tăng tính linh hoạt, dự thảo cũng đề xuất TP. Hồ Chí Minh được giữ lại 100% số tiền thu được từ khai thác quỹ đất TOD cho các dự án đường sắt địa phương sử dụng ngân sách thành phố hoặc vốn ứng trước của nhà đầu tư. Số tiền này sẽ ưu tiên đầu tư vào các dự án đường sắt và giao thông thuộc tuyến TOD. UBND TP. Hồ Chí Minh được giao quyền quyết định các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, chỉ tiêu sử dụng đất quy hoạch tại khu vực nhà ga và vùng phụ cận nút giao Vành đai 3, ngay cả khi các chỉ tiêu này khác với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch đô thị và nông thôn.
 |
| TP. Hồ Chí Minh được đề xuất thành lập Khu Thương mại tự do, mở rộng cơ chế phát triển đặc thù |
Về Khu Thương mại tự do, dự thảo Nghị quyết bổ sung Điều 7a, thiết lập cơ chế quản lý, ưu đãi đầu tư và hải quan đặc thù, tạo môi trường thuận lợi để TP. Hồ Chí Minh thu hút đầu tư chất lượng cao và đổi mới sáng tạo. Việc thành lập FTZ cũng được xem là bước chuẩn bị để TP. Hồ Chí Minh trở thành trung tâm kinh tế – tài chính quốc tế, đồng thời thí điểm chính sách trước khi áp dụng nhân rộng tại các địa phương khác.
Ủy ban Kinh tế – Tài chính của Quốc hội, thẩm tra dự thảo Nghị quyết, đánh giá việc thành lập FTZ là cần thiết, song đề nghị Chính phủ, cơ quan soạn thảo báo cáo thêm về cơ sở triển khai, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, ngân sách, tính khả thi, lợi thế vị trí địa lý, tác động đến tăng trưởng kinh tế, ngân sách, xã hội và tính liên kết với các FTZ khác tại Việt Nam. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế giám sát chặt chẽ để ngăn ngừa tiêu cực, trục lợi chính sách, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan.
Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98 sẽ tạo điều kiện thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững TP. Hồ Chí Minh, khơi thông các điểm nghẽn và nâng cao vai trò của thành phố trong hệ thống kinh tế quốc gia, góp phần tăng tốc độ tăng trưởng kinh tế và phát triển đô thị theo hướng chiến lược.
Việc triển khai các cơ chế này được kỳ vọng giúp TP. Hồ Chí Minh khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, đồng thời tạo môi trường đầu tư thông thoáng, nâng cao năng lực quản lý và đảm bảo cân đối ngân sách nhà nước, hướng tới vị thế trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo của cả nước.
