Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu Preqin, các quỹ đầu tư mạo hiểm tập trung vào Đông Nam Á và Ấn Độ đã huy động được 3,1 tỷ USD vào năm 2022, gần bằng 3,5 tỷ USD mà họ huy động được trong năm ngoái. Trong khi đó, việc huy động vốn của các VC tập trung vào Trung Quốc đã giảm mạnh từ 27,2 tỷ USD vào năm 2021 xuống chỉ còn 2,1 tỷ USD.
Amit Anand, đồng sáng lập Jungle Ventures có trụ sở tại Singapore, gần đây đã huy động được 600 triệu USD cho các quỹ mới để đầu tư vào các công ty khởi nghiệp ở Đông Nam Á và Ấn Độ cho biết. "Các VC đã có một số thành công tương đối ở Trung Quốc nhưng để phòng ngừa rủi ro nên họ muốn đầu tư nhiều tiền hơn vào Đông Nam Á và Ấn Độ".
Jungle Ventures có kế hoạch đầu tư "tập trung" vào 15 đến 18 công ty với sự phân chia đồng đều giữa hai khu vực, Anand cho biết.
Đầu tháng này, East Ventures có trụ sở tại Singapore cho biết, họ đã huy động được 550 triệu USD để đầu tư vào các công ty khởi nghiệp ở Đông Nam Á, nâng tài sản đang được quản lý lên hơn 1 tỷ USD. Vào tháng 4, Elevation Capital của Ấn Độ cho biết họ đã huy động được quỹ lớn nhất từ trước đến nay với 670 triệu đô la.
Wavemaker Partners, một VC có trụ sở tại Singapore, đã tung ra quỹ trị giá 136 triệu đô la vào tháng 3. Đối tác điều hành Paul Santos cho biết ông nhận thấy sự thay đổi trong bầu không khí khi tiếp cận các nhà đầu tư tiềm năng ở Mỹ.
Các quỹ VC huy động tiền từ các nhà đầu tư, từ quỹ hưu trí và quỹ tài trợ cho các trường đại học cho đến các nhà tài phiệt giàu có. Đông Nam Á và Ấn Độ đã nổi lên như những thị trường hấp dẫn do tốc độ phát triển nhanh chóng của các công ty khởi nghiệp ở cả hai khu vực trong những năm gần đây, đỉnh điểm là một loạt danh sách bom tấn vào năm ngoái từ công ty giao đồ ăn Ấn Độ Zomato và công ty Grab của Singapore.
Đồng thời, các nhà quan sát đã thấy được sự thay đổi của các chính sách tại Trung Quốc. Bắc Kinh đã cấm dạy thêm vì lợi nhuận vào năm ngoái, làm tê liệt mô hình kinh doanh của các công ty giáo dục trực tuyến, nhiều trong số đó được hỗ trợ bởi các công ty đầu tư mạo hiểm nước ngoài. Điều đó dẫn đến khoản lỗ lớn được đăng tải trên báo chí: Tập đoàn SoftBank đã giảm khoản đầu tư 700 triệu đô la vào Zuoyebang, nhà phát triển ứng dụng giúp học sinh làm bài tập, xuống còn 100 triệu đô la vào tháng 3.
Trung Quốc cũng đưa ra các quy định cứng rắn hơn đối với các nền tảng công nghệ lớn, bao gồm các biện pháp thúc đẩy cạnh tranh và các quy định về cách họ phải xử lý dữ liệu người dùng. Động thái này khiến cổ phiếu của các công ty niêm yết đại chúng lớn như Alibaba Group Holding và Tencent Holdings đều giảm mạnh.
Bắc Kinh gần đây đã gửi các tín hiệu rằng cuộc đàn áp của họ đã kết thúc. Tháng trước, Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc đã hứa sẽ "thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế nền tảng", nhưng đồng thời, các hạn chế nghiêm ngặt của COVID ở Thượng Hải và Bắc Kinh đã làm lung lay nền kinh tế Trung Quốc và khiến các nhà đầu tư thêm lo ngại.
“Một số nhà đầu tư đang bắt đầu cảm thấy rủi ro đối với hệ thống nhà nước của Trung Quốc,” một giám đốc điều hành tại một công ty tại Nhật Bản đầu tư vào các quỹ đầu tư mạo hiểm cho biết.
"Kết quả là, khi họ cố gắng tiếp xúc với châu Á, có sự chuyển dịch vốn từ Trung Quốc sang các khu vực khác. Trước đây, phân bổ cho thị trường chung châu Á gần bằng với phân bổ cho Trung Quốc. Trong môi trường hiện tại, nhiều nhà đầu tư đang cân nhắc sự phân bổ đa dạng hơn để tránh gặp phải rủi ro".
Vị Giám đốc điều hành nói thêm rằng, các quỹ tập trung vào Ấn Độ và Đông Nam Á đã trở nên quá nhiều vì cơ bản quy mô thị trường vẫn còn nhỏ hơn nhiều so với Trung Quốc.
Dòng vốn chảy vào có thể là một luồng gió mới cho các công ty khởi nghiệp trong khu vực và là một nhân tố làm dấy lên lo ngại về việc cổ phiếu công nghệ bị bán tháo. Grab, gã khổng lồ gọi xe và công ty thanh toán Ấn Độ Paytm đều chứng kiến giá cổ phiếu của họ giảm hơn 50% trong năm nay.
Tuy nhiên, mặc dù có sự mở rộng của các VC tập trung vào Đông Nam Á và Ấn Độ, nhưng con số này vẫn còn nhỏ so với các công ty lớn nhất đang thu hẹp quy mô lại. SoftBank, công ty vận hành Quỹ Tầm nhìn trị giá 98,6 tỷ USD và Quỹ Tầm nhìn 2 trị giá 56 tỷ USD, sẽ cắt giảm một nửa hoặc nhiều hơn các khoản đầu tư sau khi báo lỗ hàng quý kỷ lục, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Masayoshi Son cho biết vào đầu tháng này.
Anand của Jungle Ventures cho biết: “Định giá trong lĩnh vực công nghệ đã thực sự tiến xa hơn so với việc tạo ra giá trị trong thị trường của chúng tôi. Đã đến lúc định giá và tạo ra giá trị phải được song hành với nhau."
Một số VC tập trung vào Trung Quốc đã gây quỹ mới trong năm nay và dường như họ ít bị ảnh hưởng bởi các cuộc đàn áp từ Bắc Kinh. Lyfe Capital, công ty đầu tư vào các công ty liên quan đến chăm sóc sức khỏe, đã công bố vào tháng 4 về việc ra mắt quỹ mới trị giá 935 triệu USD. Gần đây, họ đã dẫn đầu một khoản đầu tư vào Starna Therapeutics, một công ty khởi nghiệp phát triển thuốc dựa trên công nghệ mRNA.
Nio Capital, do tỷ phú về xe điện William Li điều hành, vào tháng 3 cho biết họ đã huy động được 400 triệu USD cho quỹ thứ hai, gấp đôi quy mô của quỹ đầu tiên. Họ là người hỗ trợ các công ty khởi nghiệp lái xe tự hành Momenta và Pony.ai.
Cẩm Tú
