Bill Gates: Rủi ro của AI là có nhưng chúng có thể kiểm soát được

Khi tranh luận về AI và tác động của nó vẫn tiếp diễn, một trong những tiếng nói ủng hộ mạnh nhất – Bill Gates – đã lên tiếng bằng bài viết 3.000 chữ trên blog mới đây. Ông chia sẻ quan điểm về những nhược điểm của AI như ảnh hưởng đến người lao động và lớp học, cũng như cách giảm thiểu tác động đó.

Tỷ phú tin rằng AI là tương lai của công nghệ, song ông có cái nhìn thực tế trong bối cảnh AI đang được “bơm thổi” quá đà. “Tương lai của AI không ảm đạm cũng không màu hồng như mọi người nghĩ. Rủi ro là có thật nhưng tôi lạc quan chúng có thể được kiểm soát”, ông viết trên blog GatesNotes.

Tỷ phú Mỹ cũng nêu một loạt sự tiến bộ do AI mang lại, so sánh công nghệ này với sự ra đời của ôtô, máy tính, smartphone và Internet - những thứ từng gây lo ngại ban đầu nhưng cuối cùng giúp cuộc sống trở nên dễ dàng hơn.

Chẳng hạn, nhắc đến sự ra đời của máy tính cách đây nhiều thập kỷ, Gates cho biết các giáo viên khi đó đã rất lo lắng vì công cụ này có thể khiến học sinh trở nên lười biếng, nhưng lịch sử cho thấy điều này không chính xác.

Với AI, giáo viên cũng có lo lắng tương tự về việc học sinh dùng AI để viết luận, làm bài tập.

"Giáo viên cần nắm lấy công nghệ AI như công cụ hỗ trợ và thiết kế bài giảng rõ ràng để học sinh ứng dụng vào học tập, giống như cách hướng dẫn tìm kiếm trên Google trước đây".

Tuy nhiên, lĩnh vực ông lo ngại nhất là việc làm. Theo tỷ phú Mỹ, con người cần thay đổi trong tương lai vì AI. "Công nhân sẽ cần được hỗ trợ và cần đào tạo lại khi thế giới chuyển dịch công việc sang AI", ông nói. "Đó là vai trò của chính phủ và doanh nghiệp. Họ cần đưa ra giải pháp kiểm soát và quản lý tốt hơn để người lao động không bị bỏ lại phía sau".

Theo một cuộc khảo sát gần đây, nhiều nhân viên hay thậm chí một số giám đốc điều hành đang lo sợ rằng AI sẽ đến thay thế công việc của họ. Một cuộc khảo sát do dịch vụ sàng lọc nhân viên Checkr thực hiện cho thấy 79% nhân viên lo lắng rằng AI sẽ đe dọa thu nhập và công việc họ trong thời gian tới.

Tuy nhiên, 86% những người được khảo sát cho biết họ sẵn sàng giảm lương nếu điều đó có nghĩa là họ phải làm việc ít hơn.

Nghiên cứu từ Goldman Sachs kết luận rằng, Generative AI (công cụ AI tạo sinh) và các chương trình tạo văn bản như ChatGPT có thể tác động đến 300 triệu việc làm.

"Tôi không nghĩ tác động của AI sẽ lớn như cách mạng công nghiệp, nhưng chắc chắn nó sẽ lớn như sự ra đời của PC. Như chúng ta đã thấy, các ứng dụng xử lý văn bản không loại bỏ công việc văn phòng, nhưng chúng đã thay đổi cách chứng ta làm việc mãi mãi. Người sử dụng lao động và nhân viên phải thích nghi, và họ đã làm được”, Gate nói.

Các ngành nghề văn phòng như luật, hành chính và tài chính có thể sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi những thay đổi liên quan đến AI, các nghiên cứu cho thấy, trong khi các ngành nghề như xây dựng, sản xuất và thương mại có thể sẽ ít bị ảnh hưởng hơn.

Chính phủ khắp thế giới đang tìm cách quản lý AI. Gates ví nó như “giới hạn tốc độ và dây an toàn” trên xe hơi. “Không lâu sau khi chiếc xe đầu tiên chạy trên đường. Chúng ta cần đưa ra những quy định áp dụng giới hạn tốc độ, tiêu chuẩn an toàn, yêu cầu bằng lái, luật cấm lái xe khi say rượu và các quy định đường sá khác”, ông viết.

Ông còn nhắc đến một rủi ro đi cùng với AI là “ảo giác” khi các mô hình như ChatGPT sáng tác ra sự thật, tài liệu và con người. Tỷ phú Mỹ lo deepfake và thông tin sai lệch do AI tạo ra có thể tác động đến cuộc sống người dân, phá hoại nền dân chủ. Công nghệ có thể được sử dụng để truyền bá thông tin sai lệch không mới, nhưng AI có thể khiến con người dễ tin hơn so với các công cụ trước đây như máy đánh văn bản, máy in laser, email và mạng xã hội.

"AI ngày nay cho phép hầu như bất kỳ ai cũng có thể tạo âm thanh và video giả mạo, tức deepfake. Chúng khiến bạn dễ tin tưởng hơn nhiều so với việc nhận một email hay cuộc gọi lừa đảo", Gates tiếp tục.

Ngoài ra, tỷ phú lo lắng khả năng AI tìm kiếm lỗ hổng phần mềm để tấn công máy tính, đồng thời gợi ý thành lập cơ quan quản lý toàn cầu tương tự Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế.

Thu Phương (t/h)