Bất chấp đại dịch, công đồng khởi nghiệp khắp Đông Nam Á đã nhận được nhiều dấu hiệu đáng khích lệ và hiện đang trên con đường phục hồi tích cực. Chỉ tính riêng nửa đầu năm 2021, khu vực ghi nhận tổng cộng 915 triệu đô la Mỹ đã được huy động từ 16 quỹ khác nhau, trong đó một lượng tiền tương đối lớn được chuyển đến các công ty giai đoạn hạt giống và Series A.
Mặc dù con số này thấp hơn cùng kỳ năm 2020, nhưng cũng là hy vọng tươi sáng cho các công ty khởi nghiệp. Là một nhà sáng lập, liệu bạn đã biết cách chèo lái và định vị doanh nghiệp gọi vốn thành công Series A? Với nhiều năm kinh nghiệm tham gia vào hệ sinh thái khởi nghiệp ASEAN, Carmen Yuen của Vertex Ventures đã có lời chia sẻ gói gọn trong bốn phương châm: Đúng thời điểm, định vị, kế hoạch nâng cao năng lực và kế hoạch mở rộng thị trường.
Theo quan sát của Yuen, nhiều nhà sáng lập đã tiếp cận quá trình này quá sớm, thường là trước khi công ty có khả năng xử lý các nguồn vốn bên ngoài, do đó họ không thể chào hàng thành công và đảm bảo số tiền cần thiết. Thời điểm thích hợp để gây quỹ là khi bạn đã xây dựng được xương sống của công ty, xác định thị trường ở một mật độ nhất định hoặc đã có sẵn mô hình kinh doanh hợp lệ và có thể nhân rộng. Vậy định giá bao nhiêu là hợp lý?
Trước hết, cần chú ý số tiền huy động được cuối cùng sẽ sử dụng cho hoạt động kinh doanh tiếp theo, chẳng hạn gia tăng nguồn nhân lực và mở rộng quy mô sang một thị trường mới. từ đây, chủ doanh nghiệp phải xác định được cột mốc kế đến mà công ty đang lên kế hoạch hướng tới là gì và cần bao nhiêu thời gian để đạt được? Việc định giá bao nhiêu là tùy ở người sáng lập và cách gọi vốn, hãy tham khảo cách Grab đã huy động thành công 2,15 triệu đô la Mỹ đầu tiên.
Thứ hai, hãy suy nghĩ đến bạn cần bao nhiêu thời gian để đạt được cột mốc tiếp theo. Thông thường, quá trình này sẽ mất từ 18–24 tháng để tập trung vào 2-3 mục tiêu kinh doanh. Công thức được đưa ra như sau: [(Tỷ lệ chi tiêu hàng tháng) x Số tháng cần thiết để đạt được các mốc kinh doanh] + chi phí bổ sung = Số tiền cần cấp vốn. Tuy nhiên, hãy cẩn trọng vì các công ty thường mắc lỗi huy động vốn quá sớm có thể dẫn đến tình trạng pha loãng quá mức. Đương nhiên, các nhà đầu tư chấp nhận rủi ro lớn khi tài trợ sớm nhưng họ sẽ yêu cầu một tỷ lệ cổ phần có giá trị hơn nhiều cho mỗi đô la để bù đắp tổn thất.
Theo kinh nghiệm của Yuen, các nhà sáng lập có xu hướng yêu cầu mức định giá tương đối cao mặc dù công ty vẫn trong giai đoạn đầu của hành trình khởi nghiệp của bạn. Yuen tư vấn các startup có thể nhắm đến mức định giá hợp lý hơn và tìm kiếm điều chỉnh thông qua các vòng gây quỹ trong tương lai. Nếu mức định giá hiện tại quá cao, đó có thể trở thành một vật cản và buổi huy động vốn thất bại.
Mặt khác, Yuen đã chứng kiến một số công ty khởi nghiệp được định giá cao, cấp vốn thành công nhưng cuối cùng không thể thực hiện kế hoạch kinh doanh. Hậu quả là cắt giảm quy mô và đánh mất nhân tài, áp lực hiệu suất để trả cho nhà đầu tư, hãy tỉnh táo vì những tác động tiêu cực như vậy hoàn toàn không đáng có. Đổi lại, nếu thực hiện nhất quán kế hoạch kinh doanh, công ty có khả năng nhận được nhiều đầu tư hơn và thuận lợi đạt mục tiêu tiếp theo. Tại Vertex Ventures, cách bền vững nhất để tăng định giá của một công ty khởi nghiệplà yêu cầu số tiền hợp lý, hoạt động tốt và đạt được các mốc quan trọng.
Bên cạnh đó, nhằm tiết kiệm chi phí, các nhà sáng lập thường kiêm luôn nhiều hoạt động khác của nhân sự. Đây là sai lầm cơ bản của nhiều startup non trẻ nhưng thực tế đã chứng minh doanh nghiệp chẳng thể nào hoạt động trơn tru và phát triển nếu không có đội ngũ nhân lực riêng. Do đó, đừng ôm việc vào mình mà hãy xây dựng đội ngũ thật sự tận tâm.
Một nhân viên tài chính không đơn thuần chỉ làm công việc cân đối sổ sách mà còn đóng vai trò mang tính chiến lược, chẳng hạn như giúp công ty xem xét các chỉ số quan trọng như CAC, chưa kể đến tối ưu hóa dòng tiền vốn. Đầu tư nhân sự hay nói cách khác chính là nâng cao năng lực của doanh nghiệp.
Về kế hoạch mở rộng thị trường, bạn nên đặt mục tiêu mở rộng ra thị trường quốc tế. Các công ty trong danh mục đầu tư của Vertex Ventures như Grab, Nium, Patsnap, Speedoc, v.v. đã tăng định giá Series A và mạo hiểm vượt ra ngoài Singapore. Tuy nhiên, mở rộng ra nước ngoài đối mặt với nhiều thách thức. Bất đồng ngôn ngữ, văn hóa, cách thức kinh doanh và cạnh tranh là một trong những điểm chính cần cân nhắc. Người sáng lập cần phải có chiến lược cụ thể, đặc biệt chú tâm vào động lực lựa chọn thị trường là do cơ sở khách hàng sẵn có, cơ sở hạ tầng hay lợi thế về quy mô. Series A là một giai đoạn thú vị trong hành trình khởi nghiệp, mang lại trải nghiệm hoàn toàn khác so với vòng hạt giống. Điều kiện tiên quyết để gọi vốn thành công là huy động đúng thời điểm và thiết lập định giá chính xác.
TA
