Betrimex cùng người nông dân Bến Tre tái sinh vườn dừa

Giờ đây, những vườn dừa trăm tuổi trải dài hàng ngàn hec-ta đang vươn cao, vươn xa cùng Betrimex. Tự tin bước vào một hành trình bền vững mới, thịnh vượng mới và hơn hết là mang lại những giá trị xứng tầm cho người nông dân đã gắn bó thủy chung với mảnh đất được mệnh danh “xứ dừa”. Như lời bài hát ngọt ngào, sâu lắng trong ca khúc Dáng Đứng Bến Tre của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý:

“Ơi, những cây dừa để lại cho ta bóng quê
Ơi tóc ai dài để lại dáng đứng Bến Tre”

Từ xuất khẩu đơn thuần đến nhà sản xuất công nghệ cao

Sau giải phóng, Betrimex ra đời với trọng trách là một công ty nhà nước, đóng vai trò 'đầu tàu' kinh tế cho tỉnh Bến Tre. Trong bối cảnh nền kinh tế bao cấp, nhiệm vụ cốt lõi của Betrimex chỉ dừng lại ở việc thu mua và xuất khẩu thô theo chỉ tiêu, một sự khởi đầu đầy nỗ lực nhưng còn nhiều hạn chế về giá trị gia tăng.

Bước sang thập niên 90, khi thị trường mở rộng, Betrimex bắt đầu 'vươn mình' ra thế giới, tiếp cận đa dạng các thị trường từ Á đến Âu. Không chỉ có dừa, mà còn đa dạng hóa danh mục với gạo, trà đen và nhiều nông sản khác. Tuy nhiên, vẫn chỉ mang tính 'commodity' (hàng hóa thô), vì vậy, chưa có tiếng nói về giá trị thương hiệu trên bản đồ quốc tế.

Dấu mốc lớn năm 2005, khi bắt đầu cổ phần hóa là một bước đệm quan trọng, Betrimex thực hiện một cú hích mang tính 'cách mạng'. Betrimex quyết định tiên phong đưa công nghệ UHT của Tetra Pak về Việt Nam, đánh dấu sự chuyển dịch quyết liệt từ một đơn vị xuất khẩu đơn thuần sang Nhà sản xuất công nghệ cao.

Song song đó, ngoài những bao chỉ xơ dừa hay thảm dừa thô sơ, Betrimex tiến thẳng vào chuỗi giá trị toàn cầu bằng các sản phẩm tinh chế cao cấp như nước dừa, sữa dừa, nước cốt dừa... được đóng gói theo chuẩn mực quốc tế, mang lại sự tiện lợi và dinh dưỡng trọn vẹn cho người tiêu dùng.

Đồng hành giúp nông dân nhận chứng nhận Thương mại Công bằng Fairtrade và hơn thế nữa...

Vài năm trở lại đây, Bến Tre đang chịu tác động nặng nề của biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn. Dù cây dừa có năng lực thích ứng tuyệt vời, nhưng nếu thổ nhưỡng bị tàn phá, hệ sinh thái bị đứt gãy, thì mọi thành tựu kinh tế đều trở nên vô nghĩa. Betrimex đã tự đặt ra câu hỏi lớn là “Làm sao để cây dừa sống khỏe trong 50, 60 năm tới giữa làn sóng mặn xâm lấn?”. Bởi, nếu không có một hệ sinh thái bền vững, chúng ta sẽ mãi quẩn quanh trong vòng lặp 'giải cứu' và thụ động trước thiên nhiên.

Để giải mã bài toán kép về môi trường và sinh kế, Betrimex đã kiên định thực thi mô hình bền vững dựa trên 3 chiến lược:

Thứ nhất, thực hành phương pháp Nông nghiệp tái sinh, mà cốt lõi là canh tác hữu cơ. Không chỉ bảo vệ đất, mà còn phục hồi hệ sinh thái thổ nhưỡng, giúp đất tự tái tạo dưỡng chất. Bởi chỉ khi đất khỏe, mới có thể tạo ra những sản phẩm Organic chuẩn mực, mang trái dừa Việt tiến sâu vào các thị trường cao cấp toàn cầu.

Thứ hai, hướng dẫn và giúp nông dân lấy được chứng nhận Thương mại Công bằng Fairtrade. Thông qua cơ chế của Fairtrade, một phần giá trị từ mỗi trái dừa bán ra sẽ được trích lập thành Quỹ phúc lợi cộng đồng. Nguồn lực này được tái đầu tư trực tiếp vào các chương trình an sinh, giáo dục và y tế tại địa phương. Đây chính là cách hiện thực hóa sự hiệp lực khi doanh nghiệp tiến ra biển lớn, thì người nông dân và cộng đồng tại quê hương cũng phải được thụ hưởng những giá trị hạnh phúc và bền vững.

Thứ ba là minh bạch tuyệt đối về nguồn gốc. Số hóa chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ dây chuyền hiện đại nhất để kiểm soát mọi quy trình sản xuất bằng dữ liệu thực.

Ngay từ những ngày đầu thành lập, Betrimex đã xác định người nông dân không chỉ là người bán nguyên liệu thô, mà chính là những đối tác chiến lược quan trọng nhất, là người đứng đầu chuỗi cung ứng và là mắt xích chủ chốt của chuỗi giá trị ngành dừa. Betrimex đã đứng ra tiên phong hỗ trợ thành lập mô hình Hợp tác xã Nông nghiệp Công bằng. Đơn cử như, Hợp tác xã Nông nghiệp Công bằng Hưng Lễ. Đây là đơn vị đầu tiên trong ngành dừa Việt Nam đạt được chứng nhận Fairtrade.

Betrimex đã đồng hành sát sao từ việc hướng dẫn minh bạch thông tin, hoàn thiện hồ sơ xin cấp chứng nhận, đến việc tư vấn quản lý vận hành. Đặc biệt trong những năm đầu, hỗ trợ HTX phân bổ hiệu quả nguồn Quỹ phúc lợi Fairtrade.

Kết quả là tính đến nay, quỹ đã tích lũy được hơn 5 tỷ đồng, được sử dụng thiết thực để xây dựng cầu đường, trường học và hỗ trợ các công tác an sinh xã hội, mang lại diện mạo mới cho vùng nông thôn và đời sống tốt đẹp hơn cho chính những người nông dân đối tác.

Hiện tại, trong năm 2025, Betrimex đang mở rộng mô hình Fairtrade tới nhiều hợp tác xã khác, như Thạnh Phú Đông, Cẩm Sơn và Long Mỹ, hướng tới xây dựng chuỗi giá trị liên kết ngành dừa Việt Nam theo tiêu chuẩn Thương mại Công bằng (Fairtrade), tạo nền tảng nâng cao giá trị và uy tín của dừa Việt trên thị trường quốc tế.​