Sau 3 ngày thảo luận với 6 phiên toàn thể và 3 phiên đặc biệt, Diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á - Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã chính thức bế mạc.
 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự (Ảnh: TTXVN). |
Giới quan sát nhận định, điểm nhấn đắt giá nhất tại đối thoại năm nay chính là sự xuất hiện và bài phát biểu dẫn đề quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Các học giả và chuyên gia quốc tế đánh giá sự kiện này phản ánh vị thế đối tác chiến lược ngày càng cao của Việt Nam, trong bối cảnh các nước lớn đều muốn tìm kiếm cơ hội hợp tác thúc đẩy thịnh vượng tại khu vực.
Thông điệp cốt lõi từ người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam là lời kêu gọi giải quyết cuộc khủng hoảng niềm tin chiến lược toàn cầu, củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và đề cao vai trò trung tâm của ASEAN.
Theo Tiến sĩ Bastian Giegerich - Tổng Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế - Việt Nam đang nổi lên như một chủ thể ổn định, mang đến tiếng nói cân bằng trước nguy cơ đối đầu gay gắt giữa các cường quốc.
Đồng điệu quan điểm từ các quốc gia vừa và nhỏ
Góc nhìn của Việt Nam nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ từ các nguyên thủ khu vực, tạo ra một làn sóng thảo luận về quyền tự quyết của các quốc gia tầm trung.
Tại phiên thảo luận về hòa bình, Tổng thống Timor Leste José Ramos-Horta đã dẫn lại nội dung phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng thời nhấn mạnh cần coi ngoại giao phòng ngừa là một năng lực chiến lược chủ động thay vì chỉ phản ứng khi có khủng hoảng. Ông đề xuất các nước vừa và nhỏ cần tự cường thông qua an ninh năng lượng, lương thực và tài chính khí hậu thay vì bị cuốn vào vòng xoáy tranh giành ảnh hưởng.
 |
| Phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi củng cố luật pháp quốc tế, thúc đẩy các mô hình tăng trưởng bao trùm và bền vững, đồng thời tăng cường đối thoại, minh bạch và hợp tác giữa các quốc gia nhằm ngăn chặn xu hướng bất ổn ngày càng gia tăng. |
Đối với điểm nóng Biển Đông, bên cạnh tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử (COC), Tổng thống Timor Leste kêu gọi các bên cân nhắc thêm các sáng kiến mới vì một vùng biển hòa bình, hợp tác.
Đồng quan điểm, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Marles khẳng định, khi luật lệ quốc tế được tôn trọng, các quốc gia vừa và nhỏ mới có tiếng nói; nếu cường quyền thay thế luật pháp, chủ quyền sẽ chỉ là đặc quyền của nước mạnh.
Các đại biểu châu Âu và Trung Đông cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm tự do hàng hải, giữ thông suốt các tuyến giao thương quốc tế trọng yếu bất chấp quy mô quốc gia.
Toan tính thực tế của các cường quốc
Không khí phòng họp Shangri-La cũng nóng lên bởi những tuyên bố chiến lược từ hai cường quốc bờ Đông - bờ Tây:
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tiếp tục là trung tâm trong chính sách đối ngoại, quốc phòng của Mỹ. Tuy nhiên, Washington đang chuyển dịch sang cách tiếp cận thực tế hơn, tập trung vào những lợi ích sát sườn với các đối tác thay vì các giá trị khái quát.
Ở chiều ngược lại, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi cảnh báo khu vực đang đối mặt với hàng loạt thách thức phi truyền thống mới, từ an ninh mạng đến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI). Nhật Bản cam kết tăng cường kết nối quốc phòng và coi đối thoại là công cụ tối thượng để kiểm soát căng thẳng địa chính trị.
Bên cạnh đó, cuộc xung đột dai dẳng tại Trung Đông và những mối đe dọa an ninh trực diện đối với tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz cũng là những chủ đề nóng bỏng được các đại biểu đưa ra mổ xẻ.
Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 khép lại với một thông điệp xuyên suốt: Thế giới cần đối thoại để quét sạch khủng hoảng niềm tin. Trong bức tranh đầy thách thức đó, dấu ấn ngoại giao của Việt Nam đã tỏa sáng, khẳng định vị thế của một quốc gia chủ động, trách nhiệm và có đóng góp thực chất vào nền hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới.
