Nhôm từ lâu đã được coi là "xương sống" trong kết cấu hạ tầng điện mặt trời nhờ đặc tính nhẹ và bền, chiếm từ 9% đến 10% tổng chi phí đầu tư của mỗi dự án dưới dạng thanh ray, kẹp và khung định vị tấm pin. Tuy nhiên, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông đã đảo lộn hoàn toàn cấu trúc chi phí này.
 |
| Giá nhôm tăng cao áp lực lên chi phí kết cấu hạ tầng điện mặt trời |
Việc các cơ sở tinh luyện nhôm lớn tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Bahrain bị tổn hại do các đợt tấn công, kết hợp với tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz – tuyến hải trình huyết mạch luân chuyển hơn 5 triệu tấn nhôm mỗi năm – đã kích hoạt một đợt sốt giá trên thị trường kim loại toàn cầu.
Tính từ cuối tháng 2/2026 đến nay, giá nhôm tham chiếu trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) đã lập tức nhảy vọt 15%. Đáng chú ý hơn, tại thị trường nội địa Mỹ, giá hợp đồng tương lai nhôm trên sàn COMEX đã chứng kiến mức bứt phá ngoạn mục lên tới hơn 30%. Do tính chất liên thông của thị trường, đà tăng này nhanh chóng lan sang cả nguồn cung từ Canada. Sự khan hiếm nguồn cung từ Trung Đông (vốn chiếm 12% lượng nhập khẩu của Mỹ) đã buộc các nhà phát triển dự án tại Mỹ phải cạnh tranh khốc liệt để giành giật nguồn hàng, đẩy mặt bằng giá vật liệu lên một vùng cao mới.
Sự thắt chặt về nguồn cung đang trực tiếp hiện thực hóa bằng những con số tài chính đầy áp lực trên mỗi tấm pin mặt trời. Nếu như trong năm 2025, chi phí cho phần khung nhôm của một tấm pin công suất 500 watt chỉ dừng ở mức 10 USD (tương đương 0,02 USD/watt), thì hiện tại con số này đã bị đẩy lên 15 USD (khoảng 0,03 USD/watt).
Nhìn rộng ra bài toán quy mô lớn, với tổng công suất dự kiến triển khai lên tới 500 GW tại Mỹ, mức chênh lệch nhỏ trên mỗi watt này sẽ tích tụ thành một khoản chi phí phát sinh khổng lồ, ước tính lên tới 5 tỷ USD. Đây là một gánh nặng tài chính quá lớn, đủ sức bóp nghẹt những dự án vốn dĩ đang phải vận hành với biên lợi nhuận mỏng.
Đợt biến động chi phí này diễn ra vào một thời điểm không thể nhạy cảm hơn. Theo dự báo từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), các nhà phát triển dự án đang chạy đua với thời gian để bổ sung thêm 43,4 GW điện mặt trời quy mô lớn trong năm 2026 nhằm đáp ứng "cơn khát" năng lượng từ các trung tâm dữ liệu AI siêu lớn.
Thế nhưng, việc chi phí thiết bị đầu vào tăng vọt 20% như một gáo nước lạnh dội vào tham vọng này. Giới phân tích cảnh báo, rào cản tài chính kết hợp với chính sách siết chặt thuế quan đối với pin nhập khẩu và sự ưu ái trở lại đối với nhiên liệu hóa thạch dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể khiến nhiều kế hoạch lớn bị đình trệ, thậm chí phải hủy bỏ ngay trước giờ bấm nút khởi công.
Hệ quả từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng kim loại không dừng lại ở biên giới của các nông trại điện mặt trời. Theo các chuyên gia tư vấn năng lượng cấp cao, áp lực tăng giá vật liệu từ đầu năm sẽ bắt đầu ngấm sâu và chuyển dịch trực tiếp sang người tiêu dùng cuối kể từ nửa cuối năm 2026.
Làn sóng chuyển giao chi phí này sẽ tác động trực tiếp và rõ rệt nhất đến các nhà phát triển điện lực quy mô công nghiệp, các tòa nhà văn phòng cao tầng, các tổ hợp nhà máy sản xuất và đặc biệt là hệ thống trung tâm dữ liệu – những thực thể đang tiêu thụ năng lượng khủng khiếp nhất hiện nay. Bước sang chu kỳ kinh doanh mới, việc duy trì mục tiêu tăng trưởng xanh tại Mỹ giờ đây không còn là bài toán về công nghệ, mà đã trở thành cuộc chiến sinh tồn về mặt chi phí trước những biến động khó lường của bàn cờ địa chính trị thế giới.
