Cục Thuế cho biết đang chuẩn bị triển khai giải pháp AI hỗ trợ kê khai thuế bằng ngôn ngữ tự nhiên trên nền tảng eTax Mobile, dự kiến vận hành từ tháng 5/2026.
Trong lộ trình xây dựng nền tài chính số và cải cách thủ tục hành chính, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực thuế đang trở thành bước chuyển đáng chú ý.
Động thái này được đánh giá là một trong những bước tiến quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa ngành thuế, hướng tới xây dựng mô hình quản trị công lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
 |
Cục Thuế chuẩn bị triển khai AI hỗ trợ kê khai thuế trên eTax Mobile. |
Theo kế hoạch, người nộp thuế sẽ không còn phải thao tác phức tạp hay ghi nhớ hàng loạt biểu mẫu, mã chỉ tiêu như trước đây. Thay vào đó, hệ thống AI cho phép người dùng tương tác trực tiếp bằng giọng nói hoặc nhập dữ liệu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Từ các thông tin được cung cấp, AI sẽ tự động nhận diện địa điểm kinh doanh, tiếp nhận doanh thu kê khai, tính toán nghĩa vụ thuế và lập tờ khai theo đúng quy định hiện hành.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ quy trình được tối giản chỉ còn 4 bước gồm: xác định địa điểm kinh doanh, cung cấp doanh thu, hệ thống tự động tính thuế và xác nhận hoàn tất hồ sơ. Thời gian thực hiện được rút ngắn xuống còn khoảng 1 - 2 phút.
Trong bối cảnh nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ, cá nhân kinh doanh còn hạn chế về kỹ năng công nghệ hoặc chưa nắm rõ chính sách thuế, việc tích hợp AI được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể áp lực kê khai, hạn chế sai sót và tiết kiệm chi phí tuân thủ.
Không chỉ hỗ trợ kê khai, hệ thống AI trên eTax Mobile còn được tích hợp nhiều tiện ích phục vụ tra cứu thông tin quan trọng như tổng thu nhập trong năm, số lượng người phụ thuộc đã đăng ký, tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế, nợ thuế hoặc thông tin liên quan đến tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế.
Giới chuyên gia đánh giá, việc ngành thuế chủ động đưa AI vào vận hành không chỉ mang ý nghĩa công nghệ mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý. Nếu trước đây người dân phải “tự học để hiểu hệ thống”, thì nay hệ thống đang được thiết kế để “hiểu người dùng”.
Đây cũng là xu hướng đang diễn ra tại nhiều quốc gia khi cơ quan thuế chuyển từ mô hình quản lý hành chính sang mô hình dịch vụ số thông minh. Việc tận dụng AI giúp cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả xử lý dữ liệu, đồng thời tăng tính minh bạch và khả năng giám sát trong thực thi nghĩa vụ thuế.
Tuy nhiên, để hệ thống vận hành hiệu quả, vấn đề bảo mật dữ liệu cá nhân và tính chính xác của AI vẫn là yếu tố then chốt. Bởi lĩnh vực thuế liên quan trực tiếp đến thông tin tài chính của người dân và doanh nghiệp. Do đó, cùng với cải tiến công nghệ, yêu cầu về an toàn dữ liệu và kiểm soát rủi ro cần được đặt lên hàng đầu.
Có thể thấy, việc AI “gõ cửa” ngành thuế không còn là câu chuyện tương lai mà đã bắt đầu bước vào thực tiễn. Khi công nghệ được sử dụng đúng hướng, các thủ tục hành chính vốn phức tạp hoàn toàn có thể trở nên thân thiện, nhanh gọn và gần gũi hơn với người dân. Một chiếc điện thoại thông minh, vài thao tác đơn giản và vài phút xử lý – đó có thể sẽ là diện mạo mới của hoạt động kê khai thuế trong thời đại số.
