Theo dữ liệu từ Công ty S&P Global, các doanh nghiệp công nghệ chiếm đa số trong danh sách 50 công ty có giá trị vốn hoá thị trường từ 10 tỷ USD ghi nhận mức tăng giá cổ phiếu tính theo phần trăm mạnh nhất trong năm 2020.
Tuy nhiên, từ cuối 2020 đến hiện tại, nhóm 50 công ty “đại thắng” trong thời kỳ đầu của đại dịch đã mất hơn 1,5 nghìn tỷ USD giá trị vốn hoá, tương đương giảm hơn 1/3 - theo ước tính của tờ Financial Times.
Trong đó, Công ty Dịch vụ hội nghị trực tuyến Zoom, sau khi chứng kiến giá cổ phiếu tăng 765% trong năm 2020 khi các công ty chuyển sang chế độ làm việc từ xa để thích ứng với giãn cách xã hội - đã trở thành một trong những doanh nghiệp có giá cổ phiếu giảm sâu nhất. Từ cuối năm 2020 đến nay, cổ phiếu Zoom đã giảm khoảng 80%, tương đương mất hơn 77 tỷ USD giá trị vốn hoá thị trường.
Số phận tương tự của được nhìn thấy ở Công ty Truyền thông dựa trên đám mây RingCentral. Cổ phiếu của công ty đã tăng vọt trong giai đoạn bùng nổ xu hướng làm việc từ xa nhưng đến nay đã mất gần 90% giá trị do đối mặt với sự cạnh tranh từ những “gã khổng lồ” công nghệ như Alphabet và Microsoft.
Nhà sản xuất xe đạp tập thể dục Peloton cũng là một ví dụ tiêu biểu, với cổ phiếu lao dốc hơn 97% kể từ cuối năm 2020, tương đương với việc giá trị thị trường bị mất khoảng 43 tỷ USD. Vào sáng 9/5, đại diện của Peloton cho biết, Giám đốc điều hành Barry McCarthy sẽ từ chức và công ty cắt giảm 15% lực lượng lao động của mình. Đây được xem như biện pháp mới nhất trong một loạt các kế hoạch tiết kiệm chi phí.
Về mặt tỷ lệ phần trăm, Tesla là một trong những doanh nghiệp có chiến thắng vẻ vang nhất trong năm 2020. Giá trị thị trường của nhà sản xuất xe điện “phi mã” 787% lên 669 tỷ USD vào cuối tháng 12 năm đó, nhưng sau giảm xuống mức 589 tỷ USD.
Công ty internet Sea có trụ sở tại Singapore xếp ở vị trí thứ hai, khi giá trị thị trường vào năm 2020 tăng vọt từ 19 tỷ USD lên 102 tỷ USD sau sự nở rộ của cả ba hoạt động kinh doanh cốt lõi của công ty: trò chơi, thương mại điện tử và thanh toán kỹ thuật số. Nhưng kể từ đó, công ty đã mất hơn 60% giá trị vào cuối năm 2020 trong bối cảnh lo ngại về tốc độ tăng trưởng chậm lại.
Các công ty thương mại điện tử Shopify, JD.com và Chewy, sau một thời gian phát triển mạnh nhờ chi tiêu trực tuyến tăng vọt, cũng hứng chịu những cú giảm chóng mặt.
Hy vọng về vaccine và nhu cầu điều trị y tế đã thúc đẩy giá cổ phiếu của các hãng dược phẩm phương Tây như Moderna và Pfizer vào năm 2020, cũng như cổ phiếu của các công ty dược phẩm ít được biết đến hơn của Trung Quốc như WuXi Biologics, Chongqing Zhifei Biological Products, và Alibaba Health Information Technology.
Tuy nhiên, lợi nhuận mà những doanh nghiệp này thu được trong thời kỳ đại dịch đã bị đảo ngược do các nhà đầu tư trở nên quan ngại về nhu cầu giảm sút đối với vaccine. Pfizer hiện đã mất hoàn toàn lợi nhuận đạt được từ năm 2020 và 2021, bất chấp việc đồng phát triển một loại vaccine được sử dụng rộng rãi với công ty công nghệ sinh học BioNTech của Đức.
Những diễn biến này xảy ra khi sự tăng tốc mạnh mẽ của các xu hướng thời đại dịch có vẻ kém bền vững hơn dự kiến, nhất là khi nhiều người lao động quay trở lại văn phòng và lãi suất cũng như chi phí sinh hoạt cao ảnh hưởng đến nhu cầu chung. Steven Blitz, Nhà kinh tế trưởng Hoa Kỳ tại TS Lombard nhận xét: “Một số công ty có thể nghĩ rằng các xu hướng thời đại dịch có thể tiếp tục duy trì. Nhưng giờ đây họ đang phải đối mặt với hệ luỵ của những kỳ vọng đó”.
Trong số 50 công ty thắng lớn vào 2020, chỉ còn 7 công ty vẫn giữ được tốc độ tăng trưởng ổn định. Điển hình là nhà sản xuất xe điện Trung Quốc BYD, Tập đoàn an ninh mạng CrowdStrike, Công ty phần mềm The Trade Desk và Datadog, T-Mobile, Công ty công nghệ Trung Quốc CATL và thị trường trực tuyến Mỹ Latinh Mercado Libre.
Bên cạnh đó, vẫn có các công ty hưởng lợi trong thời kỳ đại dịch ngày nay thậm chí còn có kết quả tốt hơn, bao gồm “gã khổng lồ” công nghệ Nvidia và Amazon, lần lượt xếp thứ 54 và 100 trong số những cổ phiếu hoạt động tốt nhất 2020.
Giá trị vốn hoá thị trường của Nvidia đã tăng thêm hơn 1,9 nghìn tỷ USD kể từ cuối năm 2020 nhờ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI).
Xét về vốn hóa thị trường, Top 10 công ty có giá trị vốn hóa thị trường lớn nhất hiện nay bao gồm:
1. Microsoft: 3,04 nghìn tỷ
2. Apple: 2,78 nghìn tỷ
3. Nvidia: 2,29 nghìn tỷ
4. Alphabet (Google): 2,07 nghìn tỷ
5. Amazon: 1,94 nghìn tỷ
6. Saudi Aramco: 1,93 nghìn tỷ
7. Meta (Facebook): 1,16 nghìn tỷ
8. Berkshire Hathaway: 868 tỷ
9. TSMC: 735 tỷ
10. Eli Lilly: 717 tỷ
Tú Anh (t/h)
