Đằng sau những sản phẩm được đánh giá 4 sao OCOP của Công ty CP Nông nghiệp GIGAHERBS Việt Nam là một câu chuyện khá thú vị về anh Trần Văn Nguyên chủ của công ty này. Anh từ một người chuyển từ buôn vàng sang đi tìm “vàng xanh” cho quê hương, giúp bà con tăng giá trị cho nông sản và đem lại sức khỏe cho người tiêu dung.
Với mục tiêu hướng tới chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng thông qua việc chế biến các loại rau, dược liệu, năm 2020, anh Trần Văn Nguyện đã mạnh dạn thành lập Công ty cổ phần Nông nghiệp GIGAHERBS Việt Nam (xã Trung Hòa, huyện Chương Mỹ - Hà Nội). Mặc dù quy mô hoạt động còn nhỏ, song hiệu quả kinh tế bước đầu mang lại cho thấy đây là hướng đi mới, có triển vọng tại địa phương.
Trần Văn Nguyện - chủ Công ty CP Nông nghiệp GIGAHERBS Việt Nam kể sau khi học xong Đại học Nông nghiệp I, đi làm được 1 năm về lĩnh vực thức ăn chăn nuôi rồi bỏ cuộc khi yêu và lấy một cô gái buôn vàng rồi theo nghề của nhà ngoại. Vợ anh chỉ muốn mở thêm cửa hàng vàng vì đó là thế mạnh, nhìn thấy tiền luôn, còn anh thì muốn trải nghiệm một thứ thật mới lạ, thật thử thách cho đỡ nhàm chán, ù lì. Đầu tiên anh thích làm farmstay để vừa được trải nghiệm, vừa phù hợp với tính cách hay đi đây đó của mình nên năm 2009 mới mua 3 ha đất ở huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình nhưng đến 2012 thì phải bán cắt lỗ.
Từ đó, tuy không được làm farmstay nữa nhưng tình yêu nông nghiệp vẫn thôi thúc trong anh. Đến khi cuộc sống ổn định, cửa hàng vàng làm ăn thuận lợi anh lại quay trở về theo tiếng gọi của con tim nhưng không phải farmstay nữa mà là chế biến sâu. Một chuyến đi chơi bên Nhật đã truyền thêm cảm hứng cho anh bởi thấy vùng nông thôn hiện đại nhưng yên bình, bởi thấy họ có nhiều nông sản chế biến sâu như trà, viên nén, viên nang thảo dược. Vậy là anh mua gần 40 triệu tiền trà các loại về uống thử rồi ngẫm nghĩ, cuối cùng lựa chọn rau má và tía tô-những thứ vừa là rau vừa là thuốc, rất gần gũi với người Việt.
Đọc tổng hợp tài liệu trong và ngoài nước rồi hỏi các chuyên gia dược liệu về cây rau má, anh càng thấy nó quý bởi chống oxi hóa, chống lại gốc tự do, đề phòng bệnh tật…Anh thuê lại những ruộng lúa bị bỏ hoang hay vẫn còn cấy trong sự chán nản của nông dân các xã Lam Điền, Trung Hòa, huyện Chương Mỹ để trồng dược liệu, hiện thực hóa giấc mơ ấy. Nhưng chuyển từ buôn vàng thật sang tìm “vàng xanh” đâu không thấy anh chỉ thấy…vàng mắt.
Dù đã lường trước sự khó khăn, vất vả của nghề nông nhưng anh vẫn sốc khi ngay vụ đầu đã thất bại nặng nề: “Nếu làm vàng thật tôi là con buôn, nay bỏ ra 1 tỉ mua hàng, mai bán có thể biết lỗ hay lãi nhưng làm nông nghiệp bỏ ra 1 tỉ, không biết thu về bằng cách nào, có thể là mất trắng. Kế hoạch ban đầu của tôi là lấy vốn của cửa hàng vàng ra 2 tỉ để kinh doanh mảng mới là trồng và chế biến dược liệu, khi vốn cụt thì không phạm vào nữa. Nhưng thực tế giờ tôi đã lạm vào vốn của cửa hàng vàng 3,5 tỉ rồi, cộng thêm vay mượn 2 tỉ nữa của bạn bè, người quen nữa để đầu tư cho nhà xưởng.
Quá trình canh tác tôi đã phải trải qua nhiều cung bậc cảm xúc khi 2 ha nguyên liệu trồng bị ngập, rau hỏng hết. Thêm vào đó, khi trồng tôi không dùng phân hóa học, thuốc BVTV, làm cỏ hoàn toàn bằng tay với diện tích lớn, nhân công nhiều, nhưng làm cỏ xong đầu này, thì đầu kia lại mọc tiếp. Rau không phát triển được, phải bỏ ruộng, cày xới lên rồi ngâm nước để diệt bớt cỏ, mất hơn 3 tháng, làm luống, chia nhỏ ra từng ô để chủ động canh tác. Thời gian đó tôi mất khoảng 1,8 tỉ.
Quyết định làm lại từ đầu tôi dần dịch chuyển dần vùng nguyên liệu từ xã Lam Điền về xã Trung Hòa bởi nơi đó giáp với sông Bùi-một con sông còn sạch của huyện Chương Mỹ. Năng suất cây trồng được khoảng 10 tấn khô/ha. Tôi học được của người Nhật sự kỷ luật về cam kết chất lượng, khi cam kết sạch phải có cách làm sao cho đạt như dùng phân hữu cơ, ủ EM, khi có dịch bệnh dùng những chất hữu cơ để trị, thậm chí ngâm cả thuốc lào để phun, đuổi sâu bọ. Khi có rau rồi tôi mới nghĩ đến chế biến, cứ nghĩ ra cái gì thì làm cái đấy. Nào là bột rau má nguyên chất, cứ nghĩ là làm sạch như thế là bán được ngay nhưng không vì nó quá khó uống, phải pha chế thêm một số thứ vào mới uống nổi. Làm trà túi lọc rau má xong cũng không uống nổi thì mới nghĩ ra phối với trà xanh, tía tô rồi bột rau má đậu xanh... 
Khi pha chế, thử nghiệm các công thức như thế tôi thất bại trên dưới 10 lần. Lúc đầu trải nghiệm sản phẩm trên chính bản thân mình, người thân, bạn bè rồi sau đó nhờ họ gửi cho người lạ. Sản phẩm của tôi khi tặng bạn bè uống thử, không ngon họ cũng cố bảo được đấy. Nhưng người lạ họ sẵn sàng bảo không ra gì, chính nhờ đó mới giúp tôi hoàn thiện sản phẩm dần dần. Khi có sản phẩm rồi tôi mới nghĩ đến bán. Cái tên công ty GIGAHERBS là hàm ý muốn nhân rộng những tinh hoa của thảo dược Việt Nam. Tôi đã mất 3 năm để từ sản xuất đến thị trường…”
Với mục tiêu hướng tới chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng thông qua việc chế biến các loại rau, dược liệu, anh Trần Văn Nguyện đã mang hiệu quả kinh tế bước đầu mang lại cho thấy đây là hướng đi mới, có triển vọng tại địa phương.
Để có sản phẩm chất lượng tốt, toàn bộ quy trình sản xuất phải được kiểm soát chặt chẽ, khép kín, an toàn vệ sinh thực phẩm. Các sản phẩm đều được sản xuất theo công nghệ Nhật Bản, được tách nước bằng phương pháp sấy lạnh, độ ẩm khống chế dưới 5%. Sản phẩm thu được bột rau nguyên chất, không phẩm màu, không chất bảo quản, không có phụ gia. Với loại bột rau được nghiền siêu mịn này, người sử dụng có thể dùng để làm sinh tố, pha nước ép, nước detox...
Từ đầu năm 2021, công ty thực hiện mô hình liên kết với nông dân thôn Lương Xá, xã Lam Điền để xây dựng vùng trồng nguyên liệu rau má, tía tô phục vụ sản xuất trà và bột rau sấy lạnh. Công ty đã xây dựng vùng trồng mẫu rau má, tía tô (1,3ha) với quy trình chuẩn để người dân làm theo; đồng thời ký hợp đồng liên kết với nông dân để bao tiêu sản phẩm trên diện tích 1,7ha. Những hộ ký hợp đồng liên kết đều được tập huấn quy trình sản xuất tại khu vườn mẫu trước khi trồng rau trên khu ruộng của gia đình. Theo ông Trần Văn Nguyện, thời gian đầu, khi thực hiện mô hình liên kết cũng có khó khăn. Nhiều hộ dân quen sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu hóa học nên nghi ngờ hiệu quả khi canh tác theo hướng hữu cơ. Hơn nữa, làm rau tỉ mỉ, mất nhiều công hơn làm lúa khiến nhiều người băn khoăn… Tuy nhiên, chỉ sau 1 vụ canh tác, hiệu quả được chứng minh, người dân rất phấn khởi.
Hiện nay, Công ty cổ phần Nông nghiệp GIGAHERBS Việt Nam đã xây dựng vùng sản xuất và khu chế biến sản phẩm thảo dược khang trang. Các sản phẩm: Trà rau má, lá sen; trà rau má tía tô; trà rau má, cà gai leo; trà tía tô, bạc hà; bột rau má, đậu xanh; bột rau má nguyên chất; bột tô diệp (bột tía tô sấy lạnh)… đang cung ứng cho thị trường cả nước.
Văn phòng điều phối chương trình xây dựng nông thôn mới thành phố Hà Nội đồng hành cùng bài viết
Bích Hảo
