Tổng thống Trump liên tục chỉ trích ông Jerome Powell, chủ tịch của Cục Dự trữ Liên bang bằng những lời lẽ gay gắt. Nhưng ông Trump không sai khi nói rằng lãi suất ở Mỹ, thậm chí sau hai lần cắt giảm gần đây, vẫn cao hơn phần lớn các nước phát triển khác.
Ông Powell đang phải đối mặt với nhiều áp lực cắt giảm lãi suất hơn trong những tháng tới - đặc biệt là khi cuộc chiến thương mại của ông Trump với Trung Quốc vẫn tiếp tục làm tổn thương nền kinh tế Mỹ.
Lãi suất có thể thấp tới mức nào? Fed thậm chí có thể cắt giảm lãi suất xuống dưới 0 theo cách mà Ngân hàng Trung ương châu Âu và Ngân hàng Nhật Bản đã làm? Quan trọng hơn, liệu đó có phải là điều Fed nên làm?
Lãi suất có thể tiếp tục bị cắt giảm khi nền kinh tế Mỹ chậm lại. Chỉ số sản xuất và dịch vụ ảm đạm trong tuần này và mức tăng việc làm thấp hơn mong đợi đối với các nhà tuyển dụng tư nhân theo báo cáo của ADP là dấu hiệu cho thấy cuộc chiến thương mại đang có tác động tiêu cực đến thị trường lao động.
Điều này đã tấn công cả thị trường chứng khoán - vốn đã sẩy chân trong tuần này - và thị trường trái phiếu. Lợi tức trái phiếu kho bạc 10 năm đã giảm xuống 1,51% vào thứ Năm và rớt dần xuống mức thấp kỷ lục.
Tuy nhiên, câu hỏi là liệu nền kinh tế Mỹ có cần lãi suất giảm xuống 0 - hay thậm chí âm hay không. Lần duy nhất Fed giảm lãi suất về 0 là trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008.
"Fed sẽ tiếp tục cắt giảm lãi suất? Có. Nhưng tôi không mong đợi một sự lặp lại của năm 2008", ông David Page, nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại AXA Investment Managerscho biết.
Nền kinh tế đang suy yếu, nhưng không phải là một cuộc đại suy thoái khác
Ông Page dự đoán sẽ có một lần giảm lãi suất nữa trong năm nay - có thể là vào tháng 12. Nhưng nếu dữ liệu kinh tế yếu hơn, đặc biệt là trong báo cáo việc làm, thì Fed có thể cắt giảm lãi suất vào tháng 10 và tháng 12. Sau đó, Fed sẽ dừng lại, theo ông Page.
Thị trường đồng tình: Theo các hợp đồng tương lai giao dịch trên CME, hiện xác suất 90% là lãi suất sẽ bị cắt giảm tại cuộc họp ngày 30/10 xuống mức 1,5% đến 1,75%.
Thị trường xác định hơn 85% cơ hội giảm thêm lãi suất xuống còn 1,25% đến 1,5% vào tháng 4, nhưng chỉ có 50% khả năng lãi suất sẽ giảm xuống mức 1% đến 1,25% hoặc thấp hơn.
Những con số này cho thấy các nhà đầu tư không nên kỳ vọng lãi suất sẽ giảm xuống 0, chứ đừng nói đến âm.
"Mỹ có thể trải nghiệm điều tương tự với Nhật Bản và một số quốc gia ở châu Âu gần đây - sự kết hợp giữa lãi suất chính sách ngân hàng trung ương âm và lợi suất danh nghĩa của trái phiếu chính phủ âm? Mặc dù kịch bản này có thể xảy ra ở Mỹ, chúng tôi cho rằng xác suất xảy ra là rất thấp", nhà phân tích chiến lược đầu tư Luis Alvarado của Viện Đầu tư Wells Fargo cho biết trong một báo cáo.
Ông Alvarado lưu ý rằng có những câu hỏi pháp lý về việc liệu Fed có quyền hạ lãi suất dưới 0 hay không. Ông cũng nhắc lại rằng ông Powell và các thành viên khác của Fed đã nói họ không phải là "fan hâm mộ" của lãi suất âm.
Lãi suất thấp hơn không phải là thần dược chữa bách bệnh
Nếu bất cứ điều gì xảy ra, Fed sẽ có nhiều khả năng khởi động lại nới lỏng định lượng, chính sách mua trái phiếu kho bạc và chứng khoán được thế chấp mà họ sử dụng trong cuộc khủng hoảng tài chính, như một cách để giảm lãi suất dài hạn.
Ông Page cho biết một động thái như vậy có thể sẽ làm suy yếu đồng đô la. Về lý thuyết, điều đó có thể thúc đẩy xuất khẩu của Mỹ và lợi nhuận của các công ty đa quốc gia Mỹ. Nhưng chiến tranh thương mại có khả năng làm suy yếu các công ty Mỹ cho dù điều gì xảy ra với đồng đô la.
Lãi suất thấp hơn cũng mang lại những hậu quả nghiêm trọng có lẽ đang đè nặng lên tâm trí của các thành viên Fed.
Lãi suất thấp không khuyến khích mọi người tiết kiệm, vì các ngân hàng có thể sẽ cắt giảm lãi suất tiền gửi. Điều này sẽ ảnh hưởng tới những người có nhiều tiền tiết kiệm hưu trí - được cho là an toàn hơn trái phiếu hoặc tiền mặt.
Và các công ty tài chính cũng sẽ bị tổn thương.
Nhà phân tích Fred Cannon của KBW đã lưu ý trong một báo cáo gần đây rằng ước tính lợi nhuận của các ngân hàng khu vực lớn như Comerica (CMA), Zions (ZION), M & T (MTB) và Fifth Third (FITB) - sẽ lao dốc nếu lãi suất tiếp tục giảm.Bởi vì các ngân hàng này sẽ không thể kiếm được nhiều tiền từ các khoản vay trong môi trường lãi suất thấp hơn (hoặc âm).
Ông Cannon cho biết lãi suất âm cũng sẽ là tin xấu cho các nhà môi giới trực tuyến, vì doanh thu của họ quá phụ thuộc vào tình trạng của thị trường. Ngành này đã chao đảo khi Charles Schwab (SCHW), TD Ameritrade (AMTD), E-Trade (ETFC) và Interactive Broker (IBKR) giảm tất cả hoa hồng cho giao dịch chứng khoán và ETF về 0. Áp lực nặng nề về lợi nhuận ròng do lãi suất thấp hơn là điều cuối cùng mà họ cần.
Vì vậy, trừ khi mọi thứ trở nên thực sự tồi tệ đối với nền kinh tế, Fed sẽ chống lại lời kêu gọi từ Tổng thống Trump và thị trường trái phiếu để đưa lãi suất trở về 0 hoặc thử nghiệm với lãi suất âm.
Khánh An
