Thứ sáu 20/11/2026 15:14
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Nghiên cứu - Dữ liệu

Công nghiệp hỗ trợ tận dụng cơ hội mới

12/10/2020 00:00
Việc các nhà đầu tư rút khỏi Trung Quốc và Việt Nam là một trong những điểm đến được ưu tiên lựa chọn chắc chắn sẽ tạo ra nhiều cơ hội mới cho các doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, vấn đề là phải biết tận dụng. Có như vậy, doanh ngh

Cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung ngày càng căng thẳng buộc các tập đoàn nước ngoài đầu tư tại Trung Quốc tính tới việc dịch chuyển sang các nước lân cận. Mới đây, hai hãng công nghệ lớn của Nhật là Sharp và Kyocera đã tuyên bố hủy kế hoạch sản xuất LCD, laptop, máy photocopy… tại Trung Quốc và sẽ xây dựng nhà máy tại Việt Nam trong thời gian tới. Cùng với đó, nhiều hãng công nghệ khác cũng có kế hoạch chuyển nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam.

Doanh nghiệp CNHT Việt Nam nỗ lực thoát phận "chầu rìa"

Nguy cơ mất "sân nhà"

Theo ông Lê Dương Quang, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ (CNHT) Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương, các doanh nghiệp (DN) công nghệ lớn vào Việt Nam chắc chắn sẽ tạo ra nhiều cơ hội mới cho các DN Việt tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, vấn đề là có tận dụng được hay không.

Hiện tại, các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thường có yêu cầu cao về chất lượng của hàng hóa, dịch vụ cung cấp và tiến độ giao hàng, trong khi nhiều DN Việt Nam chưa đáp ứng được. Về bản chất, khó khăn này thuộc loại chủ quan, nếu DN Việt Nam không tự mình vươn lên thì sẽ không thể tham gia "cuộc chơi".

Mặc dù đã đầu tư vào Việt Nam một thời gian khá dài, tính đến nay, tổng nhà cung ứng của Samsung đã lên tới 308 DN. Tuy nhiên, số lượng các DN Việt Nam là nhà cung ứng cấp 1 mới chỉ dừng ở 35 DN (tính đến cuối năm 2018), dự kiến sẽ có 50 DN vào năm 2020. Phần lớn DN Việt Nam mới tham gia chuỗi cung ứng ở cấp thấp, tức là sản xuất bao bì, ốc vít – có giá trị gia tăng thấp.

Một báo cáo tổng hợp mới đây của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cũng chỉ ra rằng, ngành công nghiệp điện tử, vi mạch của Việt Nam vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức do phần lớn giá trị xuất khẩu (95%) đều nằm trong khu vực FDI, trong khi các DN nội địa vẫn chưa đủ sức tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, có đến 77% giá trị sản phẩm hoàn toàn nhập khẩu.

Vì vậy, Ts. Nguyễn Văn Nam, Chủ tịch Hội đồng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh, nhận định một khi các DN công nghệ vào Việt Nam mà chúng ta chưa chuẩn bị được nguồn cung nguyên vật liệu linh kiện, đáp ứng yêu cầu, các DN này sẽ đi vận động những DN phụ trợ nhỏ lẻ nước ngoài vào làm tại Việt Nam. Đây chính là mối nguy cho DN Việt khi bị cạnh tranh, thậm chí bị "hất cẳng" ngay trên "sân nhà".

"Bản thân các DN lớn của nước ngoài rất cần DN phụ trợ trong nước, nhưng DN phụ trợ của Việt Nam mãi không lớn được nên họ phải mời DN phụ trợ nước ngoài vào. Chúng ta chẳng được gì ngoài con số xuất khẩu để báo cáo thành tích, trong khi nền kinh tế rỗng ruột – bên ngoài của ta nhưng trong là hàng của FDI", ông Nam chia sẻ.

Trên thực tế, Báo cáo Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) 2017 của VCCI cho thấy, các DN FDI có xu hướng nhỏ đi cả về vốn chủ sở hữu và quy mô lao động. Trong đó, không loại trừ khả năng nhiều DN FDI quy mô nhỏ đầu tư vào Việt Nam để tham gia chuỗi cung ứng của các "ông lớn" ngoại.

Đầu ra cần đảm bảo

Ông Hironobu Kitagawa, Trưởng đại diện Văn phòng Jetro Hà Nội, phàn nàn một trong những vấn đề lớn nhất mà DN Nhật Bản đầu tư tại Việt Nam gặp phải là tỷ lệ nội địa hóa nguồn nguyên liệu và linh phụ kiện còn thấp.

Kết quả khảo sát của Jetro cho thấy, tỷ lệ nội địa hóa nguyên liệu – linh phụ kiện trong ngành sản xuất chế tạo của Việt Nam là 33%, thấp hơn so với 67% của Trung Quốc, 57% của Thái Lan. Vì vậy, các DN sản xuất bị phụ thuộc rất nhiều vào việc nhập khẩu nguyên vật liệu từ Trung Quốc, Thái Lan hay một số quốc gia lân cận.

Ông Hironobu Kitagawa cho hay, đây được coi là vấn đề tồn tại trong lĩnh vực sản xuất chế tạo nhưng cũng là tiềm năng chưa khai thác hết của CNHT Việt Nam.

DN FDI muốn đặt hàng, họ sẽ yêu cầu DN Việt phải chứng minh được năng lực của mình, phải có công nghệ hiện đại, có hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, thậm chí phải có các chứng chỉ về quản lý môi trường và trách nhiệm xã hội. Trong khi đó, DN Việt Nam hầu hết là DN nhỏ nên muốn có đơn hàng chắc chắn, có đầu ra được đảm bảo thì mới dám vay vốn, mới dám đầu tư mở rộng nhà xưởng, mua sắm máy móc thiết bị hiện đại.

Ngoài ra, với DN Việt Nam còn có một khó khăn nữa phải đối mặt khi tham gia chuỗi cung ứng, đó là một số ngành sản xuất có sự thay đổi thường xuyên, liên tục về mẫu mã sản phẩm (như điện thoại di động mỗi năm ra vài kiểu). Điều này buộc DN Việt Nam muốn tham gia chuỗi cung ứng phải có sự tính toán, cân nhắc rất kỹ và phải có năng lực quản trị thật tốt mới đáp ứng được yêu cầu.

Để giải quyết vấn đề trên, ông Quang cho rằng hai phía DN CNHT Việt Nam và DN FDI cần phối hợp chặt chẽ, tạo dựng lòng tin, nâng cao năng lực quản trị rủi ro…, đồng thời cần sự hỗ trợ thêm từ phía Nhà nước, các hiệp hội.

Bà Trương Thị Chí Bình, Tổng Thư ký Hiệp hội CNHT Việt Nam, bổ sung thêm: Cơ hội cho DN CNHT Việt Nam rất nhiều vì thị trường chế tạo toàn cầu đang mở ra nhiều cơ hội, không phải đâu xa mà là trên chính lãnh thổ Việt Nam. Hơn ai hết, DN biết rất rõ họ yếu cái gì, cần hỗ trợ cái gì. Một trong những điểm yếu của DN Việt Nam là đáp ứng các yêu cầu toàn cầu. Tức là sản phẩm phải có chất lượng, mà muốn như vậy thì quy trình sản xuất phải tốt, giá cạnh tranh.

Vậy, phải chăng DN Việt biết rõ làm thế nào để tham gia chuỗi nhưng vì sao họ không làm? Bà Bình cho hay, để làm được phải đầu tư dài hơi, với chi phí lớn về tài chính, công nghệ. Quan trọng hơn, sự hỗ trợ của Chính phủ trong lĩnh vực này còn yếu, bản thân DN nhiều năm qua vẫn tự thân vận động là chính.

"Chúng ta cứ nói như vậy là trông chờ Chính phủ, nhưng thực tế ở lĩnh vực này trên toàn thế giới đều được Chính phủ hỗ trợ. Ở Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ…, DN được hỗ trợ toàn bộ phí thuê gian hàng khi tham gia hội chợ quốc tế, trong khi DN Việt Nam phải trả khoản chi phí đó", bà Bình cho biết.

Đặc biệt, điều DN cần nhất chính là Nhà nước phải tạo dung lượng thị trường ổn định, đủ lớn. Trong ngành điện tử, thị trường khá lớn nhưng để đầu tư lại rất rủi ro vì chi phí đầu tư lớn nhưng phải cạnh tranh gay gắt với sản phẩm nhập khẩu.

Vì vậy, DN đầu tư vào lĩnh vực này rất cần sự hỗ trợ, đầu tư mồi của Nhà nước. Đồng thời, "Nhà nước phải làm vai trung gian giữa các tập đoàn đa quốc gia với nhà sản xuất trong việc đảm bảo đầu ra", bà Bình nhấn mạnh.

Lê Thúy

Tin bài khác
Đào tạo báo chí trong kỷ nguyên AI: Không thể đứng ngoài công nghệ

Đào tạo báo chí trong kỷ nguyên AI: Không thể đứng ngoài công nghệ

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động báo chí, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới đào tạo, bồi dưỡng nhân lực. Theo ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, AI có thể tạo ra hàng vạn con chữ nhưng không thể thay thế lòng trắc ẩn, sự cẩn trọng và trách nhiệm của người làm báo.
Festival Nhân ái 2026 thu hút hơn 10.000 người tham gia

Festival Nhân ái 2026 thu hút hơn 10.000 người tham gia

Hơn 10.000 người tham gia Festival Nhân ái 2026 tại TP.HCM với các hoạt động đi bộ từ thiện, hiến máu, hỗ trợ người khó khăn và đào tạo sơ cấp cứu. Herbalife Việt Nam đồng hành cùng chương trình, tài trợ 10.000 bộ áo thun và mũ cho người tham gia.
Cháy lớn tại nhà máy giấy Lee & Man, 20.000 m² kho bị thiệt hại

Cháy lớn tại nhà máy giấy Lee & Man, 20.000 m² kho bị thiệt hại

Vụ cháy xảy ra vào khoảng 23 giờ ngày 19/11, khiến lửa lan rộng ở hai gian kho rộng 50.000 m2 ở nhà máy Giấy Lee & Man Việt Nam, khiến khoảng 20.000 m2 kho bị thiệt hại.
Thời tiết hôm nay 20/11: Bắc Bộ có mưa do có không khí lạnh tăng cường

Thời tiết hôm nay 20/11: Bắc Bộ có mưa do có không khí lạnh tăng cường

Thời tiết hôm nay 20/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời rét; Nam trung Bộ tiếp tục mưa lớn; cao nguyên Trung Bộ trời nắng; Nam Bộ nắng mạnh, ít mưa.
Long Cốc (Phú Thọ): Từ lợi thế đồi chè đến động lực phát triển kinh tế du lịch

Long Cốc (Phú Thọ): Từ lợi thế đồi chè đến động lực phát triển kinh tế du lịch

Với lợi thế cảnh quan đồi chè đặc sắc cùng những giá trị văn hóa bản địa, xã Long Cốc (Phú Thọ) đang từng bước khẳng định vị thế điểm đến du lịch, hướng tới phát triển kinh tế xanh và bền vững.
Hà Nội tính áp dụng mức 8m² sàn/người khi đăng ký thường trú tại nhà thuê, mượn

Hà Nội tính áp dụng mức 8m² sàn/người khi đăng ký thường trú tại nhà thuê, mượn

Thay vì áp dụng hai mức diện tích khác nhau giữa khu vực nội thành và ngoại thành như hiện nay, Hà Nội đề xuất thống nhất điều kiện tối thiểu 8m² sàn/người đối với trường hợp đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ.
Thời tiết hôm nay 19/11: Hà Nội trời rét, có mưa nhỏ

Thời tiết hôm nay 19/11: Hà Nội trời rét, có mưa nhỏ

Thời tiết hôm nay 18/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có gió rét; Nam Trung Bộ có mưa lạnh; cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ ít mưa, nắng nhiều.
Hà Nội tham vấn cộng đồng về 28 vị trí nhà ga thuộc 5 tuyến metro

Hà Nội tham vấn cộng đồng về 28 vị trí nhà ga thuộc 5 tuyến metro

Từ ngày 16/11 đến 7/12/2026, người dân tại các địa bàn Hà Nội liên quan được tham gia góp ý phương án hướng tuyến và vị trí nhà ga của 5 tuyến đường sắt đô thị. Đây là bước quan trọng nhằm hoàn thiện quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, tạo cơ sở triển khai các dự án metro của Thủ đô.
Khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ

Sáng 18/11/2026, Bộ Y tế đã tổ chức lễ khánh thành Bệnh viện Chấn thương chỉnh hình Trung ương Cần Thơ.
Nâng giá trị cà phê Việt Nam từ đất khỏe và sinh kế bền vững

Nâng giá trị cà phê Việt Nam từ đất khỏe và sinh kế bền vững

Tại VICO 2026, Nestlé Việt Nam nhấn mạnh rằng nâng giá trị cà phê Việt Nam cần bắt đầu từ phục hồi sức khỏe đất và cải thiện sinh kế nông hộ. Nông nghiệp tái sinh là một hướng đi để ổn định chất lượng và củng cố nguồn cung.
Thời tiết hôm nay 18/11: Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời tiết hôm nay 18/11: Bắc Bộ giảm nhiệt do ảnh hưởng của không khí lạnh

Thời tiết hôm nay 18/11, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa, từ mai chuyển lạnh và rét; Nam Trung Bộ và cao nguyên Trung Bộ trời chủ đạo là nắng; Nam Bộ ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa vài nơi.
Hà Nội rà soát hướng tuyến đường Tây Thăng Long theo kiến nghị của cử tri

Hà Nội rà soát hướng tuyến đường Tây Thăng Long theo kiến nghị của cử tri

Cử tri tại Hà Nội đề xuất dịch chuyển đoạn tuyến đường trục Tây Thăng Long khoảng 15m về phía điểm công nghiệp Phú Thịnh nhằm giảm độ cong, hạn chế ảnh hưởng đến khu dân cư và số hộ phải di dời. Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã giao Sở Xây dựng phối hợp các đơn vị liên quan rà soát phương án.
Hanyang Digitech dự kiến đầu tư mở rộng nhà máy 160 triệu USD tại Phú Thọ

Hanyang Digitech dự kiến đầu tư mở rộng nhà máy 160 triệu USD tại Phú Thọ

Hanyang Digitech dự kiến khởi công dự án mở rộng nhà máy tại Khu công nghiệp Phú Hà vào ngày 1/1/2027, hướng tới vận hành từ tháng 6/2027, phục vụ chuỗi cung ứng bán dẫn.
Lan tỏa tình yêu di sản qua cuộc thi “Người giới thiệu hay nhất về Di sản thế giới Yên Tử” năm 2026

Lan tỏa tình yêu di sản qua cuộc thi “Người giới thiệu hay nhất về Di sản thế giới Yên Tử” năm 2026

Từ những câu chuyện lịch sử, văn hóa đến khả năng truyền cảm hứng, 13 thí sinh xuất sắc đã cùng hội tụ tại Đêm Chung kết cuộc thi “Người giới thiệu hay nhất về Di sản thế giới Yên Tử” năm 2026, góp phần lan tỏa niềm tự hào và tình yêu đối với vùng đất di sản.
Đông Nam Á tăng cường hợp tác, hướng tới đăng ký hộ tịch toàn dân

Đông Nam Á tăng cường hợp tác, hướng tới đăng ký hộ tịch toàn dân

Chuyển đổi số, liên thông dữ liệu và bảo đảm mọi người dân được xác lập danh tính pháp lý là những trọng tâm được các quốc gia Đông Nam Á thảo luận tại Hội nghị lần thứ 3 Mạng lưới Chuyên gia Đăng ký hộ tịch khu vực, diễn ra tại Hà Nội từ ngày 16–18/11.