Thứ tư 04/03/2026 09:25
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh tế số

Vương quốc Anh phát triển mô hình sử dụng AI để kiểm soát không lưu

19/09/2023 22:38
Các nhà nghiên cứu ở Anh đã thiết kế một mô hình máy tính trong đó trí tuệ nhân tạo có thể điều khiển chuyển động bay thay vì con người.
Các hãng hàng không đã có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để dự đoán các lỗi bảo trì có thể xảy ra trước khi chúng xảy ra. ẢNH: ĐẠI HỌC LIVERPOOL
Các hãng hàng không đã có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo để dự đoán các lỗi bảo trì có thể xảy ra trước khi chúng xảy ra. ẢNH: ĐẠI HỌC LIVERPOOL.

Được mô tả là đại diện "song sinh kỹ thuật số" của không phận trên khắp nước Anh, mô hình này là kết quả quan trọng đầu tiên của sáng kiến ​​trị giá 15 triệu bảng Anh có tên là "Dự án Bluebird", với mục tiêu là xác định vai trò của AI trong việc tư vấn và cuối cùng thay thế không khí của con người. người điều khiển giao thông.

Dự án là kết quả của sự hợp tác giữa Dịch vụ Không lưu Quốc gia (NATS), công ty chịu trách nhiệm kiểm soát không lưu của Vương quốc Anh, Viện Alan Turing, cơ quan quốc gia về khoa học dữ liệu và AI và Đại học Exeter.

Phần lớn nó được tài trợ bởi chính phủ Anh, thông qua Cơ quan Nghiên cứu và Đổi mới.

Sự phát triển mới nhất về tiềm năng sử dụng công nghệ AI này đã được trình bày tại Lễ hội Khoa học Anh ở Exeter, diễn ra vào tuần trước.

Các nhà nghiên cứu đã giải thích cách Nats, người cung cấp dịch vụ kiểm soát không lưu trên đường bay cho các chuyến bay trong vùng thông tin chuyến bay của Vương quốc Anh và Khu vực kiểm soát đại dương Shanwick, đào tạo mô hình máy tính. Nó cũng cung cấp dịch vụ kiểm soát không lưu cho 14 sân bay ở Vương quốc Anh.

Richard Everson, giáo sư về máy học tại Đại học Exeter, cho biết Nats có cơ sở dữ liệu về hồ sơ chuyến bay trong quá khứ "đầy đủ hơn" so với các cơ quan kiểm soát không lưu khác trên thế giới, đó là lý do tại sao các nhà nghiên cứu đang sử dụng cơ sở dữ liệu này để đào tạo hệ thống AI của họ.

Không còn nghi ngờ gì nữa, việc chuyển đổi từ kiểm soát không lưu từ con người sang AI có thể có tác động đáng kể đến ngành hàng không.

Một hệ thống do AI vận hành có thể có khả năng xác định các tuyến đường tiết kiệm nhiên liệu hơn cho máy bay, giảm đáng kể tác động đến môi trường của ngành hàng không.

Trong một nghiên cứu mới xuất hiện trên tạp chí Environmental Research Letters, các nhà khoa học đến từ Vương quốc Anh đã phân tích 35.000 chuyến bay đi cả hai chiều giữa London và New York. Các nhà khoa học đã lắp ráp một mô hình máy tính xử lý các con số ở dạng đơn giản hóa để ước tính tổng mức tiết kiệm nhiên liệu dựa trên những thay đổi nhỏ trên tuyến đường.

Họ nhận thấy ngay cả những thay đổi nhỏ trong lộ trình máy bay cũng có thể tiết kiệm hàng triệu kg nhiên liệu mỗi năm, sử dụng ít nhiên liệu hơn tới 16% trong quá trình này.

Ngoài ra, việc thay thế người vận hành bằng hệ thống tự động gần như chắc chắn sẽ giảm bớt tình trạng chậm trễ và tắc nghẽn, đặc biệt tại các sân bay đông đúc như Heathrow ở London.

Trong những năm gần đây, giao thông hàng không đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trên toàn thế giới.

Sự chậm trễ trong giao thông hàng không là do các yếu tố như sự chậm trễ của hệ thống hàng không, sự chậm trễ về an ninh, sự chậm trễ của hãng hàng không, sự chậm trễ của máy bay và sự chậm trễ do thời tiết.

Mới tuần trước, sự cố kiểm soát không lưu đã gây ra sự gián đoạn trên diện rộng đối với những du khách muốn bay đến và đi khỏi đất nước, khiến Chính phủ phải ra lệnh xem xét nguyên nhân gây ra "trục trặc kỹ thuật" dẫn đến việc 1.600 chuyến bay bị hủy vào thứ Hai tuần trước.

Người đứng đầu cơ quan hàng không toàn cầu IATA ước tính sự gián đoạn tồi tệ nhất đối với việc kiểm soát không lưu của Vương quốc Anh trong gần một thập kỷ sẽ khiến các hãng hàng không thiệt hại khoảng 100 triệu bảng Anh .

Có lẽ điều quan trọng nhất là việc đưa AI vào hệ thống kiểm soát không lưu sẽ giải quyết tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng người vận hành.

Quá trình đào tạo cho vai trò này hiện phải mất ít nhất ba năm và dữ liệu cho thấy tình trạng thiếu nhân viên kiểm soát không lưu trên khắp châu Âu đang góp phần làm tăng tình trạng trễ chuyến bay, ảnh hưởng đến du khách trên khắp lục địa và khiến các hãng hàng không thiệt hại hàng triệu euro.

Theo dữ liệu từ Cơ quan quản lý không phận châu Âu Eurocontrol, quản lý luồng không lưu, hay ATFM, liên quan đến sự chậm trễ – hoặc khi giao thông hàng không bị hạn chế qua một khu vực nhất định trên bầu trời – là nguyên nhân lớn thứ hai gây ra sự chậm trễ chuyến bay trong tháng 6 và tháng 7.

Thời gian của những sự chậm trễ này đã tăng sáu phần trăm so với năm ngoái.

Đồng thời, dữ liệu của Eurocontrol cho thấy lưu lượng hàng không - được đo bằng số chuyến bay - đã tăng 7% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 6 và tháng 7, dữ liệu của Eurocontrol cho thấy, mặc dù vẫn giảm so với năm 2019.

Eurocontrol cho biết: “Thời tiết theo mùa, năng lực ATC và sự chậm trễ của nhân sự ATC đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự chậm trễ ATFM trên đường bay trên toàn mạng”.

Giám đốc điều hành Ryanair Group, Michael O'Leary, phát biểu vào tháng 7, đã nói một cách thẳng thắn hơn: "ATC là một tình trạng hỗn loạn. Họ thiếu nhân sự, đặc biệt là vào cuối tuần."

Tiềm năng sử dụng AI để giảm bớt sự thiếu hụt này bằng cách đảm nhận một số nhiệm vụ kiểm soát không lưu lặp đi lặp lại và chiếu lệ nhất đang thúc đẩy nghiên cứu thành một mô hình dựa trên máy tính mới.

Nếu dự án thành công, trước tiên nó có thể dẫn đến việc AI làm việc với con người trong các thử nghiệm vận hành rộng rãi hơn trong vài năm, trước khi Nats và các cơ quan không lưu khác xem xét giới thiệu một hệ thống điều khiển bằng máy tính.

Richard Cannon, trưởng nhóm nghiên cứu của Nats trong Dự án Bluebird, cho biết: “Chúng tôi đã chuẩn bị cho điều này trong thập kỷ qua bằng cách ghi lại các hoạt động giao thông hàng không trên khắp Vương quốc Anh”.

"Khi kết thúc dự án vào năm 2026, chúng tôi đặt mục tiêu chạy 'thử nghiệm bóng tối' trực tiếp, trong đó các tác nhân AI sẽ được thử nghiệm trên dữ liệu không lưu trong thời gian thực, cho phép so sánh trực tiếp với việc ra quyết định của người kiểm soát không lưu. ", anh nói thêm.

Cannon cũng nhấn mạnh rằng hệ thống AI sẽ không có thẩm quyền thực sự xác định lộ trình của máy bay, làm giảm bớt lo ngại về khả năng công nghệ này dẫn đến sự gia tăng tai nạn hoặc va chạm máy bay.

Hàng không đã trở thành ngành công nghiệp mới nhất được chuyển đổi nhờ trí tuệ nhân tạo.

Việc tạo ra công cụ xử lý ngôn ngữ tự nhiên Chat GPT vào tháng 11 năm 2022 đã đẩy công nghệ nhân tạo trở thành chủ đề bàn luận chính thống, gây ra sự phấn khích đáng kể cũng như cảnh báo về khả năng AI gây hại cho loài người.

Phát biểu tại Tuần lễ Công nghệ Luân Đôn vào tháng 7, Thủ tướng Rishi Sunak cho biết AI có thể được sử dụng để cung cấp “việc học tập cá nhân hóa” cho trẻ em ở trường, cũng như giảm khối lượng công việc của giáo viên bằng cách hỗ trợ lập kế hoạch và chấm bài.

Và trong lĩnh vực khách sạn, AI đã được sử dụng trong dịch vụ khách hàng và bán lẻ trực tuyến. Một báo cáo của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs cho rằng AI có thể thay thế tương đương 300 triệu việc làm toàn thời gian.

Bằng cách tự động hóa các nhiệm vụ lặp đi lặp lại và tốn thời gian, AI có thể giải phóng thời gian của nhân viên cho những nhiệm vụ quan trọng hơn. Điều này có thể dẫn đến tăng hiệu quả và năng suất cho các doanh nghiệp và ngành công nghiệp.

Nguyên Vũ t/h

Bài liên quan
Tin bài khác
Apple tung iPhone 17e: Tăng sức mạnh, thêm màu mới, giá từ 15,6 triệu đồng

Apple tung iPhone 17e: Tăng sức mạnh, thêm màu mới, giá từ 15,6 triệu đồng

Apple chính thức giới thiệu iPhone 17e với chip A19 thế hệ mới, camera 48MP, bộ nhớ tiêu chuẩn 256GB và hỗ trợ MagSafe. Dù được nâng cấp mạnh về cấu hình và tính năng, mẫu máy này vẫn giữ mức giá khởi điểm từ 15,6 triệu đồng, hướng đến phân khúc người dùng phổ thông cao cấp.
TP.Hồ Chí Minh: Sẽ tiên phong phát triển mô hình xúc tiến đầu tư số

TP.Hồ Chí Minh: Sẽ tiên phong phát triển mô hình xúc tiến đầu tư số

Công nghệ số sẽ được UBND TP.Hồ Chí Minh đưa vào ứng dụng trong lĩnh vực xúc tiến đầu tư nhằm giảm bớt các thủ tục và tăng cường các tiện ích cho cộng đồng doanh nghiệp.
Samsung đặt cược agentic AI với Galaxy S26, hợp tác Google phát triển “hệ điều hành AI”

Samsung đặt cược agentic AI với Galaxy S26, hợp tác Google phát triển “hệ điều hành AI”

Samsung ra mắt Galaxy S26 với trọng tâm agentic AI, tích hợp Perplexity, Gemini và phát triển “hệ điều hành AI” cùng Google, mở ra cuộc đua smartphone cao cấp 2026.
Galaxy S26 Ultra lộ diện trước giờ G

Galaxy S26 Ultra lộ diện trước giờ G

Chỉ vài ngày trước khi Samsung chính thức ra mắt dòng Galaxy S26 vào ngày 25/2, một cửa hàng tại Dubai đã bất ngờ đưa mẫu Galaxy S26 Ultra lên kệ. Sự cố “mở bán sớm” này khiến toàn bộ thiết kế và một số tính năng quan trọng của thiết bị bị lộ, thu hút sự quan tâm của cộng đồng công nghệ và giới kinh doanh thiết bị di động toàn cầu.
Apple thử nghiệm sản xuất iPhone 18 Pro, sẵn sàng cho “mùa thu công nghệ” 2026

Apple thử nghiệm sản xuất iPhone 18 Pro, sẵn sàng cho “mùa thu công nghệ” 2026

Apple Inc. đang đưa bộ đôi iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max vào giai đoạn thử nghiệm sản xuất hàng loạt (mass-production testing), bước đi quan trọng trước khi ra mắt chính thức vào tháng 9/2026. Thông tin này xuất phát từ nguồn rò rỉ Fixed Focus Digital trên Weibo, cho thấy “Táo khuyết” đã chuyển từ giai đoạn kiểm định thiết kế sang kiểm định sản xuất – tín hiệu cho thấy tiến độ phát triển đang đi đúng lộ trình.
Trung Quốc tăng tốc đường đua 6G, công nghệ quang – không dây tích hợp lập kỷ lục 512 Gbps

Trung Quốc tăng tốc đường đua 6G, công nghệ quang – không dây tích hợp lập kỷ lục 512 Gbps

Hệ thống truyền thông tích hợp cáp quang – không dây đạt tốc độ kỷ lục 512 Gbps, mở đường cho hạ tầng 6G và trung tâm dữ liệu AI siêu băng thông trong tương lai.
Apple Music trên iOS 26.4: Loạt tính năng AI và trải nghiệm mới cho người dùng iPhone

Apple Music trên iOS 26.4: Loạt tính năng AI và trải nghiệm mới cho người dùng iPhone

Apple Music trên iOS 26.4 bổ sung 5 tính năng mới như playlist bằng AI, widget âm nhạc theo tâm trạng, thông tin concert và giao diện toàn màn hình, nâng trải nghiệm nghe nhạc trên iPhone.
YouTube gián đoạn toàn cầu sáng 18/2, hàng trăm nghìn người dùng báo lỗi

YouTube gián đoạn toàn cầu sáng 18/2, hàng trăm nghìn người dùng báo lỗi

Sáng 18/2, nền tảng video trực tuyến YouTube bất ngờ gặp sự cố diện rộng, khiến hàng triệu người dùng trên toàn cầu không thể truy cập đầy đủ dịch vụ. Lỗi xảy ra đồng thời với một số nền tảng trực tuyến lớn khác, gây xáo trộn đáng kể trong bối cảnh nhu cầu giải trí trực tuyến tăng cao dịp Tết.
Ấn Độ "đặt cược" 200 tỷ USD vào AI

Ấn Độ "đặt cược" 200 tỷ USD vào AI

Ấn Độ đặt mục tiêu thu hút hơn 200 tỷ USD đầu tư vào trí tuệ nhân tạo trong hai năm tới, với các tập đoàn lớn như Adani, Infosys và nhiều “ông lớn” công nghệ toàn cầu tham gia xây dựng hệ sinh thái AI quy mô hàng trăm tỷ USD.
iPhone chiếm 25% smartphone toàn cầu

iPhone chiếm 25% smartphone toàn cầu

Báo cáo mới từ Counterpoint Research cho thấy 25% điện thoại thông minh đang hoạt động trên toàn cầu là iPhone. Trong bối cảnh thị trường chỉ tăng trưởng 2% năm 2025, Apple và Samsung tiếp tục thống trị nhờ khả năng giữ chân người dùng và hệ sinh thái bền vững.
Smartphone tầm giá 10 triệu đồng 2026: Loạt máy mới pin “khủng”, camera 200 MP, chống nước IP69

Smartphone tầm giá 10 triệu đồng 2026: Loạt máy mới pin “khủng”, camera 200 MP, chống nước IP69

Phân khúc smartphone khoảng 10 triệu đồng tại Việt Nam đang sôi động với nhiều mẫu máy mới nổi bật về độ bền, pin dung lượng lớn và cấu hình vượt tầm giá.
Smartphone cao cấp đồng loạt giảm giá, thị trường sôi động dịp cuối năm

Smartphone cao cấp đồng loạt giảm giá, thị trường sôi động dịp cuối năm

Bước vào giai đoạn mua sắm cao điểm cuối năm, thị trường smartphone ghi nhận làn sóng điều chỉnh giá mạnh ở phân khúc cao cấp. Nhiều mẫu flagship sau vài tháng mở bán đã được các hệ thống bán lẻ giảm giá đáng kể nhằm kích cầu tiêu dùng, đồng thời chuẩn bị cho chu kỳ sản phẩm mới.
MacBook Pro thế hệ mới có thể ra mắt đầu tháng 3: Chip M5 Pro, M5 Max tăng tốc cuộc đua hiệu năng

MacBook Pro thế hệ mới có thể ra mắt đầu tháng 3: Chip M5 Pro, M5 Max tăng tốc cuộc đua hiệu năng

Apple được cho là sẽ trình làng MacBook Pro dùng chip M5 Pro và M5 Max ngay trong tuần đầu tháng 3, sớm nhất từ ngày 2/3, đánh dấu bước nâng cấp đáng kể về hiệu năng cho dòng laptop cao cấp.
Vì sao Galaxy Z TriFold “cháy hàng” trong vài phút?

Vì sao Galaxy Z TriFold “cháy hàng” trong vài phút?

Một sản phẩm công nghệ gần 3.000 USD thường kén khách. Nhưng lần này, thị trường Mỹ chứng kiến nghịch lý: hàng vừa mở bán đã hết. Điều gì khiến mẫu máy gập ba của Samsung trở thành “hiện tượng”? Câu trả lời đến từ chính cộng đồng người dùng.
Deepfake bủa vây dịp Tết: Khi “mắt thấy, tai nghe” cũng không còn là sự thật

Deepfake bủa vây dịp Tết: Khi “mắt thấy, tai nghe” cũng không còn là sự thật

Deepfake và giả mạo giọng nói đang trở thành “vũ khí” mới của tội phạm mạng dịp Tết. Chuyên gia cảnh báo hình ảnh, giọng nói không còn đáng tin, người dân cần kiểm chứng đa kênh để tránh bẫy lừa đảo AI.