Việt Nam tăng tốc phát triển điện gió ngoài khơi, tạo lực hút mới với nhà đầu tư toàn cầu

Sáng 9/6, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã có buổi làm việc với Đoàn đại biểu Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (Global Wind Energy Council - GWEC) do ông Ben Backwell, Giám đốc điều hành GWEC dẫn đầu, cùng đại diện nhiều tập đoàn năng lượng quốc tế.

Tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh, bền vững, trong đó ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng mới nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, những năm gần đây, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong phát triển điện gió và điện mặt trời với tổng công suất lắp đặt vượt 10.000 MW, đóng góp hơn 10% sản lượng điện quốc gia. Trong đó, điện gió ngoài khơi được đánh giá là lĩnh vực có tiềm năng đặc biệt lớn, không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư quy mô lớn từ các tập đoàn quốc tế.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc và ông Ben Backwell, Giám đốc điều hành GWEC - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Để hiện thực hóa tiềm năng này, Chính phủ đang tập trung hoàn thiện thể chế và chính sách phát triển năng lượng giai đoạn 2026 - 2030, trong đó ưu tiên tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến thủ tục khảo sát khu vực biển, chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện gió ngoài khơi.

Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao vai trò của GWEC trong việc hỗ trợ Việt Nam xây dựng chính sách phát triển ngành điện gió. Nhiều khuyến nghị của tổ chức này về quy hoạch phát triển điện gió ngoài khơi, xây dựng chuỗi cung ứng nội địa và phát triển thị trường đã được các cơ quan chức năng nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Kỳ vọng hình thành trung tâm công nghiệp điện gió ngoài khơi trong khu vực

Được thành lập từ năm 2005, GWEC hiện đại diện cho khoảng 70% tổng công suất điện gió lắp đặt trên toàn cầu, quy tụ các nhà phát triển dự án, nhà sản xuất thiết bị, nhà đầu tư và doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng ngành điện gió.

Tại Việt Nam, tổ chức này đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ phát triển thị trường điện gió ngoài khơi, từ tư vấn chính sách, kết nối đầu tư, huy động vốn đến phát triển chuỗi cung ứng và đào tạo nguồn nhân lực.

Hoan nghênh sự hiện diện của các doanh nghiệp năng lượng hàng đầu thế giới tại buổi làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho rằng đây là tín hiệu cho thấy niềm tin ngày càng lớn của cộng đồng đầu tư quốc tế đối với môi trường đầu tư và tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi của Việt Nam.

Ông đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, đóng góp giải pháp nhằm thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng trong nước, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đầu tư hệ thống cảng biển chuyên dụng phục vụ ngành công nghiệp điện gió ngoài khơi.

Tại cuộc làm việc, đại diện các tập đoàn quốc tế bày tỏ mong muốn mở rộng đầu tư tại Việt Nam, đồng thời kiến nghị xây dựng một khung pháp lý ổn định, minh bạch và nhất quán cho toàn bộ vòng đời dự án, từ khảo sát, nghiên cứu khả thi đến xây dựng, vận hành và khai thác.

Các doanh nghiệp cũng đề xuất cơ chế lựa chọn nhà đầu tư dựa trên năng lực tài chính, trình độ công nghệ và giá trị gia tăng mang lại cho nền kinh tế; xây dựng hợp đồng mua bán điện theo chuẩn mực quốc tế; đồng thời phát triển đồng bộ lưới điện truyền tải và hạ tầng cảng biển phục vụ các dự án điện gió ngoài khơi.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp cho biết sẵn sàng đặt cơ sở sản xuất thiết bị tại Việt Nam, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, đào tạo lao động kỹ thuật và tham gia xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ cho ngành điện gió ngoài khơi.

Hoàn thiện thể chế để đón dòng vốn lớn

Kết luận cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh nhu cầu điện năng của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng mạnh khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số vào năm 2030. Trong chiến lược phát triển năng lượng, Việt Nam xác định năng lượng tái tạo, nhiệt điện khí và điện hạt nhân sẽ là những trụ cột quan trọng của hệ thống điện quốc gia.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam đặt mục tiêu đưa vào vận hành từ 6.000 - 17.000 MW điện gió ngoài khơi vào năm 2030. Đến năm 2050, nguồn điện này dự kiến chiếm khoảng 14,7 - 16,6% tổng công suất nguồn điện quốc gia.

Phó Thủ tướng Thường trực cho biết các đề xuất đầu tư điện gió ngoài khơi sẽ được xem xét, cập nhật phù hợp với Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, bảo đảm đồng bộ với quy hoạch không gian biển quốc gia và chiến lược phát triển năng lượng dài hạn.

Về mặt thể chế, Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý cho lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Đáng chú ý, Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội đã cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với các dự án điện gió ngoài khơi, trong đó chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư, góp phần rút ngắn thời gian triển khai và lựa chọn được các nhà đầu tư có năng lực thực sự.

Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng phục vụ ngành điện gió ngoài khơi, bao gồm cảng biển nước sâu, lưới điện truyền tải và hạ tầng giao thông kết nối.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc khẳng định, việc xây dựng một khung pháp lý minh bạch, ổn định và phù hợp với thông lệ quốc tế là điều kiện tiên quyết để thu hút nguồn vốn quy mô lớn cùng công nghệ hiện đại cho lĩnh vực điện gió ngoài khơi. Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục đồng hành, đối thoại và tạo môi trường đầu tư thuận lợi nhằm xây dựng thị trường điện gió ngoài khơi phát triển bền vững, hiệu quả và có sức cạnh tranh trong khu vực.

Đồng thời, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị GWEC và các doanh nghiệp thành viên tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong công tác quy hoạch, xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, hoàn thiện cơ chế chính sách và giới thiệu thêm các nhà đầu tư chiến lược, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa điện gió ngoài khơi trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành năng lượng Việt Nam.