Mở hướng hợp tác an ninh lương thực, thủy hải sản
Việt Nam và Timor Leste đang mở thêm không gian hợp tác trong lĩnh vực an ninh lương thực, thủy sản và phát triển nông thôn, với trọng tâm là chuyển giao kỹ thuật, đầu tư sản xuất và đào tạo nguồn nhân lực.
![]() |
| Đại biện Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm và Phó Thủ tướng Timor – Leste, Mariano Assanami Sabino. |
Ngày 20/7, tại Thủ đô Dili, Đại biện Việt Nam tại Timor Leste Phạm Bình Đàm đã làm việc với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Điều phối các vấn đề xã hội kiêm Bộ trưởng Phát triển nông thôn và Nhà ở cộng đồng Timor Leste Mariano Assanami Sabino Lopes để trao đổi các biện pháp tăng cường hợp tác trong những lĩnh vực này.
Tại cuộc gặp, Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết sản xuất trong nước hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu lương thực của Timor Leste. Vì vậy, nâng cao năng lực sản xuất không chỉ nhằm tăng khả năng tự chủ lương thực mà còn phục vụ các mục tiêu cải thiện dinh dưỡng, giảm nghèo, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.
Trao đổi về định hướng hợp tác, Đại biện Phạm Bình Đàm cho rằng hai nước có thể phát huy thế mạnh bổ trợ lẫn nhau trong lĩnh vực lương thực. Trước mắt, Việt Nam tiếp tục bảo đảm nguồn cung gạo ổn định, chất lượng, phù hợp nhu cầu của thị trường Timor Leste, góp phần duy trì vai trò của mặt hàng gạo trong thương mại song phương.
Về lâu dài, hợp tác sẽ được mở rộng sang hỗ trợ phát triển năng lực sản xuất tại chỗ. Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, thủy lợi, cơ giới hóa, bảo quản sau thu hoạch và xây dựng chuỗi giá trị nông sản.
Mở rộng hợp tác đầu tư và phát triển thủy sản
Đề cập đến lĩnh vực thủy sản, Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết Timor Leste sở hữu vùng biển có diện tích gấp khoảng bốn lần diện tích đất liền, với nguồn lợi thủy hải sản phong phú. Tuy nhiên, năng lực khai thác, bảo quản và chế biến còn hạn chế nên đóng góp của ngành vào nền kinh tế phi dầu khí vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Ông bày tỏ mong muốn hai nước tăng cường trao đổi kinh nghiệm về khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản, trước mắt phục vụ nhu cầu thực phẩm trong nước, tạo thêm việc làm và sinh kế cho cộng đồng ven biển, sau đó hướng tới phát triển thương mại và xuất khẩu.
Theo Đại biện Phạm Bình Đàm, doanh nghiệp Việt Nam có nhiều lợi thế phù hợp với nhu cầu phát triển ngành thủy sản của Timor Leste, từ đóng tàu, chuyển giao công nghệ khai thác, nuôi trồng đến đầu tư kho lạnh, cơ sở bảo quản và chế biến.
Ông cho rằng doanh nghiệp hai nước có thể nghiên cứu xây dựng các mô hình hợp tác sản xuất ngay tại Timor Leste, kết hợp đầu tư với tuyển dụng, đào tạo lao động địa phương và từng bước chuyển giao kỹ thuật cho người dân.
Cùng ngày, Đại biện Phạm Bình Đàm đã tham dự lễ hạ thủy các tàu cá bán công nghiệp do Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Thủy sản và Lâm nghiệp Timor Leste tổ chức, với sự tham dự của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão, Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes và Bộ trưởng Marcos da Cruz.
Trong ba tàu được hạ thủy có một tàu do doanh nghiệp Việt Nam tham gia góp vốn đóng mới và đưa vào khai thác, cho thấy doanh nghiệp Việt Nam tại Timor Leste đang từng bước mở rộng hoạt động từ thương mại sang đầu tư sản xuất.
Bên cạnh hợp tác đầu tư, phát triển nguồn nhân lực cũng được hai bên xác định là một trong những ưu tiên. Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết Timor Leste có lực lượng lao động trẻ dồi dào nhưng còn thiếu kỹ năng nghề.
Đại biện Phạm Bình Đàm khẳng định Việt Nam sẵn sàng phối hợp với Timor Leste trong đào tạo nghề và nâng cao năng lực cho người lao động. Đây cũng là bước triển khai cụ thể các thỏa thuận hợp tác giáo dục đã được hai nước ký kết trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão vào tháng 6 vừa qua.
Kết thúc cuộc làm việc, hai bên thống nhất tiếp tục duy trì trao đổi, sớm xác định các nội dung ưu tiên để triển khai thành những chương trình hợp tác cụ thể. Việc kết hợp phát triển an ninh lương thực với phát triển nông thôn, tạo việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố nền tảng phát triển bền vững của Timor Leste.