Vì sao các startup tỷ USD được gọi là kỳ lân?

12/10/2020 00:00

Khởi nghiệp

Ngày nay, thuật ngữ kỳ lân (unicorn) – chỉ các startup có mức định giá từ 1 tỷ USD – được sử dụng rất phổ biến trên thế giới. Tuy nhiên, không nhiều người biết nguồn gốc của tên gọi này.

Startup tỷ USD hiếm như "kỳ lân”

Thuật ngữ kỳ lân (unicorn) trong khởi nghiệp được sử dụng lần đầu tiên bởi Aileen Lee, đồng sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Cowboy Ventures tại Thung lũng Silicon (Mỹ) – công ty từng rót vốn vào một số startup như Bloom Energy, Dollar Shave Club và Rent the Runway.

Năm 2013, trang công nghệ TechCrunch đăng tải một bài viết của Aileen Lee với tựa đề: “Chào mừng đến với câu lạc bộ kỳ lân: Học từ những startup tỷ USD”. Trong bài viết, Lee cho biết nhóm của bà đã tìm kiếm và đưa ra danh sách những công ty công nghệ tại Mỹ ra đời từ năm 2003 và có giá trị từ 1 tỷ USD.

Nhà đầu tư mạo hiểm Aileen Lee, người đầu tiên dùng thuật ngữ kỳ lân để nói về startup tỷ USD. Ảnh: Getty Images.

Tại thời điểm đó, Lee nhận ra số startup đạt được 2 tiêu chí của bà rất ít, chỉ có khoảng 0,07% trong tổng số các công ty khởi nghiệp được hỗ trợ bởi các quỹ đầu tư đạt mức định giá tỷ USD trong vòng ít hơn 10 năm. Lee muốn tìm một thuật ngữ để nói về nhóm công ty khởi nghiệp thành công và hiếm có này.

Chia sẻ trong một sự kiện, nhà đầu tư sinh năm 1970 cho biết bà đã cân nhắc một vài cái tên, trong đó bao gồm “home run” và “mega-hit”, nhưng cuối cùng Lee quyết định chọn “unicorn”. Trong truyền thuyết, kỳ lân là một loài vật hiếm, có hình dáng giống con ngựa trắng một sừng, một số phiên bản có thể mọc thêm cánh.

Các startup tỷ USD trước đây hiếm có như kỳ lân. Ảnh: iStock Photo.

Theo Lee, giống như loài kỳ lân hiếm có, trong hàng nghìn startup công nghệ trên thế giới chỉ có vài công ty có thể trở thành doanh nghiệp tỷ USD. Bên cạnh đó, hình ảnh kỳ lân cũng thể hiện sự khao khát thay đổi thế giới của các startup.

“Nhiều doanh nhân và nhà sáng lập có những ước mơ lớn và đang thực hiện sứ mệnh xây dựng những thứ thế giới chưa từng có trước đây. “Home-run” hay những thuật ngữ tương tự không phản ánh được tinh thần này”, Lee nói.

Bài báo của nhà đầu tư mạo hiểm này sau đó được rất nhiều người chia sẻ. Và cách gọi các startup tỷ USD là kỳ lân dần trở nên phổ biến trên thế giới.

Thời của siêu kỳ lân

Khi bài báo của Lee xuất bản, "câu lạc bộ kỳ lân" mà bà tìm ra chỉ có 39 thành viên. Tuy nhiên, số lượng các startup được định giá trên 1 tỷ USD đã tăng lên rất nhanh trong những năm qua. Theo thống kê của công ty chuyên theo dõi các startup CB Insight, chỉ riêng năm 2018, thế giới có thêm 119 startup kỳ lân, tăng 67% so với con số 71 của năm 2017.

Cũng theo dữ liệu real-time (thời gian thực) của CB Insight, hiện có 348 unicorn trên toàn cầu với tổng tài sản 1.165 tỷ USD, trong đó một nửa đến từ Mỹ.

Khi các công ty có giá trị trên 1 tỷ USD không còn hiếm như 6 năm trước, thế giới đang tập trung sự chú ý đến các siêu kỳ lân (decacorn) – thuật ngữ chỉ các startup có giá trị từ 10 tỷ USD.

Đồ thị: Linh Lam. Số liệu: CB Insight.

Câu lạc bộ siêu kỳ lân hiện có 18 thành viên, trong đó dẫn đầu là Bytedance – startup Trung Quốc sở hữu ứng dụng TikTok với định giá 75 tỷ USD. Tiếp theo là ứng dụng gọi xe Uber với 72 tỷ USD; Didi Chuxing 56 tỷ USD; WeWork 47 tỷ USD; JUUL Labs 38 tỷ USD…

Hơn 55% siêu kỳ lân có trụ sở chính tại Mỹ; 22% đến từ Trung Quốc. Khu vực Đông Nam Á có 2 đại diện là Grab (Singapore) với 14 tỷ USD và Go-Jek (Indonesia) với 10 tỷ USD. Ấn Độ và Hàn Quốc, mỗi quốc gia có một siêu kỳ lân.

Ngoài ra, một số startup có giá trị đang tiến gần mốc 10 tỷ USD như Coupang (Hàn Quốc) và Guazi (Trung Quốc) với 9 tỷ USD, Coinbase (Mỹ) 8 tỷ USD…

P.V

TAGS:

kỳ lân khởi nghiệp

Bài liên quan

Bà Phạm Thị Hồng Yên: Thúc đẩy ESG và pháp lý số mở đường doanh nghiệp bứt phá bền vững

Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh: Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Khởi nghiệp sinh viên TMU: Từ ý tưởng xanh đến khát vọng hội nhập quốc tế

Tin bài khác

Tài chính số mở lối gọi vốn cho start-up xanh

20/01/2026 15:52

Tài chính số đang giúp nhiều start-up Việt, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế xanh, tiếp cận vốn nhanh hơn, minh bạch hơn nhờ dữ liệu, nền tảng số và mô hình đầu tư mới.

Miễn thuế thu nhập cá nhân với đầu tư khởi nghiệp và chuyên gia công nghệ

19/01/2026 09:42

Nghị định 20/2026/NĐ-CP quy định hai nhóm cá nhân được miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân, nhằm khuyến khích đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và thu hút chuyên gia, nhà khoa học tham gia hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Startup Hàn Quốc tích hợp pin mặt trời vào thân xe điện, tăng tầm hoạt động 30%

15/01/2026 11:19

Giải pháp của Solarstic cho phép biến toàn bộ chiếc xe thành “trạm thu năng lượng” di động, giúp xe điện di chuyển thêm hàng chục nghìn km mỗi năm chỉ nhờ ánh nắng mặt trời.

Cách một hòn đảo nhỏ nuôi dưỡng hơn 9.500 startup

13/01/2026 16:52

Không chạy theo những “kỳ lân” hào nhoáng hay đặt cược vào vài tập đoàn công nghệ lớn, Đài Loan (Trung Quốc) lựa chọn con đường bền bỉ hơn: nuôi dưỡng từng “hạt giống” khởi nghiệp thông qua một mạng lưới ươm tạo dày đặc, có chọn lọc và vận hành bài bản. Cách tiếp cận này đang tạo nên một hệ sinh thái khởi nghiệp vừa rộng về quy mô, vừa sâu về chất lượng.

“Nghĩ lớn” không chỉ là giấc mơ của startup

08/01/2026 16:43

Tại phiên thảo luận “Nghĩ lớn” trong khuôn khổ CEO Circle Forum 2026 diễn ra chiều 7/1, những khái niệm tưởng chừng quen thuộc về tầm nhìn và khát vọng đã được đặt vào những chiều kích rất khác nhau. Từ các định chế tài chính, doanh nghiệp niêm yết vốn hóa tỷ đô cho đến một startup cà phê khởi nghiệp giữa đại ngàn Tây Nguyên, “nghĩ lớn” không còn là khẩu hiệu, mà trở thành bài toán về bản lĩnh, kỷ luật và sự phù hợp với nội lực.

Startup Việt tham gia thị trường Mỹ: Đi ngược dòng nhưng đi đúng đường

05/01/2026 17:26

Startup Việt chọn “ra biển lớn” từ ngày đầu. Biến rơm rạ thành mồi lửa sinh thái, bán thẳng sang Mỹ, Canada, Bắc Âu – một lối đi ngược dòng nhưng đầy tính toán.

Khởi nghiệp xanh từ men vi sinh bản địa: Biến rác thải thành cơ hội kinh tế

27/12/2025 21:41

Khởi nghiệp xanh từ men vi sinh bản địa giúp biến rác thải thành tài nguyên, mở ra cơ hội kinh tế bền vững và bảo vệ môi trường ngay tại cộng đồng.

Nông nghiệp công nghệ cao và bài toán phát triển bền vững của doanh nghiệp trẻ

26/12/2025 15:17

Nông nghiệp đang bước vào giai đoạn “tái định nghĩa” giá trị: không chỉ bán nông sản thô, mà bán công nghệ, quy trình, thương hiệu và khả năng chinh phục thị trường. Tại Hà Nội sáng 25/12/2025, Tọa đàm “Khởi nghiệp từ nông nghiệp công nghệ cao, cơ hội và thách thức” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức đã phác họa rõ bức tranh ấy: cơ hội rộng mở cho doanh nghiệp trẻ, nhưng đi kèm là áp lực vốn, năng lực quản trị và rủi ro thị trường ngày một khắt khe.

STEAM for Girls 2025 - Khi nữ sinh dùng tư duy khoa học để kiến tạo những giải pháp xanh cho cộng đồng

13/12/2025 22:26

Ngày 12/12, tại TP. Hồ Chí Minh, vòng Chung kết cuộc thi “STEAM for Girls – STEAM Xanh cho Nữ sinh 2025” đã diễn ra sôi nổi với sự góp mặt của 9 đội thi xuất sắc nhất, được tuyển chọn sau gần bốn ngày học tập, trải nghiệm và hoàn thiện dự án chuyên sâu.

Growlab đăng quang Quán quân Tài năng khởi nghiệp Việt Nam 2025, mở ra kỳ vọng tái sinh ngành dừa

13/12/2025 10:53

Startup công nghệ sinh học Growlab giành ngôi quán quân Cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo quốc gia 2025 với công nghệ nuôi cấy mô dừa quy mô lớn, đại diện Việt Nam dự Startup World Cup 2026 tại Mỹ.

Techfest Việt Nam 2025 khai mạc giữa lòng Thủ đô, mở ra làn sóng khởi nghiệp sáng tạo toàn dân

13/12/2025 10:43

Techfest Việt Nam 2025 chính thức khai mạc tối nay (13/12) tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, đánh dấu sự kiện khởi nghiệp sáng tạo lớn nhất năm với không gian mở, trải nghiệm công nghệ và thông điệp “khởi nghiệp toàn dân” gắn với chuyển đổi số, AI.

Thúc đẩy xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia cho hệ sinh thái khởi nghiệp

12/12/2025 17:01

Hội thảo Quốc tế “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng nền tảng dữ liệu khởi nghiệp quốc gia – Kết nối Startup với hệ sinh thái toàn cầu” nhằm thúc đẩy xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia cho hệ sinh thái khởi nghiệp.

Vườn ươm khởi nghiệp Campus K: Xây tổ cho chim bay và dạy cách cất cánh

12/12/2025 12:42

Một doanh nghiệp khởi nghiệp không bắt đầu bằng gọi vốn, mà từ tư duy. Bà Hoàng Hải Yến - CFO Campus K chia sẻ với Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập cách Campus K giúp startup Việt cất cánh đúng cách.

Năm 2030 đào tạo 5000 CEO – chìa khóa nâng tầm doanh nghiệp Hà Nội trong kỉ nguyên kinh tế tri thức

11/12/2025 10:00

Mục tiêu đào tạo 5.000 Giám đốc điều hành (CEO) doanh nghiệp nhỏ và vừa đến năm 2030, với 1.000 người đào tạo mỗi năm và hỗ trợ toàn bộ chi phí đào tạo cho nữ doanh nhân của Đề án "Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030" là một bước tiến chính sách có tính chất chưa từng có tiền lệ ở cấp đô thị tại Việt Nam.

Bật dậy mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp, tạo đà hoàn thành mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030

10/12/2025 17:00

Tinh thần khởi nghiệp trên cả nước đang bật dậy mạnh mẽ sau khi Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành. Hơn 70% nhiệm vụ triển khai đã hoàn thành, hàng loạt chính sách mới sắp ban hành, tạo nền tảng để Việt Nam hướng tới mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030.

Xem thêm

Đọc nhiều