Thứ năm 19/11/2026 19:07
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Về miễn trách nhiệm thực hiện hợp đồng theo điều 79 Công ước của Liên Hiệp Quốc về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG)

26/08/2021 23:55
Đại dịch Covid-19 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đối với hoạt động thương mại hàng hóa quốc tế và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Việc đình trệ sản xuất, việc chính phủ của một bên áp dụng các biện pháp phòng chống dịch bệnh Covid đã làm ph

Dưới đây là một số lưu ý cho doanh nghiệp trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong hoạt động thương mại hàng hóa quốc tế khi phát sinh trở ngại thực hiện hợp đồng do đại dịch Covid-19, trong khuôn khổ CISG mà Việt Nam là thành viên đầy đủ của Công ước này.

Nguyên tắc cơ bản của CISG là tự thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận trong hợp đồng về trở ngại thực hiện hợp đồng do dịch bệnh Covid 19 gây ra, thì thỏa thuận đó phải được các bên tôn trọng thực hiện. Trường hợp không có thỏa thuận, một bên sẽ áp dụng nội dung “trở ngại” để yêu cầu miễn trách nhiệm theo điều 79 của CISG như thế nào?

Trước hết, khi phát sinh “trở ngại”, bên đó phải chứng minh “trở ngại” phù hợp với 4 điều kiện dưới đây: (1) nằm ngoài khả năng kiểm soát của bên đó; (2) trở ngại không thể tiên liệu một cách hợp lý vào thời điểm giao kết hợp đồng; (3) không thể khắc phục được trở ngại đó hoặc hậu quả của nó; (4) trở ngại và việc thực hiện hợp đồng có mối quan hệ nhân quả.

Nhằm xác định trở ngại “nằm ngoài khả năng kiểm soát của bên đó”, là trở ngại nằm ngoài loại trở ngại mà bên đó có khả năng kiểm soát được. Do đó, cần xác định loại trở ngại bên đó có thể kiểm soát được, như trở ngại có liên quan đến việc tổ chức sản xuất, mua sắm của bên đó, điều kiện về nhân sự, thiết bị, công nghệ và bố trí vốn...Trong thực tiễn, những trở ngại nằm ngoài khả năng kiểm soát có thể bao gồm quyết định của chính phủ, hành vi của chính phủ về biện pháp bắt buộc để phòng chống dịch được ban hành trong tình hình đặc thù.

Trường hợp “trở ngại không thể tiên liệu một cách hợp lý vào thời điểm giao kết hợp đồng”, nếu một bên có thể tiên liệu trở ngại trước hoặc khi ký hợp đồng, thì nếu có rủi ro phát sinh bên đó phải tự chịu trách nhiệm. Ví dụ, tại thời điểm ký hợp đồng vào tháng 8/2021, khi ký hợp đồng các bên đều có thể tiên liệu hợp lý về thời gian dãn cách hoặc cách ly theo quyết định của chính phủ trung ương hoặc của chính phủ địa phương trong phòng chống Covid, các bên không có thỏa thuận riêng về miễn trách nhiệm trong thời gian này, thì rủi ro phát sinh từ trở ngại thực hiện hợp đồng trong thời gian dãn cách hoặc cách ly này do bên đó tự chịu trách nhiệm.

Trường hợp một bên có thể cung cấp sản phẩm thay thế hợp lý về mặt thương mại để phòng ngừa hoặc khắc phục hợp lý, có thể sẽ không được miễn trách nhiệm. Ví dụ, bên bán yêu cầu được miễn trách nhiệm với lý do “trở ngại” là bộ linh kiện chủ yếu để chế tạo máy của nhà cung cấp bị dừng sản xuất, tòa án hoặc trọng tài trên cơ sở nhận định bên bán có thể mua bộ linh kiện chủ yếu đó từ nhà cung cấp khác để thay thế, lắp đặt máy và tiếp tục có khả năng cung cấp hàng, để làm căn cứ bác bỏ yêu cầu miễn trách nhiệm. Việc các nhà máy trong chuỗi sản xuất, cung ứng bị ngừng sản xuất trong thời kỳ dịch bệnh Covid là tình trạng thường gặp, theo đó, một bên cùng với việc lưu ý tới yêu cầu miễn trách nhiệm theo điều 79 CISG, vẫn phải lưu ý việc thực hiện nghĩa vụ nghĩa vụ của mình theo hợp đồng.

Cuối cùng, “trở ngại” và một bên không thể thực hiện hợp đồng phải có quan hệ nhân quả chặt chẽ với nhau. Ngoài trở ngại “nằm ngoài khả năng kiểm soát của bên đó”, vẫn còn có những trở ngại có thể kiểm soát được và tiên liệu hợp lý được, thì bên đó không được yêu cầu miễn trách nhiệm. Ví dụ, nguyên nhân hỏng, mất hàng hóa có lỗi do đóng gói hoặc do giao hàng chậm, thì bên đó vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường. Do đó, cần lưu ý khi có trở ngại thì lỗi thực hiện hợp đồng của bên đó có thể làm mất đi quyền miễn trách nhiệm theo điều 79 của CISG.

Hiệu lực của miễn trách nhiệm: Trường hợp một bên có thể chứng minh bốn điều kiện cơ bản trên đây, cũng chỉ có thể yêu cầu được miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại từ việc không thực hiện nghĩa vụ hợp đồng. Có thể áp dụng yêu cầu khác ngoài bồi thường thiệt hại, ví dụ yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng, yêu cầu đàm phán lại điều khoản hợp đồng… sau khi trở ngại mất đi. Cần chú ý, hiệu lực miễn trách nhiệm chỉ có tính tạm thời, áp dụng trong khoảng thời gian tồn tại trở ngại, khi trở ngại mất đi, bên đó vẫn phải tiếp tục thực hiện hợp đồng, phải bằng mọi cách thực hiện kịp thời nghĩa vụ loại bỏ trở ngại.

Trong hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế của doanh nghiệp, luôn luôn có nhu cầu nhận diện và phòng tránh rủi ro để có được lợi ích thương mại tốt nhất. Một trong những biện pháp hiệu quả để phòng tránh rủi ro thương mại trong bối cảnh dịch bệnh, là nên có những quy định riêng liên quan đến rủi ro về “trở ngại”, ví dụ trong điều khoản miễn trách nhiệm nên minh thị các tình huống được áp dụng như “dịch bệnh”, “bệnh cúm”, “bệnh truyền nhiễm”…Ngoài ra, trường hợp một bên gặp phải trở ngại khi thực hiện hợp đồng cần phòng tránh nguyên nhân lỗi thực hiện hợp đồng, có thể làm mất đi quyền yêu cầu miễn trách nhiệm của bên đó. Trường hợp đã phát sinh tranh chấp thương mại, cần chú ý liên hệ thảo luận kịp thời với bên kia, lưu giữ chứng cứ, tìm hiểu đầy đủ chính sách phòng chống dịch bệnh của Chính phủ nước sở tại để có thể áp dụng có hiệu quả quy định miễn trách nhiệm theo điều 79 của CISG, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Luật sư Bùi Văn Thành – Trưởng Văn phòng luật sư Mặt Trời Mới

Bài liên quan
Tin bài khác
Hà Nội buộc chủ đầu tư CT6 Kiến Hưng chi trả toàn bộ kinh phí khắc phục vi phạm

Hà Nội buộc chủ đầu tư CT6 Kiến Hưng chi trả toàn bộ kinh phí khắc phục vi phạm

Trong phương án xử lý sai phạm tại CT6 Kiến Hưng, Hà Nội cho phép 1.458 căn hộ tiếp tục tồn tại có điều kiện, đồng thời yêu cầu di dời 125 căn hộ khối đế và phá dỡ 10 nhà thấp tầng. Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ kinh phí khắc phục, không sử dụng ngân sách Nhà nước.
Hơn 240.000 chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc diện thông báo hoãn xuất cảnh

Hơn 240.000 chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc diện thông báo hoãn xuất cảnh

Hơn 240.000 trường hợp chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nằm trong số trên 250.000 thông báo tạm hoãn xuất cảnh được Cơ quan Thuế ban hành đến cuối tháng 10/2026. Trước thực tế này, Bộ Tài chính đang mở rộng các phương thức cảnh báo sớm, giúp người nộp thuế chủ động xử lý nghĩa vụ trước khi xuất cảnh.
Vietlott và 4 doanh nghiệp xổ số vào kế hoạch thanh tra năm 2027

Vietlott và 4 doanh nghiệp xổ số vào kế hoạch thanh tra năm 2027

Theo kế hoạch thanh tra năm 2027 vừa được ban hành, Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra Vietlott cùng 4 doanh nghiệp xổ số kiến thiết. Trong đó, ba doanh nghiệp thuộc diện thanh tra việc chấp hành pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; hai doanh nghiệp được thanh tra công tác quản lý vốn và tài sản.
Ông Lê Thanh Thản nộp 530 tỷ đồng, được đề nghị hưởng án treo

Ông Lê Thanh Thản nộp 530 tỷ đồng, được đề nghị hưởng án treo

Đại diện Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt ông Lê Thanh Thản từ 30–36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Lừa dối khách hàng”. Việc bị cáo chủ động nộp 530 tỷ đồng khắc phục hậu quả được xem là một trong những tình tiết giảm nhẹ đáng chú ý tại phiên tòa.
Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa xử phạt Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn (Chi nhánh Công ty CP Healthcare YBL) vì cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh không đúng phạm vi chuyên môn được cấp phép. Vụ việc đặt ra yêu cầu người dân phải kiểm tra kỹ năng lực và phạm vi hoạt động của cơ sở trước khi điều trị.
CT6 Kiến Hưng chỉ di dời dân sau khi thanh toán đủ tiền bồi thường

CT6 Kiến Hưng chỉ di dời dân sau khi thanh toán đủ tiền bồi thường

Việc xử lý sai phạm tại CT6 Kiến Hưng sẽ được thực hiện theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND, với nguyên tắc bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Các căn hộ đủ điều kiện có thể được xem xét cấp sổ đỏ, trong khi những hộ phải di dời chỉ bàn giao nhà sau khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ bồi thường.
Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Sữa tắm Wedding, tinh chất IDR.SKIN 10GF Growth Factor Ampoule và mặt nạ IDR.SKIN Phyto Placenta P-DNA Mask nằm trong danh sách sản phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy. Các doanh nghiệp liên quan bị xử phạt từ 140 triệu đồng do vi phạm trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm.
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Sau đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương tiếp tục đưa ra phương án xử lý hai dòng tiền còn lại, trong đó đáng chú ý là khoản ngân sách tạm ứng 8.000 tỷ đồng và số dư tại các thương nhân đầu mối.
IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh xử phạt Công ty TNHH IDOCTOR và Công ty TNHH Mỹ phẩm Kim Du cùng mức 140 triệu đồng; đồng thời buộc thu hồi, tiêu hủy các sản phẩm mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố.
12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

Hà Nội đã ấn định lộ trình xử lý 12 dự án Mường Thanh, trong đó chỉ cư dân tại các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng mới phải di dời; chi phí khắc phục vi phạm thuộc trách nhiệm chủ đầu tư.
519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

Phiên tòa vụ CT6 Kiến Hưng mở lại sáng 18/11 sau hơn 3 năm điều tra bổ sung, với 519 khách hàng được triệu tập và hàng loạt vấn đề liên quan căn hộ không được cấp giấy chứng nhận tiếp tục được làm rõ.
Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Công an tỉnh Hà Tĩnh đã vô hiệu hóa hệ thống, khởi tố 2 bị can để điều tra về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan việc vận hành website xem phim trực tuyến “ophim17.cc”.
Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử phạt Chứng khoán APEC tổng cộng 692,5 triệu đồng với 5 hành vi vi phạm, trong đó mức phạt cao nhất liên quan việc cho kế toán trưởng vay tiền thực hiện giao dịch ký quỹ.
Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Khi dữ liệu thuế đang được kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư và VNeID, tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế được kỳ vọng không còn là tình huống người dân chỉ phát hiện tại sân bay, mà phải bắt đầu từ cảnh báo đến đúng người và cơ hội xử lý nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp mạnh.
Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Từ dự án không có thật, đất chưa đủ điều kiện pháp lý đến màn kịch dàn dựng khách mua, nhiều vụ án bất động sản bị phanh phui với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng trăm tỷ đồng. Những thủ đoạn này cho thấy rủi ro lớn khi nhà đầu tư xuống tiền chỉ dựa vào cam kết lợi nhuận và thông tin quảng cáo.