VCBS dự báo lãi suất 2026 phân hóa mạnh giữa các nhóm ngân hàng

VCBS dự báo lãi suất 2026 phân hóa mạnh giữa các nhóm ngân hàng

Huy động vốn tăng nhẹ, phân hóa giữa các nhóm ngân hàng

Trong báo cáo ngành ngân hàng mới công bố, VCBS cho rằng lãi suất huy động năm 2026 nhiều khả năng tiếp tục xu hướng nhích lên. Cụ thể, trong nửa đầu năm, mặt bằng lãi suất huy động có thể tăng khoảng 0,3–0,5 điểm phần trăm.

Áp lực này đến từ hai yếu tố chính. Thứ nhất, các ngân hàng cần chuẩn bị nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu tín dụng phục vụ sản xuất – kinh doanh khi nền kinh tế bước vào chu kỳ phục hồi mới. Thứ hai, chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động toàn hệ thống vẫn ở mức cao, đặc biệt trong bối cảnh tín dụng tăng mạnh suốt năm 2025, qua đó tạo sức ép lên lãi suất huy động, nhất là tại các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và nhỏ.

Sang nửa cuối năm 2026, VCBS dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm khoảng 0,4–0,5 điểm phần trăm và bắt đầu xuất hiện sự phân hóa rõ nét hơn giữa các nhóm ngân hàng.

Với nhóm ngân hàng quốc doanh, nhiều đơn vị đã chủ động điều chỉnh tăng lãi suất huy động khoảng 0,3–0,6 điểm phần trăm trong tháng 12/2025 nhằm chuẩn bị thanh khoản cho nhu cầu tín dụng cuối năm và năm 2026, khi Thông tư 26 hết hiệu lực. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất huy động tại nhóm này được kỳ vọng sẽ đi ngang trong năm 2026, phù hợp với định hướng hỗ trợ nền kinh tế của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

VCBS đánh giá, nhờ lợi thế về nguồn tiền gửi ổn định, quy mô lớn và vị thế trên thị trường trái phiếu, áp lực thanh khoản cũng như chi phí huy động của các ngân hàng quốc doanh không quá lớn.

Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân được dự báo sẽ đối mặt với áp lực tăng lãi suất huy động cao hơn nhằm thúc đẩy tăng trưởng tín dụng. Áp lực này đặc biệt rõ tại các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi khách hàng, có cơ cấu nguồn vốn kém linh hoạt; các ngân hàng có tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tăng nhanh; cũng như các ngân hàng quy mô nhỏ phụ thuộc lớn vào thị trường liên ngân hàng.

Trong khi đó, áp lực tăng lãi suất huy động sẽ nhẹ hơn tại các ngân hàng có lợi thế CASA cao, đa dạng hóa được cơ cấu nguồn vốn và có khả năng tiếp cận nguồn vốn ngoại tệ thông qua các khoản vay hợp vốn quốc tế.

Lãi suất cho vay nhích nhẹ nhưng vẫn ở mức thấp

Đối với lãi suất cho vay, VCBS dự báo mặt bằng lãi suất cho vay bình quân trong năm 2026 tiếp tục duy trì ở mức thấp, dù có thể tăng nhẹ khoảng 0,5–0,7 điểm phần trăm so với năm trước và tiếp tục phân hóa giữa các nhóm ngân hàng.

Nhóm ngân hàng quốc doanh được kỳ vọng sẽ duy trì xu hướng giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân theo định hướng của Chính phủ. Theo đó, lãi suất cho vay mới tại nhóm này có thể tiếp tục giảm thêm khoảng 0,2–0,3 điểm phần trăm trong năm 2026.

Trong khi đó, tại nhóm ngân hàng tư nhân, lãi suất cho vay mới được dự báo có thể tăng từ 0,3–1 điểm phần trăm, tùy theo ngành nghề và phân khúc khách hàng. Động lực chính đến từ xu hướng gia tăng tỷ trọng cho vay khách hàng cá nhân – nhóm có mức lãi suất cao hơn so với cho vay doanh nghiệp, đặc biệt là cho vay mua nhà với kỳ hạn dài.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) của hệ thống ngân hàng đã thu hẹp về mức thấp nhất kể từ cuối năm 2018, cùng với áp lực gia tăng chi phí vốn, nhiều ngân hàng, nhất là các ngân hàng tư nhân quy mô vừa, có thể điều chỉnh tăng lãi suất cho vay nhằm bù đắp chi phí và duy trì biên lợi nhuận.