Tờ New York Times mới đây đã đưa câu chuyện của một cựu giám đốc Samsung hé lộ văn hóa làm việc khắc nghiệt có tiếng một thời của tập đoàn công nghệ này.
Lim Hyung-kyu, một giám đốc điều hành đã nghỉ hưu của Samsung Electronics, hiện đã ngoài 70 tuổi cho biết: “Ngày xưa, một tuần của tôi gồm có thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ năm, thứ sáu, thứ sáu và thứ sáu”.
Ông Lim gia nhập Samsung, công ty lớn nhất Hàn Quốc, vào năm 1976 và thăng tiến lên vị trí giám đốc công nghệ (CTO). Trong phần lớn hơn 30 năm làm việc tại Samsung, làm việc vào cuối tuần là điều bình thường với ông Lim – và điều đặc biệt là tại thời điểm đó, điều này được luật lao động Hàn Quốc bảo hộ. "Tôi không bận tâm", ông Lim nói. "Với tôi, đó là niềm vui".
Trong phần lớn lịch sử hậu chiến của Hàn Quốc, người lao động được kỳ vọng sẽ có mặt tại văn phòng từ thứ Hai đến thứ Bảy. "Hồi đó, mọi người rất khó khăn để xoay xở", Lim, giám đốc điều hành đã nghỉ hưu của Samsung, cho biết.
Ở thời điểm hiện tại, luật lao động Hàn Quốc đã giới hạn giờ làm việc ở mức 52 giờ/tuần, trong đó có 40 giờ tiêu chuẩn và tối đa là 12 giờ làm thêm. Vì vậy, cuối tuần thường được coi là không được phép và những nhân viên trẻ tuổi giờ đây cũng đã chú ý đến sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống hơn.
Thời gian gần đây, xuất hiện tình trạng một số công ty có ảnh hưởng của Hàn Quốc đã yêu cầu các giám đốc điều hành làm việc nhiều giờ hơn, một số trường hợp yêu cầu họ đến văn phòng sáu ngày/tuần như một biện pháp phản ứng trước suy thoái trong kinh doanh.
Điển hình, mới đây, theo tờ Korea Economic Daily, các giám đốc Samsung buộc phải chọn làm thêm vào thứ Bảy hoặc Chủ nhật.
"Xét thấy hiệu suất của các bộ phận chính, bao gồm cả Samsung Electronics, không đạt được kỳ vọng vào năm 2023, chúng tôi sẽ giới thiệu tuần làm việc 6 ngày để các giám đốc tạo cảm giác khủng hoảng và nỗ lực hết mình để vượt qua cuộc khủng hoảng này", một giám đốc Samsung chia sẻ với Korea Economic Daily.
Trong khi đó, SK Group, chủ sở hữu SK Hynix – đối thủ bán dẫn của Samsung cũng bắt đầu áp dụng họp thứ Bảy mỗi hai lần một tháng cho các giám đốc.
Tương tự, tại HD Hyundai Oilbank - Đơn vị lọc dầu và trạm xăng của một tập đoàn công nghiệp, các CEO đã bắt đầu đến văn phòng vào cuối tuần để ứng phó với cuộc khủng hoảng do điều kiện kinh doanh trì trệ. Được biết, doanh số và lợi nhuận của HD Hyundai Oilbank đã giảm mạnh vào năm ngoái do giá dầu giảm.
Một số người trong doanh nghiệp Hàn Quốc dự đoán rằng, xu hướng này sẽ khiến các nhân viên và quản lý cấp thấp hơn tại các công ty nhỏ hơn sẽ cảm thấy áp lực phải làm theo.
Kim Seol, đại diện của Liên đoàn Cộng đồng Thanh niên, một nhóm đại diện cho những người lao động trong độ tuổi từ 15 đến 39, cho biết: "Đây là một tín hiệu cho thấy ở Hàn Quốc, làm việc sáu ngày một tuần vẫn được chấp nhận".
Kim cho biết thêm: "Văn hóa kinh doanh ở Hàn Quốc giống như một kim tự tháp", với các công ty lớn ở vị trí cao nhất định hình nên văn hóa kinh doanh của đất nước.
Các công ty hiện đang kêu gọi các giám đốc điều hành làm việc nhiều giờ hơn đã mô tả các biện pháp này như một phản ứng trước sự suy thoái trong kinh doanh, viện dẫn một cuộc khủng hoảng tạm thời hoặc tình trạng khẩn cấp. Tăng trưởng ở Hàn Quốc không đồng đều, với chi tiêu tiêu dùng yếu kém gây ảnh hưởng đến thu nhập của công ty. Nền kinh tế bất ngờ suy giảm trong quý trước .
Áp lực đối với người lao động, đặc biệt là người lao động trẻ, có thể rất lớn ở Hàn Quốc, nơi có tỷ lệ sinh thấp bậc nhất thế giới. Nỗi lo về việc làm và chi phí nhà ở, chăm sóc trẻ em và giáo dục tăng cao đã khiến người Hàn Quốc trong độ tuổi lao động không muốn sinh con, điều này gây ra cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đang bao trùm nền kinh tế.
Một thực tế khác là những gì được viết trong luật lao động không phải lúc nào cũng phản ánh đúng trải nghiệm thực tế. Số giờ làm việc của người lao động tại Hàn Quốc được ghi nhận là cao nhất trong số các nền kinh tế tiên tiến, số giờ làm việc nhiều hơn khoảng 100 giờ/năm so với người lao động trung bình ở Mỹ.
Eun Sung, một chuyên gia tư vấn ngoài 20 tuổi sống tại Seoul, cho biết cô thường làm việc sáu ngày một tuần khi tham gia một dự án.
"Chúng tôi cho rằng việc tan làm lúc 2 hoặc 3 giờ sáng là bình thường", cô nói.
Cô ấy chỉ gặp bạn bè vài tháng một lần và sức khỏe của cô ấy bị ảnh hưởng do thiếu ngủ, cô nói thêm.
Mặc dù thích công việc tư vấn, cô cho biết cô sẽ cân nhắc chuyển đến một quốc gia nơi cô có thể cân bằng tốt hơn giữa công việc và cuộc sống.
Theo Ryu Jae Kang, người đứng đầu đơn vị chính sách tại Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc, một số công ty có cách để nhân viên làm việc nhiều giờ hơn. Họ có thể trả lương cố định đã bao gồm giờ làm thêm và không phải tất cả giờ làm việc cho mọi loại công việc đều có thể được theo dõi.
Joon Han, giáo sư xã hội học tại Đại học Yonsei, cho biết việc cắt giảm giờ làm việc theo luật định trong những năm qua là dấu hiệu cho thấy sự phát triển của Hàn Quốc và sự thay đổi trong nhận thức của mọi người về việc tập trung nhiều hơn vào cuộc sống cá nhân.
Năm ngoái, Tổng thống Yoon Suk-yeol, người được coi là ủng hộ doanh nghiệp, đã đề xuất tăng giới hạn thời gian làm việc trong tuần lên 69 giờ.
Kế hoạch này đã vấp phải sự phản ứng dữ dội từ công chúng và các đảng phái chính trị đối lập, sau đó, tổng thống đã phải rút lại kế hoạch. Một số người đang thúc đẩy việc giảm giờ làm việc.
Vào tháng 6, Hội đồng Kinh tế, Xã hội và Lao động của Tổng thống Hàn Quốc cho biết sẽ thành lập một ủy ban về cân bằng giữa công việc và cuộc sống với nhiệm vụ tìm hiểu các phương pháp làm việc linh hoạt hơn.
"Thời thế đang thay đổi", Han nói. "Những người trẻ tuổi không muốn làm nô lệ cho công ty của họ nữa".
Phương Anh (T/h)
