Cuộc điều tra khởi nguồn từ đơn khiếu nại của Công ty Thép BlueScope – nhà sản xuất thép hàng đầu tại Úc. Doanh nghiệp này cáo buộc các nhà xuất khẩu từ Việt Nam và Hàn Quốc đã bán thép mạ kẽm với giá thấp hơn giá trị thông thường, gây thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất nội địa Úc trong suốt năm 2025.
 |
| Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) cho biết ngày 30/4/2026, Ủy ban Chống bán phá giá thuộc Bộ Công nghiệp, Khoa học và Tài nguyên Australia (Úc) đã thông báo mở cuộc điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép mạ kẽm nhập khẩu từ Việt Nam và Hàn Quốc (Ảnh minh họa). |
Đáng chú ý, các mã HS bị đưa vào tầm ngắm bao gồm: 7210.49.00, 7212.30.00, 7225.92.00 và 7226.99.00. Nếu báo cáo cuối cùng vào tháng 10/2026 xác nhận mức biên độ phá giá 56,21%, thép của Hoa Sen và Nam Kim sẽ gần như mất sạch lợi thế cạnh tranh về giá tại thị trường này.
Thị trường Úc từ lâu đã là "mảnh đất màu mỡ" của thép Việt nhờ các hiệp định tự do thương mại như CPTPP.
Với Nam Kim (NKG): Xuất khẩu vốn là "sống còn" khi chiếm tới 60% tổng sản lượng. Việc vấp phải rào cản tại Úc ngay khi doanh nghiệp đang dồn lực cho dự án nhà máy Nam Kim Phú Mỹ là một thử thách nghiệt ngã.
Với Hoa Sen (HSG): Dù đang đẩy mạnh mảng bán lẻ Hoa Sen Home, nhưng xuất khẩu thép mạ vẫn là nguồn thu ngoại tệ chủ lực. Việc bị điều tra tại Úc – nơi HSG có hệ thống phân phối trực tiếp – sẽ làm tăng chi phí vận hành và rủi ro tồn kho.
Kịch bản nào cho doanh nghiệp thép Việt?
Lịch sử các vụ kiện phòng vệ thương mại cho thấy, biên độ sơ bộ thường rất cao nhưng có thể đảo ngược nếu doanh nghiệp minh bạch hóa dữ liệu. Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị: "Bất kỳ hành động thiếu hợp tác hoặc cung cấp thông tin không đầy đủ nào đều có thể khiến phía Úc sử dụng dữ liệu sẵn có theo hướng bất lợi, dẫn đến mức thuế cao nhất. Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược kháng kiện phù hợp và đa dạng hóa thị trường ngay lập tức".
Thực tế, giới phân tích tài chính nhìn nhận đây là hệ quả của làn sóng "bảo hộ xanh" và phòng vệ thương mại đang lan rộng. Không chỉ Úc, các thị trường như Mỹ và EU cũng đang siết chặt rào cản, buộc HSG và NKG phải tính đến bài toán thoát ly sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, tìm kiếm cơ hội tại khu vực Trung Đông hoặc quay lại củng cố thị trường nội địa đang hồi phục nhờ đầu tư công.
Ủy ban Chống bán phá giá Úc dự kiến hoàn tất báo cáo và trình lên các cơ quan thẩm quyền vào ngày 02/10/2026. Từ nay đến đó, "số phận" các lô hàng thép mạ của Hoa Sen và Nam Kim sẽ nằm trong trạng thái chờ đợi kết quả kháng kiện. Đối với các nhà đầu tư trên sàn chứng khoán, đây là thông tin cần được theo dõi sát sao bởi nó tác động trực tiếp đến kỳ vọng lợi nhuận của hai mã cổ phiếu thép hàng đầu này.
