Từng bước mở cửa thị trường kinh doanh đặt cược tại Việt Nam

Mở cửa thị trường dịch vụ vui chơi có thưởng

Hiện nay, với sự phát triển nhanh chóng của thị trường đặt cược thể thao thế giới, nhiều quốc gia đã chính thức hợp pháp hóa hoạt động có phần "nhạy cảm" này như Mỹ, Anh, Australia, Nga... một số quốc gia châu Á có điều kiện xã hội gần với Việt Nam như: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan... cũng không phải ngoại lệ.

Việc hợp thức hóa hoạt động đặt cược thể thao, vui chơi có thưởng đã và đang góp phần quản lý, giám sát chặt chẽ hoạt động của thị trường này, hạn chế các tác động tiêu cực đối với xã hội, đáp ứng nhu cầu về giải trí của một bộ phận người dân và gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định 06/2017/NĐ-CP về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế. Tuy nhiên nhìn chung các quy định này vẫn tồn tại nhiều bất cập, loay hoay khiến thị phần, cơ hội trong cá cược thể thao dần bị lãng phí.

Hoạt động từ năm 2002, SES, đơn vị được phép kinh doanh đặt cược đua chó duy nhất hiện nay, đã triển khai quản lý tới 20 loại hình cá cược thể thao với hơn 17.000 trận cá cược/tháng trong năm 2019, sang tới năm 2020, tăng trưởng khoảng 14%/tháng.

Mặc dù vậy, ông Nguyễn Ngọc Mỹ, Chủ tịch Tập đoàn Vabis, sáng lập Công ty Dịch vụ Thể thao Thi đấu Giải trí SES, cho biết còn gặp nhiều khó khăn khi kinh doanh đặt cược tại Việt Nam. “Năm 2000, Vabis có giấy phép đua chó, nhưng đến năm 2017, Nghị định 06/2017/NĐ-CP về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế mới ra đời, cho phép cấp giấy phép cho việc đua chó, đua ngựa. Tuy nhiên, từ khi chắp bút đến khi ban hành kéo dài 15 năm, Nghị định 06 đã trở nên lạc hậu, cản trở kinh doanh của các doanh nghiệp”, ông Mỹ cho biết.

Như với cá cược thể thao, quy định trước đây yêu cầu các trận đấu, giải thi đấu có thể đặt cược phải được Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) công bố và phê chuẩn. Bộ Văn hóa Thể thao & Du lịch có trách nhiệm công bố danh mục những trận đấu này.

Trên thực tế, tổ chức này chỉ chịu trách nhiệm tổ chức và công bố các giải đấu, trận đấu mà họ và các liên đoàn thành viên cấp châu lục tổ chức, chứ không phải tất cả các giải đấu bóng đá quốc tế. Trong khi đó, những giải đấu này không nhiều (4-8 giải), thường có tần suất diễn ra rất thấp (thường 2-4 năm mới có một vòng chung kết, kéo dài 10-30 ngày, các trận đấu vòng loại thì diễn ra theo đợt).

Các cơ hội kinh doanh ít như vậy trong khi suất đầu tư tối thiểu phải đạt 1.000 tỷ đồng dẫn đến hệ quả là sau 3 năm quy định có hiệu lực, Bộ Tài chính đến nay vẫn chưa lựa chọn được doanh nghiệp nào làm thí điểm.

Vì vậy, Nghị định 06/2017 đã được sửa đổi theo hướng mở rộng danh mục các giải đấu và thí điểm lựa chọn một doanh nghiệp kinh doanh đặt cược trong thời gian 5 năm. Đây được xem là bước đi tiếp theo mở cửa thị trường dịch vụ vui chơi có thưởng.

Theo GS-TSKH Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp (DN) đầu tư nước ngoài (VAFIE), kinh doanh cá cược có mặt tốt, mặt xấu. Không được thừa nhận thì người chơi vẫn rất nhiều. GS Nguyễn Mại cho biết, nếu Việt Nam nhìn thấy mặt tích cực, như thu thuế, quản lý được người chơi, giờ chơi và cách chơi thì số tiền thu thuế từ 10 tỉ USD doanh thu mỗi năm là rất lớn. Gần đây, có nhiều vụ đánh bạc phi pháp lên đến hàng chục tỉ đồng, thậm chí cả tỉ USD, nếu không kiểm soát, xử lý được sẽ hình thành một lĩnh vực ngầm, khó kiểm soát rủi ro.

Tăng cường các công cụ quản lý, giám sát

Trao đổi ý kiến trên tinh thần xây dựng, đóng góp cho việc hoàn thiện dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 06, ông Cấn Văn Lực – Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam góp ý, thứ nhất, quy định thời gian thí điểm 5 năm hơi dài, theo đó, cơ quan soạn thảo có thể xem xét, cân nhắn điều chỉnh thời gian thí điểm từ 2 – 3 năm.

Hai là, dự thảo Nghị định cho phép thanh toán qua các trung gian tài chính không thông qua ngân hàng như ví điện tử là rất cởi mở, rất tốt. Tuy nhiên, theo ông Lực, nên bổ sung quy định khống chế mức tối đa và theo đề xuất của ông Lực là tối đa trong 1 ngày trên 1 tài khoản hoặc 1 ví điện tử.

Về đối tượng không được tham gia đặt cược, bên cạnh việc cấm người chơi ngoài độ tuổi quy định, dự thảo nên xem xét bổ sung thêm các đối tượng không được tham gia theo thông lệ quốc tế như những người đang trong tình trạng phá sản, đang trả nợ các chủ nợ khác, những người nhận trợ cấp của Chính phủ…

Bên cạnh đó, cần quy định cụ thể sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng liên quan (ví dụ như giữa Bộ Tài chính và Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ…)

Cũng đóng góp cho dự thảo Nghị định, ông Nguyễn Sơn Hải – Phó Tổng Giám đốc VNPT Media góp ý, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin, cơ quan chức năng cần chủ động xây dựng một cơ chế quản lý phương thức phân phối vé đặt cược từ xa, sử dụng các ứng dụng công nghệ với các lớp bảo mật cao nhất, kèm theo đó là các công cụ quản lý, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước đối với các nhà tổ chức.

Hơn nữa, để đảm bảo có thể kiểm soát được mọi hành vi đặt cược, cũng như tài khoản của người chơi, có hai điểm cần quan tâm. Thứ nhất, hệ thống máy chủ và trung tâm dữ liệu của toàn bộ các hệ thống đặt cược phải đặt ở trong nước tại các trung tâm dữ liệu chuyên nghiệp (như VNPT hay Viettel…), để đảm bảo các cơ quan chức năng có thể truy cập và kiểm soát khi cần. Thứ hai, quan trọng hơn nữa là cần phải kiểm soát được phần mềm hệ thống của các đơn vị tổ chức, tránh việc che giấu thông tin, truyền thông tin đến nơi khác hoặc thực hiện không đúng các thao tác, luồng dữ liệu đã đăng ký với cơ quan quản lý.

Bảo Bảo