Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”
Theo Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, năm 2026, công tác kiểm tra việc chấp hành quy định pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã sẽ được chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý.
Thay vì kiểm tra trực tiếp theo cách truyền thống, Thành phố ưu tiên kiểm tra, giám sát trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử. Đáng chú ý, các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã có lịch sử tuân thủ tốt, không có dấu hiệu vi phạm sẽ được miễn kiểm tra thực tế.
Cách tiếp cận này bám sát tinh thần của Kế hoạch số 78/KH-UBND do Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Lộc Hà ký ban hành, qua đó định hình phương thức quản lý mới theo hướng hiện đại, giảm can thiệp hành chính.
 |
| Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Lộc Hà |
Siết chặt kỷ luật nhưng giảm tần suất kiểm tra
Kế hoạch cũng quy định rõ, hoạt động kiểm tra chỉ được thực hiện khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, phục vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng hoặc yêu cầu cấp thiết trong quản lý nhà nước.
Đặc biệt, số lần kiểm tra đối với mỗi doanh nghiệp (kể cả kiểm tra liên ngành) không quá 1 lần/năm. Thời hạn kiểm tra được rút ngắn tối đa 10 ngày, trường hợp phức tạp được gia hạn thêm không quá 5 ngày.
Việc giới hạn tần suất và thời gian kiểm tra không chỉ giảm gánh nặng cho doanh nghiệp mà còn buộc cơ quan quản lý phải nâng cao chất lượng, tính trọng tâm trong hoạt động giám sát.
Theo lãnh đạo Sở Tài chính, việc đổi mới phương thức kiểm tra là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Cách làm mới đặt trọng tâm vào tính tự giác tuân thủ của doanh nghiệp, giảm thiểu tối đa sự gián đoạn hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời tiết kiệm nguồn lực cho cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.
Đây cũng là giải pháp nhằm khuyến khích doanh nghiệp hoạt động minh bạch, bài bản, góp phần hình thành môi trường kinh doanh lành mạnh và cạnh tranh công bằng.
Tăng cường phối hợp và minh bạch dữ liệu
Một điểm đáng chú ý là việc đẩy mạnh công khai, chia sẻ dữ liệu để phục vụ công tác hậu kiểm. Cụ thể, các doanh nghiệp có vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng trở lên sẽ được công khai tự động trên Cổng thông tin doanh nghiệp Thành phố, tạo điều kiện cho các cơ quan như công an, thuế và chính quyền địa phương phối hợp giám sát.
Bên cạnh đó, thông tin về đăng ký doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện cũng được công khai để các sở, ngành và địa phương dễ dàng tra cứu, phục vụ quản lý.
Việc liên thông dữ liệu giúp sớm phát hiện các trường hợp “không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế rủi ro phát sinh.
Việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, kết hợp ứng dụng công nghệ và dữ liệu lớn, cho thấy TP. Hồ Chí Minh đang từng bước chuyển đổi sang mô hình quản lý hiện đại, lấy doanh nghiệp làm trung tâm nhưng vẫn đảm bảo kỷ cương pháp luật.
Cách tiếp cận này không chỉ góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh mà còn tạo nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng.
