Tổng Bí thư Tô Lâm: Nhà nước chuyển từ "làm thay" sang kiến tạo và trao vai trò cho doanh nghiệp

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu - Ảnh: TTXVN

Sáng 7/1, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có buổi làm việc với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương nhằm định hướng xây dựng hai nghị quyết có ý nghĩa chiến lược trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Một là nghị quyết về đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hai là nghị quyết về các giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số, gắn với việc xác lập một mô hình tăng trưởng mới, hiện đại, bền vững.

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng yêu cầu chuyển đổi mô hình phát triển không chỉ mang tính cấp thiết trước mắt, mà còn là vấn đề chiến lược dài hạn, có ý nghĩa quyết định đối với con đường phát triển của quốc gia. Việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số phải gắn liền với việc xác lập một mô hình tăng trưởng mới – lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm nền tảng; lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu cao nhất của phát triển.

Tổng Bí thư đánh giá cao kết quả nghiên cứu bước đầu của Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho rằng các đề xuất đã mang tính toàn diện, đặt nền móng cho việc hình thành hai dự thảo nghị quyết có tầm ảnh hưởng lớn. Tổng Bí thư đề nghị Ban tiếp tục lắng nghe, tiếp thu đầy đủ các ý kiến, góp phần hoàn thiện nội dung nghị quyết để trình Bộ Chính trị và Trung ương trong thời gian tới.

Trong định hướng lớn cho quá trình xây dựng nghị quyết, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu phải bám sát và thể chế hóa đầy đủ các quan điểm và mục tiêu đã được nêu trong Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV. Các nghị quyết cần có tầm nhìn dài hạn, đủ độ bao quát và chiều sâu, tránh bị chi phối bởi tư duy nhiệm kỳ hay lợi ích ngắn hạn. Mọi định hướng, giải pháp phải xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, không rập khuôn máy móc theo mô hình của bất kỳ quốc gia nào. Đồng thời, tính khả thi và khả năng hành động cần được đặc biệt coi trọng, gắn với lộ trình thực hiện rõ ràng, nguồn lực cụ thể và bước đi hợp lý. Bên cạnh đó, các nghị quyết phải có tính hiệu triệu, truyền cảm hứng mạnh mẽ, tạo sự thống nhất cao trong toàn Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển bằng tri thức và đổi mới sáng tạo.

Về tư duy phát triển, Tổng Bí thư chỉ rõ: việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng cần bắt đầu từ chuyển đổi tư duy phát triển – từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu; từ phụ thuộc vào tài nguyên và lao động giản đơn sang dựa vào tri thức, công nghệ và năng suất; từ mô hình quản lý hành chính sang mô hình kiến tạo phát triển. Nhà nước cần từ bỏ vai trò “làm thay”, chuyển sang vai trò tạo điều kiện để doanh nghiệp và toàn xã hội cùng tham gia sáng tạo và kiến thiết. Cùng với đó, cần phát huy tối đa vai trò của các thành phần kinh tế. Kinh tế nhà nước tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt, mở đường và kiến tạo, trong khi khu vực kinh tế tư nhân phải trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân.

Tổng Bí thư lưu ý rằng tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với phát triển bền vững, gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống của nhân dân. Tăng trưởng cao nhưng phải đặt trên nền tảng ổn định – trong đó ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế là điều kiện tiên quyết, mang tính sống còn.

Tổng Bí thư khẳng định, chuyển đổi mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ không chỉ là yêu cầu về kinh tế mà còn là một chiến lược tổng hợp, mang tính hệ thống. Đây là yếu tố quyết định để nâng cao hiệu suất quốc gia, đổi mới phương thức lãnh đạo, phương thức cầm quyền của Đảng, hiện đại hóa phương thức quản lý của Nhà nước, hoàn thiện thể chế, phát triển con người, củng cố quốc phòng – an ninh và nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Đây là con đường tất yếu để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước, hướng tới xây dựng một Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

Tổng Bí thư nhấn mạnh rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải được xác lập là động lực trung tâm của mô hình phát triển mới. Đồng thời, phải quán triệt tư tưởng lấy con người làm trọng tâm – bởi con người là nguồn lực quan trọng nhất của sự phát triển. Do đó, phát triển khoa học – công nghệ không thể tách rời với việc phát triển con người Việt Nam toàn diện – có tri thức, bản lĩnh, đạo đức và khát vọng cống hiến.

Tổng Bí thư cũng lưu ý tăng trưởng và phát triển cần gắn liền với việc tăng cường tính tự chủ chiến lược quốc gia trên các lĩnh vực; bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng nền kinh tế tự lực, tự cường để chủ động ứng phó với những yếu tố bất định của môi trường toàn cầu. Quá trình chuyển đổi mô hình phát triển và xác lập mô hình tăng trưởng mới phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; đồng thời phát huy mạnh mẽ dân chủ, trí tuệ xã hội và khát vọng đổi mới sáng tạo của toàn dân, tạo nên sự đồng thuận và quyết tâm chính trị cao trong toàn hệ thống.

Kết thúc buổi làm việc, Tổng Bí thư đề xuất cần sớm nghiên cứu, xây dựng một nghị quyết về xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh, văn minh và phát triển trình Trung ương trong năm 2026.