Thương mại điện tử bùng nổ, rác thải nhựa đối mặt nguy cơ vượt 800.000 tấn

Theo cảnh báo của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, nếu không sớm có giải pháp kiểm soát, đến năm 2030, rác thải nhựa từ lĩnh vực này có thể vượt mốc 800.000 tấn.

Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 25% mỗi năm của thương mại hàng hóa qua nền tảng số, tổng lượng rác thải nhựa phát sinh từ hoạt động thương mại điện tử tại Việt Nam năm 2025 ước khoảng 260.000 tấn. Nếu xu hướng này tiếp diễn mà không có biện pháp kiểm soát hiệu quả, con số trên có thể tăng gấp hơn ba lần, chạm mốc 800.000 tấn vào năm 2030.

Thương mại điện tử bùng nổ, rác thải nhựa đối mặt nguy cơ vượt 800.000 tấn

Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử hàng đầu thế giới. Năm 2024, lĩnh vực này tăng trưởng hơn 16% và được dự báo vượt 20% trong năm nay (theo Aglobal – đơn vị cung cấp dịch vụ thương mại điện tử). Điều này cho thấy thương mại điện tử đang trở thành một trụ cột quan trọng của nền kinh tế, song cũng kéo theo những hệ lụy môi trường khó tránh khỏi.

Mua sắm trực tuyến mang lại sự tiện lợi rõ rệt, từ tiết kiệm thời gian đến đa dạng lựa chọn. Tuy nhiên, phần lớn người tiêu dùng lại ít quan tâm đến “hành trình” của bao bì sau khi mở gói hàng.

Một khách hàng thường xuyên của các sàn thương mại điện tử, cho biết hầu hết các nhu cầu sinh hoạt hằng ngày đều được đặt mua online. “Khi mua hàng,chủ yếu quan tâm đến giá cả, chất lượng sản phẩm và dịch vụ giao hàng. Bao bì được gói cẩn thận, hàng hóa nguyên vẹn là yên tâm, còn rác thải sau đó thì hầu như không để ý,” người này chia sẻ.

Thực tế, sự bùng nổ của thương mại điện tử đang kéo theo lượng lớn rác thải nhựa từ khâu đóng gói. Phần lớn các đơn hàng hiện nay sử dụng vật liệu chèn là mút xốp và xốp nilon bóng khí, với tỷ lệ lần lượt khoảng 30% và 35%. Những vật liệu này khó phân hủy, gây áp lực lớn lên hệ thống thu gom, xử lý rác thải đô thị.

VECOM cảnh báo, trong bối cảnh quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam có thể đạt gần 100 tỷ USD vào năm 2030, nếu không sớm triển khai các giải pháp giảm thiểu và thay thế vật liệu đóng gói nhựa, lượng rác thải phát sinh từ lĩnh vực này sẽ trở thành gánh nặng môi trường nghiêm trọng.

Trước thực trạng “ô nhiễm trắng” ngày càng gia tăng từ hoạt động thương mại điện tử, các chuyên gia cho rằng cần đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi theo hướng bền vững. Trong đó, trọng tâm là thúc đẩy sử dụng vật liệu đóng gói thân thiện với môi trường, tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho các nhóm tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị, gồm doanh nghiệp thương mại điện tử, hiệp hội ngành hàng, đơn vị vận chuyển – đóng gói và đặc biệt là người tiêu dùng.

Chỉ khi có sự vào cuộc đồng bộ từ chính sách, doanh nghiệp đến hành vi tiêu dùng, thương mại điện tử mới có thể phát triển theo hướng “xanh” và bền vững, giảm thiểu những tác động tiêu cực lên môi trường trong dài hạn.