Ngày 30/7/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc đã ký ban hành Công điện số 124/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, gửi các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Đây được xem là một động thái kịp thời và cần thiết trong bối cảnh nền kinh tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống tài chính và hoàn thiện hạ tầng thanh toán số quốc gia.
Công điện nêu rõ: Trong thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Đặc biệt, Quyết định số 1813/QĐ-TTg ngày 28/10/2021 đã phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021 – 2025, với hàng loạt mục tiêu và giải pháp đồng bộ. Tuy nhiên, thời gian gần đây, hoạt động thanh toán bằng tiền mặt có chiều hướng gia tăng, gây ra nhiều hệ lụy như làm giảm hiệu quả quản lý kinh tế vĩ mô, gây lãng phí nguồn lực xã hội, và nghiêm trọng hơn là bị lợi dụng để trốn thuế, rửa tiền và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
 |
| Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo xử lý nghiêm hành vi trốn thuế, rửa tiền |
Để khắc phục tình trạng này và đảm bảo các mục tiêu của Đề án được thực hiện đúng tiến độ, Công điện yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương triển khai các giải pháp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn và truyền thông để nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong xã hội; qua đó giúp người dân, doanh nghiệp thay đổi thói quen, chuyển dần sang sử dụng các phương thức thanh toán hiện đại, an toàn và minh bạch hơn.
Đáng chú ý, Công điện yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, nhất là hành vi cố tình sử dụng tiền mặt để trốn thuế, hợp thức hóa giao dịch trái phép hoặc che giấu doanh thu. Đây được xem là một trong những nguyên nhân làm thất thu ngân sách và làm méo mó thị trường.
Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động thanh toán ngân sách nhà nước, thu – nộp thuế theo quy định. Trong đó, cần kiểm tra chặt chẽ việc tuân thủ quy định pháp luật về hóa đơn, chứng từ thanh toán trong mua bán, giao dịch hàng hóa, dịch vụ theo Luật Thuế giá trị gia tăng và Nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025. Mọi hành vi vi phạm đều phải được phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.
Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Công điện yêu cầu cơ quan này chủ trì và phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt theo tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng với Nghị quyết số 03/NQ-CP ngày 09/01/2025 của Chính phủ.
Ngân hàng Nhà nước cũng được giao nhiệm vụ tổng kết việc thực hiện Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt giai đoạn 2021–2025 theo đúng tinh thần Quyết định 1813/QĐ-TTg, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 01/12/2025. Trong báo cáo cần nêu rõ kết quả thực hiện từng mục tiêu, đánh giá khó khăn, vướng mắc thực tiễn, đồng thời đề xuất phương án, cơ chế hỗ trợ và chỉ đạo cụ thể cho giai đoạn tiếp theo.
Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục phát triển hạ tầng thanh toán, ứng dụng công nghệ số hiện đại trong các phương thức thanh toán; tăng cường thanh tra, giám sát, phòng chống rửa tiền trong hoạt động ngân hàng; cảnh báo và xử lý kịp thời các vi phạm.
Công điện cũng nhấn mạnh vai trò của các tổ chức tín dụng trong việc chủ động đầu tư, phát triển sản phẩm, dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt phù hợp với nhu cầu thực tiễn, hỗ trợ khách hàng giao dịch an toàn, nhanh chóng, minh bạch, góp phần thúc đẩy kinh tế số.
