Nhìn lại là điều cần thiết cho kế hoạch tương lai. Ký ức không chỉ là lời nhắc nhở về những khoảnh khắc thú vị mà còn là chất xúc tác để định hình tương lai của chúng ta.
Tuy nhiên, độ tin cậy của ký ức của chúng tôi đặt ra câu hỏi. Những kinh nghiệm trong quá khứ của chúng ta có thể định hướng một cách đáng tin cậy các con đường tài chính trong tương lai của chúng ta không? Hơn nữa, trí nhớ đóng vai trò như thế nào trong việc đưa ra các lựa chọn tài chính đúng đắn?
Không giống như các loài khác, con người sở hữu khả năng du hành thời gian độc đáo, khám phá quá khứ, hiện tại và tương lai.
Chỉ trong tích tắc, nếu tôi hỏi về cuối tuần trước, bạn sẽ nhẩm lại các bước của mình và dựng lại câu chuyện về những gì bạn đã làm.
Tương tự như vậy, nếu tôi hỏi về kế hoạch của bạn cho cuối tuần tới, bạn sẽ phóng chiếu suy nghĩ của mình để hình dung ra các khả năng. Nhưng bây giờ, chúng ta hãy tập trung vào bộ nhớ.
Trí nhớ dài hạn có hai loại: Tiềm ẩn và rõ ràng.
Đầu tiên là những kỹ năng chúng ta đã thu thập được trong suốt cuộc đời mà không cần suy nghĩ có ý thức, hãy nghĩ đến việc buộc dây giày của bạn. Có lẽ bạn gọi nó là bộ nhớ cơ bắp.
Ký ức rõ ràng của chúng ta có thể được phân loại thành hai loại - ký ức tình tiết, bao gồm các sự kiện trong cuộc sống cá nhân và ký ức ngữ nghĩa, bao gồm các sự kiện và chi tiết quan trọng như ngày sinh nhật của chính chúng ta.
Khái niệm về ảo ảnh trí nhớ xuất phát từ trí nhớ rõ ràng của chúng ta, đóng vai trò là kho lưu trữ thông tin và sự kiện trong cuộc sống. Không giống như các công việc thông thường như buộc dây giày, những ký ức rõ ràng của chúng ta không được truy xuất thường xuyên.
Đây là một ví dụ.
Giả sử bạn đã tham dự một bữa tiệc tối và bạn đang có khoảng thời gian tuyệt vời với bạn bè. Sarah, người dẫn chương trình của bạn, làm chiếc bánh sô cô la tuyệt vời nhất cho món tráng miệng.
Nó kết thúc một bữa ăn ngon với những người bạn đáng nhớ, cuộc trò chuyện đáng nhớ và những món ăn đáng nhớ.
Bạn không thể ghi nhớ mọi chi tiết đơn lẻ vì bộ não của bạn đơn giản là không có khả năng lưu trữ. Thay vào đó, bộ não của bạn lấy các yếu tố của sự kiện và đưa chúng vào bộ nhớ rõ ràng dài hạn của bạn.
Thời gian trôi qua, một người bạn cùng dự tiệc tối với bạn hôm đó hỏi: “Bạn có nhớ bữa tiệc tối ở nhà Sarah không?”
Bộ não của bạn bắt đầu tìm kiếm ảnh chụp tinh thần mà nó đã chụp tại sự kiện và kéo chúng trở lại ý thức. Nó tập hợp lại chúng theo cách có ý nghĩa và lấp đầy những khoảng trống và thông tin còn thiếu bằng một câu chuyện hiệu quả.
Câu chuyện này là một hỗn hợp của cả thực tế và tưởng tượng. Bạn nói điều gì đó như: “Tất nhiên, tôi nhớ, đó là một bữa ăn tuyệt vời. Tôi nhớ chiếc váy đỏ của Sarah.” Bạn của bạn nói: “Không, nó màu xanh! Tôi nhớ nó rất rõ ràng.”
Vì bạn của bạn tự tin hơn bạn rất nhiều, bạn chấp nhận rằng mình đã nhớ nhầm và do đó cập nhật trí nhớ của mình một cách vô thức. Ví dụ đơn giản này chứng minh một điều gì đó thực sự mạnh mẽ.
Ký ức của chúng ta, nền tảng của con người chúng ta, có thể thay đổi theo thời gian. Và vì vậy chúng tôi hỏi một cách khó chịu, liệu chúng tôi có thể tự tin 100% vào ký ức của mình không?
Từ góc độ tiến hóa, trí nhớ của chúng ta đã tiến hóa để cung cấp thông tin giúp đưa ra các quyết định tốt hơn trong tương lai.
Nếu tôi yêu cầu bạn thọc ngón tay vào ổ cắm điện, tôi chắc chắn bạn sẽ nói không! Điều này là do trí nhớ của chúng ta về sự nguy hiểm của điện, đã định hướng quyết định của chúng ta ngay bây giờ.
Dù bạn có tin hay không thì tùy, đó là một bước nhảy ngắn từ ổ cắm điện đến thị trường chứng khoán – và nhiều khía cạnh khác của đời sống tiền bạc. Mối quan hệ giữa trí nhớ và tiền bạc rất sâu sắc.
Cho dù đó là kinh nghiệm tiết kiệm, vay mượn, đầu tư hay cho đi trong quá khứ – những ký ức về tiền bạc của bạn có thể kích hoạt những cảm xúc mạnh mẽ. Những cảm xúc đó đôi khi là kim chỉ nam đáng tin cậy hướng tới tương lai tài chính mà bạn mong muốn, nhưng không phải lúc nào cũng vậy.
Và vì vậy, khi bạn tưởng tượng về tương lai mà bạn muốn, hãy ghi nhớ rằng nơi bạn đã đặt nặng là nơi bạn muốn đến. Ký ức kích hoạt cảm xúc và niềm tin, nhưng như chúng ta đã thấy trước đây, thật khôn ngoan khi thách thức những ký ức đó và thách thức chính mình.
Làm thế nào để chúng ta bắt đầu làm như vậy? Câu chuyện tiền bạc của bạn bắt đầu từ đâu? Ký ức sớm nhất của bạn liên quan đến tiền là gì? Những niềm tin và thái độ nào về tiền bạc mà bạn đã học được trong quá trình đó? Và những ký ức đó đã ảnh hưởng đến quyết định của bạn ngày hôm nay như thế nào?
Tự hỏi bản thân theo cách này sẽ cho chúng ta cơ hội tốt nhất để đảm bảo rằng các quyết định về tiền bạc mà chúng ta đưa ra không dựa trên ảo tưởng trí nhớ mà thay vào đó dựa trên thực tế đã được suy nghĩ kỹ càng.
Hải Anh/Theo Sam Instone - đồng Giám đốc điều hành Công ty quản lý tài sản AES
