Trong bức tranh tái cơ cấu nông nghiệp gắn với chế biến sâu và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương (đóng tại thôn Phùng Lâm, xã Hướng Phùng) đang nổi lên như một mô hình tiêu biểu về lựa chọn phân khúc giá trị cao và ứng dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất cà phê hữu cơ. Việc tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn khuyến công của tỉnh được xem là yếu tố then chốt giúp HTX vượt qua “nút thắt” công nghệ, từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường.
Tư duy khác biệt tạo lợi thế cạnh tranh
Ngay từ những ngày đầu thành lập, HTX Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương đã xác định rõ chiến lược phát triển không chạy theo sản lượng đại trà. Thay vào đó, HTX tập trung vào hai dòng cà phê đặc sản có giá trị kinh tế cao là Arabica và Liberica – những giống cà phê phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu vùng Hướng Phùng và có tiềm năng khai thác thị trường cao cấp.
 |
| Từ lựa chọn phân khúc cà phê hữu cơ chất lượng cao đến mạnh dạn đầu tư công nghệ chế biến hiện đại, HTX Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương (Quảng Trị) đã tận dụng hiệu quả nguồn vốn khuyến công để nâng tầm sản phẩm, khẳng định thương hiệu trên thị trường. |
Theo Giám đốc HTX Nguyễn Duy Phương, lựa chọn canh tác hữu cơ, tôn trọng quy luật tự nhiên và lấy chất lượng làm trụ cột phát triển là hướng đi mang tính dài hạn. Chính tư duy này đã tạo nên bản sắc riêng cho sản phẩm cà phê Bốn Phương và sớm được thị trường ghi nhận khi năm 2023, sản phẩm cà phê bột của HTX đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Tuy nhiên, trong chuỗi giá trị cà phê, sản xuất nguyên liệu chỉ là điều kiện cần. Khâu chế biến, đặc biệt là rang xay, mới là yếu tố quyết định giá trị gia tăng và khả năng chinh phục các phân khúc thị trường khó tính. Với phương thức sản xuất thủ công và bán thủ công trước đây, HTX gặp không ít hạn chế trong việc kiểm soát đồng đều các thông số kỹ thuật, nhất là nhiệt độ và thời gian rang.
Khuyến công – “đòn bẩy” tháo gỡ điểm nghẽn công nghệ
Trong bối cảnh đó, chính sách khuyến công của tỉnh đã phát huy vai trò hỗ trợ đúng lúc, đúng trọng tâm. HTX Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương đã đầu tư tổng kinh phí 650 triệu đồng để ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến vào chế biến cà phê nhân, trong đó nguồn vốn khuyến công hỗ trợ gần 150 triệu đồng thông qua dự án “Ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến đốt hiệu suất cao vào chế biến cà phê nhân”.
Nguồn hỗ trợ này không chỉ giúp HTX tiếp cận dây chuyền rang xay hiện đại, đồng bộ, mà còn tạo điều kiện nâng cao năng lực sản xuất, giải quyết việc làm ổn định cho 8 lao động địa phương. Quan trọng hơn, việc chuẩn hóa quy trình chế biến đã giúp HTX kiểm soát chặt chẽ chất lượng từng mẻ cà phê, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Hiệu quả đầu tư nhanh chóng được phản ánh qua các chỉ số kinh doanh. Năm 2025, sản lượng cà phê của HTX dự kiến đạt khoảng 15.000 sản phẩm, tăng 50% so với năm trước; doanh thu ước đạt 1,5 tỷ đồng, tăng tương ứng so với năm 2024.
Khẳng định thương hiệu từ địa phương đến quốc gia
Từ nền tảng chất lượng và công nghệ, thương hiệu cà phê Bốn Phương từng bước được khẳng định bằng các danh hiệu uy tín. Sau OCOP 3 sao và danh hiệu sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp khu vực năm 2024, đến năm 2025, sản phẩm cà phê bột Bốn Phương chính thức được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia.
Những kết quả này không chỉ mở rộng cơ hội tiếp cận các kênh phân phối lớn trong nước, mà còn tạo nền tảng quan trọng để HTX hướng tới mục tiêu xuất khẩu trong thời gian tới.
Chia sẻ về định hướng phát triển, ông Nguyễn Duy Phương cho biết, HTX sẽ tiếp tục mở rộng diện tích cà phê hữu cơ, áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng cao hơn và đa dạng hóa sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng, trong đó có các thị trường khó tính.
Minh chứng cho hiệu quả chính sách khuyến công
Thực tiễn tại HTX Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương cho thấy, nguồn vốn khuyến công, khi được phân bổ đúng đối tượng và sử dụng hiệu quả, có thể trở thành động lực quan trọng thúc đẩy các cơ sở công nghiệp nông thôn đổi mới công nghệ, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.
Theo ông Nguyễn Hữu Thuần, Trưởng Văn phòng đại diện khu vực phía Nam, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Quảng Trị, thời gian qua, nhiều HTX, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất trên địa bàn đã sử dụng nguồn vốn khuyến công đúng mục đích, mang lại hiệu quả rõ rệt. Trong đó, HTX Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương là một điển hình tiêu biểu, minh chứng sinh động cho vai trò của chính sách khuyến công trong phát triển công nghiệp nông thôn gắn với nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh sản phẩm.
