Bầu trời trong xanh, biển xanh ngọc bích và những bãi cát trắng. Sự hấp dẫn của Phuket là hiển nhiên, khi hàng triệu khách du lịch nước ngoài đã khám phá. Nhưng đến nay, tương lai của hòn đảo Thái Lan này và cuộc sống của người dân nơi đây đang bị de dọa bởi những tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19.
Saranya Injan quản lý bến tàu Chean Vanich nằm trong một vịnh nhỏ trên bờ biển phía đông Phuket. Những con thuyền và phà du lịch đã từng chạy gần như không ngừng qua đây nhưng giờ phải nằm neo đậu và lặng lẽ rung chuyển theo thủy triều.
"Phuket lúc này thật hoang vắng. Nó giống như một thị trấn không có người", người đàn ông 51 tuổi nói.
Khu nghỉ dưỡng nổi tiếng nhất của Thái Lan và những khu nghỉ dưỡng khác trên khắp Đông Nam Á đã phải "suy sụp" bởi các biện pháp kiểm soát biên giới chặt chẽ để phòng chống sự lây lan từ dịch Covid-19. Du khách nước ngoài vốn là mạch máu của nền kinh tế địa phương, giờ đây không có họ, các doanh nghiệp đang dần chết mòn.
Nhưng nếu mọi việc suôn sẻ, từ tháng tới, một số nơi có thể sẽ lại chào đón hàng nghìn khách du lịch theo sáng kiến của chính phủ nước này nhằm mục đích mở cửa lại các khu nghỉ dưỡng trên đảo, khôi phục lại nền kinh tế mà vẫn giữ an toàn tuyệt đối.
Từ ngày 1 tháng 7, Thái Lan sẽ tiến hành "Hộp cát du lịch Phuket", sử dụng Phuket làm nơi thử nghiệm để chào đón du khách nước ngoài đã được tiêm phòng mà không phải trải qua thời gian cách ly nghiêm ngặt.
Không chỉ có Phuket, hòn đảo Bali của Indonesia cũng phụ thuộc vào khách du lịch không kém - nơi số lượng du khách cũng bị suy giảm do đóng cửa biên giới. Bộ Du lịch và Kinh tế sáng tạo Indonesia cũng có kế hoạch mở lại các "vùng xanh" cho khách du lịch từ một số quốc gia với những quy trình vệ sinh nghiêm ngặt.
Nhưng cũng vào thời điểm này, các nước vẫn đang không có dấu hiệu nới lỏng sự kìm kẹp bởi nhiều khu vực đang chứng kiến đợt bùng phát dịch với các biến thể mới. Vì vậy một số người cho rằng các sáng kiến này là một bước quá xa, nhưng đây vẫn alf cơ hội để khôi phục lại nền kinh tế.
"Một số người sợ chết đói hơn là mắc bệnh", một người điều hành bến tàu Phuket khác cho biết.
Mặt khác, yêu cầu của Thái Lan để vào "hộp cát" rất nghiêm ngặt. Khách du lịch phải đến trên chuyến bay thẳng từ các quốc gia có nguy cơ lây nhiễm bệnh từ thấp đến trung bình. Họ phải được tiêm phòng đầy đủ ít nhất 14 ngày trước khi khởi hành và có kết quả xét nghiệm âm tính trong vòng 72 giờ sau khi lên chuyến bay.
Đổi lại, họ sẽ được phép di chuyển tự do tại Phuket khi đến nơi. Nếu kết quả xét nghiệm bắt buộc vào ngày thứ năm trong thời gian lưu trú của họ là âm tính, họ sẽ được phép đi trong ngày ngoài đảo.
Tổng cục Du lịch Thái Lan dự kiến sẽ có 129.000 du khách nước ngoài trong ba tháng đầu tiên của thử nghiệm "Hộp cát du lịch Phuket". Nếu thử nghiệm thành công, những khách du lịch đã tiêm vắc xin ở Phuket sẽ được phép đến các địa điểm như Bangkok, Chiang Mai, Pattaya và Krabi từ tháng 10 và tự do đi du lịch vòng quanh Thái Lan từ năm 2022.
Hầu hết các doanh nghiệp đều ủng hộ và chuẩn bị sẵn sàng. Suphajee Suthumpun, Giám đốc điều hành của Tập đoàn Dusit Thani cho biết: “Chúng tôi đã chuẩn bị tinh thần ngay từ giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19. “Hầu hết nhân viên khách sạn Dusit Thani Laguna Phuket đều đã được tiêm phòng… hơn nữa, chúng tôi cũng đã yêu cầu tất cả nhân viên và gia đình của họ đăng ký tiêm phòng, để tạo niềm tin cho khách hàng và nhân viên”.
Vào giữa tháng 5, trung tâm mua sắm Central Phuket, do tập đoàn bán lẻ khổng lồ Central Pattana điều hành, đã trở thành trung tâm mua sắm đầu tiên ở Thái Lan đạt mức "miễn dịch cộng đồng" bằng cách tiêm đủ cho 85% nhân viên . Hiệp hội Hàng không Thái Lan bắt đầu tiêm phòng cho 15.970 nhân viên làm việc cho 7 hãng hàng không của nước này. Chủ tịch AAT kiêm Giám đốc điều hành Bangkok Air Puttipong Prasarttong-Osoth cho biết việc tiêm phòng cho nhân viên của hãng hàng không không chỉ xây dựng sự tự tin của họ mà còn nâng cao hình ảnh của du lịch Thái Lan.
Du lịch và các doanh nghiệp liên quan từng chiếm 20% nền kinh tế Thái Lan trong thời kỳ trước Covid-19. Nhưng đối với Phuket, tỷ lệ này là gần 50%. Du lịch sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc hồi sinh nền kinh tế lớn thứ hai Đông Nam Á, vốn đã giảm 6,1% vào năm 2020.
Ngành du lịch Thái Lan đặt nhiều hy vọng vào thử nghiệm này. "Hộp cát du lịch Phuket" đã nhận được rất nhiều sự quan tâm từ các liên minh du lịch quốc tế của chúng tôi, những người đang mong chờ kỳ nghỉ của họ ở Thái Lan một lần nữa", nhà điều hành khách sạn Minor International chia sẻ..
Nhưng trái ngược với sự phấn khích trong chính phủ và ngành du lịch, người dân địa phương lại bày tỏ quan ngại.
Một người 60 tuổi làm việc trong lĩnh vực giáo dục cho biết: “Nhiều người dân ở Phuket không tham gia vào ngành du lịch đang lo lắng về việc lây nhiễm virus từ du khách nước ngoài. Tất cả những ai được hưởng lợi từ việc mở cửa trở lại đều nói rằng Phuket đã sẵn sàng. Tôi không tin rằng Phuket đã sẵn sàng mở cửa cho người nước ngoài."
Chính phủ đặt mục tiêu sẽ tiêm chủng cho 70% cư dân Phuket trước tháng Bảy. Phó Thống đốc Pichet Panapong đã yêu cầu các lãnh đạo thành phố và trưởng thôn đến thăm từng nhà để khuyến khích người dân đi tiêm phòng. Nhưng với một số nơi trên toàn quốc, một làn sóng bùng dịch thứ ba có thể gây khó khăn và gây tranh cãi cho các nhà chức trách trong việc phân bổ đủ vắc xin cho hòn đảo.
Một số doanh nghiệp trên đảo tồn tại bằng cách phục vụ du khách trong nước trong khi du khách nước ngoài đang không có. Họ vẫn hoài nghi về việc liệu họ có thể trông chờ vào sự trở lại của khách du lịch nước ngoài hay không.
"Những lo ngại về nguy cơ lây nhiễm có thể ngăn cản du khách trong nước đến đảo", một chủ nhà hàng Thái Lan địa phương cho biết.
Nhưng Minor International nói: "Chỉ riêng doanh thu thu được từ khách du lịch Thái Lan là không đủ để ngành này tồn tại. Đây là lý do tại sao điều quan trọng là quốc gia này phải mở cửa lại cho khách du lịch quốc tế càng sớm càng tốt."
Ở Bali - lớn hơn 10 lần và đông dân hơn Phuket - nhiều người dân địa phương cũng đang khao khát khách du lịch quay trở lại.
Cách Sân bay Quốc tế Ngurah Rai của hòn đảo 90 phút lái xe là Ubud, một khu vực rừng sâu và ruộng bậc thang tươi tốt, cung cấp cho khách du lịch một trải nhiểm mới mẻ khác lạ so với các quán bar ban đêm của Bali. Nhưng hiện tại du khách đang ngày một khan hiếm vì lệnh cấm du khách nước ngoài vẫn đang diễn ra trên toàn quốc.
Indonesia ít phụ thuộc hơn Thái Lan vào du lịch, nhưng Bali vẫn phải phụ thuộc nhiều hơn vào du khách và nền kinh tế của nó đã bị suy tàn bởi đại dịch. Mức thu nhập GDP 9,3% của Bali vào năm 2020 là mức thấp nhất trong số 34 tỉnh của Indonesia. Tỷ lệ lấp đầy khách sạn dao động quanh mức 10%.
Các số liệu từ tháng 2 cho thấy 657.000 nhân viên, hay 19% dân số trong độ tuổi lao động của hòn đảo bị ảnh hưởng bởi đại dịch theo một cách nào đó, bao gồm cả việc bị cho thôi việc. Các quan chức cho biết vào lúc đỉnh điểm của đại dịch, tỉnh này đã thiệt hại 9,7 nghìn tỷ rupiah (tương đương 680 triệu USD) mỗi tháng.
Nhưng dằng sau đường hầm u tối đó cuối cùng cũng xuất hiện ánh áng le lói tại Bali
Đầu tiên là chương trình "Làm việc từ Bali". Khoảng 8.000 công chức từ Jakarta được cử đến "thiên đường du lịch" Bali để lưu trú tại các khách sạn và làm việc từ xa. "Đây là một phần trong nỗ lực của chính phủ nhằm tạo ra nhu cầu để các khách sạn và nhà hàng ở Bali có thể tồn tại", Odo Manuhutu, phụ trách du lịch và kinh tế sáng tạo tại văn phòng bộ trưởng, nói với các phóng viên hồi cuối tháng 5.
Một số công nhân tại Bộ Du lịch và Kinh tế Sáng tạo đã bắt đầu làm việc từ Bali. "Nhưng đây chỉ là một yếu tố kích hoạt và chúng tôi hy vọng các cơ sở khác bao gồm cả khu vực tư nhân và giáo dục có thể tham gia để tỷ lệ lấp đầy khách sạn có thể đạt 30%", Bộ trưởng Sandiaga Uno cho biết vào đầu tháng Sáu.
Tính đến tiếp theo là khách du lịch. Mục đích là chỉ định Ubud và hai khu du lịch nổi tiếng khác - Sanur và một phần của Badung, ở phía nam của hòn đảo - là "khu vực xanh" có thể mở cửa trở lại với các quy trình kiểm dịch nghiêm ngặt. Nằm trong một phần của kế hoạch, chính phủ Indonesia đang nhắm tới việc tiêm chủng cho 2,8 triệu cư dân Bali từ 18 tuổi trở lên, tức hơn 60% dân số của hòn đảo vào tháng 7 tới.
Như ở Thái Lan, khách du lịch cũng có thể sẽ phải đối mặt với các yêu cầu nghiêm ngặt về sức khỏe, bao gồm tiêm phòng đầy đủ trước khi đến và tự cách ly 5 ngày tại các khách sạn được chỉ định, trong khi một ứng dụng theo dõi từng du khách được cho là sắp được tung ra.
Các quan chức chính phủ đã nhấn mạnh rằng bất kỳ việc mở cửa trở lại nào đều phụ thuộc vào các trường hợp nhiễm Covid-19 liệu có được ngăn chặn không. Thực tế đây là điều mà Bali đã gần đạt được, với các trường hợp ca nhiễm đã có xu hướng giảm sau khi đạt đỉnh vào cuối tháng 1.
Bali cũng là tỉnh được tiêm chủng nhiều nhất ở Indonesia: 31% dân số đã tiêm ít nhất một liều và gần 15% đã tiêm hai liều.
Nhiều cư dân và chủ doanh nghiệp ủng hộ kế hoạch phân khu xanh. Christia Permata Dharmawan, giám đốc tại Kebon Vintage Cars, một bảo tàng và địa điểm giải trí ở Đông Denpasar, cho biết: “Sẽ rất hợp lý nếu thử các khu vực xanh ở Bali, để khách du lịch không sợ đến đây và họ cảm thấy được chào đón với vòng tay rộng mở. Điều quan trọng là họ có thể tin tưởng Bali".
Nhưng một số chuyên gia vẫn hoài nghi. Dicky Budiman, nhà nghiên cứu an ninh y tế toàn cầu tại Đại học Griffith ở Úc, cho biết: “Không thể có cái gọi là 'vùng xanh' theo cách mà nó được quảng cáo ở Bali. Thời điểm bạn mở cửa cho một người mới đến, cộng đồng không còn an toàn. Các khu xanh của Bali đơn giản là không khả thi."
Gusti Ngurah Mahardika, một chuyên gia tại Đại học Udayana ở Bali, cho biết: "Tôi nghĩ rằng gần như không thể chỉ mở ba khu vực cho khách du lịch như một khu vực xanh, vì dân số ở những khu vực này rất năng động."
Ở cả Bali và Phuket, các doanh nghiệp đều đã vượt qua các cuộc khủng hoảng trong thời gian trước đây - chẳng hạn như trận động đất Sumatra-Andaman năm 2004 và trận sóng thần tiếp theo, hoặc vụ đánh bom ở Bali năm 2002 - hy vọng tháng tới có thể đánh dấu sự khởi đầu cho sự hồi sinh mới nhất của họ.
Boongyong Nuananong, một người đàn ông 57 tuổi, điều hành một nhà hàng hải sản tại bãi biển Rawai ở cực nam Phuket, cho biết đây là thời điểm thích hợp để đảo này tiếp tục phát triển.
Ông nói: “Ngay cả khi Covid-19 vẫn tồn tại, chúng ta phải thích nghi để sống chung với nó. Nếu quá sợ hãi, chúng tôi không thể kiếm sống được”.
