Phát triển cây xanh và tín chỉ carbon: Ích nước, lợi nhà, đẹp quốc gia

Mặc dù tín chỉ carbon có thể là một khái niệm khá mới ở Việt Nam, từ định nghĩa cho đến lợi ích của nó, nhưng thực tế đã chứng minh rằng tín chỉ carbon mang lại “lợi ích có giá trị thực”. Vào năm 2023, Việt Nam lần đầu tiên bán thành công lượng phát thải (GPT) tương đương với 10,3 triệu tấn carbon, tương đương 10,3 triệu tín chỉ carbon rừng, với đơn giá 5 USD/tấn CO2, thu về 51,5 triệu USD (khoảng 1.250 tỷ VND).

Ngày 21/3/2024, Ngân hàng Thế giới (WB) đã phát thông cáo xác nhận rằng Việt Nam đã nhận được khoản thanh toán 51,5 triệu USD từ các kết quả giảm phát thải đã được xác minh (tín chỉ carbon) “chất lượng cao” trong giai đoạn 2018 - 2024, nhờ vào việc hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, đồng thời tăng cường lưu trữ carbon thông qua trồng và tái tạo rừng.

Mục tiêu phát triển thị trường carbon rừng không chỉ góp phần thực hiện mục tiêu “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025”. (Nguồn ảnh: Vneconomy)

Theo thông tin chính thức, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Việt Nam là đầu mối tiếp nhận khoản thanh toán này và đã nhanh chóng giải ngân để các tỉnh thực hiện chi trả cho các đối tượng liên quan tại 6 tỉnh Bắc Trung Bộ, từ đó đầu tư vào bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Ước tính, nguồn tài chính này đã mang lại lợi ích cho hơn 70.500 chủ rừng và 1.356 cộng đồng sống gần rừng, giúp nâng cao thu nhập, cải thiện sinh kế cho những người dân làm nghề rừng, đồng thời góp phần phát triển và giảm thiểu mất rừng, suy thoái rừng.

Ở cấp địa phương, Phó Giám đốc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Bình, ông Nguyễn Văn Duẫn, cho biết tỉnh này hiện có trên 590.000ha rừng, trong đó có hơn 469.000ha rừng tự nhiên, với tỷ lệ che phủ đạt 68,7% và chất lượng rừng tương đối tốt. Trong giai đoạn 2023-2025, Quảng Bình đã nhận được 235 tỷ đồng từ việc bán tín chỉ carbon, mang lại thu nhập cho gần 11.000 chủ rừng và giúp quản lý, bảo vệ rừng bền vững, đồng thời triển khai các sáng kiến trồng rừng mới theo tiêu chuẩn quốc tế.

Dự báo về sự phát triển của thị trường carbon ở Việt Nam, ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu, cho biết Việt Nam hiện đứng thứ 5 trong các quốc gia tạo tín chỉ carbon. Việc bán được 10,3 triệu tín chỉ carbon rừng là tín hiệu tích cực trong việc thúc đẩy thành lập sàn giao dịch carbon vào năm 2025, qua đó tạo ra nguồn tài chính xanh cho Việt Nam.

Ngày 24/1, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 232/QĐ-TTg phê duyệt Đề án thành lập và phát triển thị trường carbon. Theo đó, từ nay đến tháng 6/2025, Việt Nam sẽ hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và hạ tầng kỹ thuật cho giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon; từ tháng 6/2025 đến 2028 sẽ triển khai thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước, trước khi chính thức vận hành vào năm 2029, kết nối, trao đổi tín chỉ carbon với thị trường khu vực và quốc tế.

Mục tiêu từ tháng 6/2025 đến 2028 sẽ triển khai thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước. (Nguồn ảnh: pace.edu)

Với những bước đi cụ thể, kỳ vọng rằng việc đẩy nhanh hành lang pháp lý và các hướng dẫn cụ thể sẽ góp phần hiện thực hóa mục tiêu thí điểm sàn giao dịch tín chỉ carbon vào năm 2025 mà Chính phủ đã đặt ra.

Tổng cục Thống kê khẳng định rằng mục tiêu phát triển thị trường carbon rừng không chỉ góp phần vào việc thực hiện mục tiêu “Trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025” và giảm phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, mà còn giúp người dân từ bỏ thói quen xâm hại rừng và tham gia tích cực hơn vào công tác bảo vệ và duy trì hệ sinh thái rừng, đảm bảo sự phát triển kinh tế xanh và bền vững.