Ông Trump nói không với siết AI, loạt tỷ phú công nghệ chọn cơ chế “tự giám sát”

Quy tụ Elon Musk, Jeff Bezos, Mark Zuckerberg cùng loạt ông lớn công nghệ tại Nhà Trắng, cuộc gặp của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhanh chóng phát đi một tín hiệu rõ ràng: Washington chưa vội dựng thêm “hàng rào” pháp lý với AI. Động thái diễn ra trong bối cảnh những lo ngại về an toàn AI và an ninh mạng ngày càng gia tăng.

Sau bữa trưa tại Phòng Đông vào ngày 29/9 (giờ Mỹ) cùng Elon Musk, Jeff Bezos, Mark Zuckerberg và nhiều tên tuổi khác, Tổng thống Mỹ bác bỏ khả năng sớm ban hành một bộ luật mới cho lĩnh vực AI. Thay vào đó, ông ủng hộ mô hình tự quản lý với các cam kết đủ mạnh từ doanh nghiệp.

Trước ống kính truyền thông, ông Trump lần lượt giới thiệu lãnh đạo các tập đoàn lớn, đồng thời cho biết các doanh nghiệp đã đạt một thỏa thuận mang tính ràng buộc về đạo đức nhằm tự nguyện kiểm soát rủi ro công nghệ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (hàng đầu, bên trái) cùng Chủ tịch Hạ viện Mỹ Mike Johnson (hàng đầu, giữa) và CEO của các tập đoàn công nghệ tham gia họp báo tại Nhà Trắng sau cuộc gặp của ông Trump với các "trùm sò" công nghệ liên quan tới vấn đề an toàn AI

Không khí tại Nhà Trắng còn mang màu sắc phô diễn quyền lực. Ông Trump trêu đùa giới tinh hoa Thung lũng Silicon, gọi CEO Google Sundar Pichai là một nhân vật đặc biệt nhưng ít người thực sự hiểu. Sau khi Tổng thống Mỹ đề cập khả năng ký sắc lệnh đổi tên công nghệ, một số lãnh đạo cũng bắt đầu sử dụng khái niệm “siêu trí tuệ” để nói về AI. Sự kiện cho thấy vị thế ngày càng nổi bật của ông Trump trong quan hệ với các tỷ phú công nghệ, những người đã tích cực tìm cách xây dựng quan hệ với ông kể từ cuộc bầu cử.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (từ trái qua) giới thiệu CEO Google Sundar Pichai (đứng hàng đầu, bên phải) tới các phóng viên, gọi đùa ông Pichai là "quái vật"

Về chính sách, ông Trump tiếp tục đứng về phía nhóm phản đối việc siết quy định và hoài nghi các cảnh báo quá mức về AI, trong đó có Mark Zuckerberg và CEO Nvidia Jensen Huang. Lập trường này trái ngược với đề xuất tăng cường giám sát từ CEO Anthropic Dario Amodei và CEO OpenAI Sam Altman.

Tuy nhiên, quan điểm nhất quán phản đối một bộ quy tắc AI chặt chẽ khiến ông Trump đi ngược lại mong muốn của phần đông người Mỹ và không ít thành viên đảng Cộng hòa, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội vào tháng 11 đang đến gần. Lập trường này đồng thời cho thấy Washington dưới thời ông Trump không mặn mà với lời kêu gọi xây dựng một thỏa thuận quốc tế về quản trị AI — sáng kiến từng bị ông mô tả tại Liên hợp quốc là một âm mưu mang màu sắc toàn cầu hóa.

David Sacks, cựu cố vấn AI của Tổng thống và hiện vẫn là nhân vật thân cận, đánh giá thỏa thuận tự nguyện là lựa chọn thực tế hơn so với việc chờ đợi nhiều năm cho một cơ chế quốc tế chưa chắc hình thành. Ông Trump cũng hé lộ khả năng bổ nhiệm cố vấn AI mới trong những ngày tới. Sau sự kiện, Nhà Trắng công bố văn bản dài hai trang mang tên Cam kết chung về trách nhiệm tiên phong, có chữ ký của lãnh đạo Anthropic, OpenAI, Nvidia, Meta, xAI và Google.

Theo văn bản, các công ty sẽ xây dựng quy trình và hệ thống kiểm soát nội bộ đủ chặt chẽ để bảo đảm công nghệ vận hành đúng mục tiêu, đồng thời phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh. Mỗi doanh nghiệp cũng cam kết chỉ định một đơn vị kiểm toán bên ngoài để đánh giá hiệu quả của những biện pháp này. Theo cách diễn giải của Elon Musk, các nhóm AI về cơ bản sẽ kiểm tra chéo lẫn nhau. Văn bản để ngỏ khả năng các bước tự nguyện nói trên có thể được luật hóa hoặc thể chế hóa thành quy định trong tương lai.

Cả tỷ phú Elon Musk (phải) và CEO Nvidia Jensen Huang (trái) đều đồng thuận về việc xử lý các vấn đề của sự phát triển thái quá các ứng dụng AI trong thời gian gần đây của chính phủ Mỹ

Thỏa thuận xuất hiện sau khi ông Amodei cùng các đối thủ như Elon Musk và Sam Altman kêu gọi một cơ chế chung cho toàn ngành nhằm làm chậm quá trình phát triển các mô hình AI tiên tiến, trong bối cảnh lo ngại về an toàn ngày càng lớn. Anthropic, OpenAI và Google cũng đề xuất ban hành luật hoặc thành lập cơ quan mới để bắt buộc đánh giá an toàn độc lập, tăng cường bảo vệ an ninh mạng. Một số doanh nghiệp AI còn muốn được miễn trừ nhất định khỏi luật chống độc quyền để có thể phối hợp với đối thủ trong các vấn đề an toàn.

Dù vậy, ông Trump lựa chọn đứng cùng quan điểm với David Sacks và CEO Nvidia Jensen Huang, bác bỏ các lời kêu gọi siết quy định đối với ngành công nghiệp mà ông xem là “con ngỗng đẻ trứng vàng” của kinh tế Mỹ. Tại cuộc họp báo bất ngờ hôm thứ Ba (29/9), với sự hiện diện của Dario Amodei, Mark Zuckerberg, Jensen Huang và nhiều lãnh đạo khác, Tổng thống Mỹ cho rằng hệ thống pháp luật hiện hành đã đủ để xử lý các sự cố gần đây. Ông nhấn mạnh những đối tượng vi phạm sẽ bị phát hiện và xử lý thông qua Bộ Tư pháp, FBI và CIA.

Trong buổi gặp, ông Trump lần lượt mời các lãnh đạo công nghệ, trong đó có đồng sáng lập OpenAI và nhà tài trợ cho phong trào MAGA Greg Brockman, chia sẻ quan điểm về thỏa thuận. Tổng thống Mỹ cho rằng hiếm có người tiền nhiệm nào có thể quy tụ một bữa trưa như vậy, đồng thời khẳng định Mỹ đang dẫn đầu cuộc cách mạng AI và vượt xa châu Âu về năng lực cạnh tranh.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất là cuộc đối thoại giữa ông Trump và CEO Anthropic Dario Amodei. Trước đó, Tổng thống Mỹ từng xếp ông Amodei vào nhóm những nhân vật thiên tả khác thường điều hành Anthropic, đồng thời coi doanh nghiệp này là một nguy cơ an ninh quốc gia sau khi công ty từ chối cho phép sử dụng công nghệ không giới hạn trong chiến tranh.

Ông Trump sau đó nhắc ông Amodei, người đã dùng bữa tối cùng ông hôm Chủ nhật (27/9), cần thận trọng trước khi phát biểu với báo giới. Đáp lại, lãnh đạo Anthropic đồng tình với nhận định rằng bên chiến thắng trong cuộc đua AI sẽ nắm lợi thế quyết định, song vẫn lưu ý công nghệ này tồn tại những rủi ro thực tế và cơ chế kiểm soát phù hợp vẫn đang được thảo luận.