Nghị quyết 98 - “Cơ hội vàng” để nhà đầu tư Nhật Bản cùng TP. HCM đẩy mạnh hợp tác mô hình, dự án mới

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Võ Văn Hoan đã bày tỏ điều này tại buổi tiếp chào xã giao Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản - ông Komura Masahiro diễn ra sáng nay ngày 24/9/2024 tại TP. Hồ Chí Minh. Theo đó, ông Hoan tin rằng, trên nền tảng tin cậy chính trị, sự hiểu biết lẫn nhau và nhu cầu hợp tác, thế mạnh bổ sung của hai bên, cũng như tâm huyết của các thế hệ lãnh đạo hai bên, quan hệ giữa hai nước sẽ càng cất cánh trong thời gian tới.

Năm 2024 là năm đầu tiên triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản (thiết lập tháng 11/2023), cũng là năm hai nước kỷ niệm 15 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược (4/2009 - 4/2024) và 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược sâu rộng vì hòa bình và thịnh vượng ở châu Á (3/2014 - 3/2024). TP. Hồ Chí Minh với mong muốn và sẵn sàng đảm nhận vai trò tiên phong trong các chương trình hợp tác với Nhật Bản, nhất là những vấn đề lớn đã được lãnh đạo hai nước cam kết trong Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ (tháng 11/2023) như: cung cấp và sử dụng ODA thế hệ mới cho các dự án hạ tầng chiến lược; giảm phát thải và ứng phó với biến đổi khí hậu; đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; củng cố các chuỗi cung ứng, phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ; chuyển giao kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực y tế; xây dựng lực lượng lao động tay nghề cao; phát triển nông nghiệp và công nghiệp thực phẩm chất lượng cao; thúc đẩy hoạt động du lịch, văn hóa, giao lưu nhân dân.

Phó Chủ tịch UBND TP. HCM Võ Văn Hoan tiếp Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Bản Komura Masahiro. (Ảnh: Xuân Hạnh).

Tại buổi tiếp, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Võ Văn Hoan cho biết, trọng tâm của TP. HCM hiện nay là xây dựng một nền kinh tế bền vững, bao trùm và có khả năng chống chịu trước các thách thức toàn cầu mới, dựa trên hai trụ cột chính là chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, trong đó hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc tạo không gian và động lực cho quá trình chuyển mình của TP. HCM.

Bên cạnh đó, TP. Hồ Chí Minh mục tiêu từ nay đến năm 2035 là xây dựng thêm mạng lưới 180km đường sắt đô thị, Phó Chủ tịch UBND Thành phố bày tỏ sự mong muốn đến ông Komura Masahiro sẽ ủng hộ, vận động Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ Thành phố hoàn thành hệ thống đường sắt đô thị theo mô hình ODA thế hệ mới (trong đó có sự hỗ trợ về tri thức, công nghệ, tài chính của Nhật Bản; sự kết hợp chủ động hơn giữa vốn ngân sách và vốn vay ODA; sự tham gia sâu rộng hơn của cộng đồng doanh nghiệp và người sử dụng dịch vụ).

Về thương mại, Nhật Bản tiếp tục là đối tác thương mại lớn thứ 5, nhà đầu tư lớn thứ 3 của TP. HCM (đối tác thứ 4 về thương mại và thứ 3 về đầu tư của Việt Nam). Với tiềm năng và nhu cầu của hai bên, quan hệ hợp tác thương mại - đầu tư TP. HCM - Nhật Bản nói riêng, Việt Nam - Nhật Bản nói chung, còn nhiều dư địa để phát triển, không chỉ về quy mô, số lượng mà cả về chất lượng, đặc biệt là hàm lượng chuyển giao công nghệ cao nhằm thúc đẩy gắn kết bền vững giữa các nhà sản xuất, doanh nghiệp TP. HCM với các đối tác Nhật Bản trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Ngoài ra, trên cơ sở Nghị quyết 98 cho phép Thành phố thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tăng tốc phát triển, Thành phố đang có nhiều thuận lợi để thực hiện các cam kết với nhà đầu tư nước ngoài và hoàn thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. TP. Hồ Chí Minh tha thiết kêu gọi các doanh nghiệp, nhà đầu tư Nhật Bản sẽ coi đây là “cơ hội vàng” để đẩy mạnh đầu tư, cùng TP. HCM tìm kiếm các mô hình, dự án hợp tác cùng có lợi mới, đặc biệt là trong các lĩnh vực chiến lược như phát triển cơ sở hạ tầng, đổi mới sáng tạo, công nghệ sinh học, tự động hóa, vật liệu mới, kinh tế xanh, năng lượng sạch…

Xây dựng tuyến Metro số 1, biểu tượng cho hợp tác hữu nghị Việt-Nhật.

Đặc biệt, về phát triển cơ sở hạ tầng, Nghị quyết 98 cho phép TP. HCM thí điểm mô hình TOD nhằm giải quyết các vấn đề giao thông cấp bách trong nội đô và giải nén không gian đô thị. Đồng thời, tăng cường thu hút nguồn lực quốc tế cho các dự án trọng điểm như cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, khu công nghệ cao… Phó Chủ tịch UBND Thành phố mong muốn Thứ trưởng Komura hỗ trợ thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản và JICA ưu tiên hợp tác phát triển các dự án TOD trên địa bàn Thành phố, thúc đẩy hợp tác doanh nghiệp Việt - Nhật và các khoản ưu đãi tài chính cho doanh nghiệp Việt Nam và Nhật Bản phối hợp với Thành phố trong triển khai các dự án theo mô hình TOD và PPP.

Bên cạnh đó, trong nỗ lực tái cơ cấu nền kinh tế nhằm đẩy mạnh cả tốc độ và chất lượng tăng trưởng, ông Hoan cũng hy vọng Nhật Bản ưu tiên tạo điều kiện cho TP. HCM tham gia vào các cơ chế, sáng kiến của Nhật Bản về tăng trưởng xanh, điển hình là sáng kiến Cộng đồng phát thải bằng 0 châu Á (AZEC), giúp Thành phố tiếp cận các nguồn lực, kinh nghiệm và các hỗ trợ về công nghệ, tài chính của Nhật Bản để đạt mục tiêu không phát thải.

Đối với phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển dịch chuỗi cung ứng trên thế giới tiếp tục diễn ra mạnh mẽ và Nhật Bản tiếp tục đối mặt với vấn đề thiếu hụt lao động do tỷ lệ sinh giảm, tỷ lệ người cao tuổi cao, các hỗ trợ từ Nhật Bản giúp Thành phố đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ lao động tay nghề cao sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Võ Văn Hoan bày tỏ sự vui mừng nhận thấy Chính phủ và nhiều địa phương Nhật Bản đã và đang ưu tiên hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực tại ASEAN qua hàng loạt sáng kiến gần đây như Sáng kiến đầu tư tương lai châu Á, Sáng kiến chung Việt-Nhật trong kỷ nguyên mới…, với một trong những nội dung trọng tâm là tập trung thúc đẩy hợp tác phát triển nguồn nhân lực kỹ năng nghề cao. Đặc biệt, hoan nghênh Nhật Bản thúc đẩy hợp tác đào tạo nguồn nhân lực trẻ với Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến NEXUS về giao lưu nghiên cứu, trao đổi du học sinh dựa trên kết quả Tuyên bố chung Hội nghị cấp cao đặc biệt ASEAN - Nhật Bản năm 2023. Ông cũng đề nghị Thứ trưởng quan tâm thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ Thành phố phát triển nguồn nhân lực thông qua các chương trình hợp tác đào tạo, dạy nghề, ưu tiên chọn TP. HCM là địa điểm triển khai các chương trình hợp tác về nhân lực với Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến NEXUS.

Bên cạnh đó, ông cũng mong Thứ trưởng tiếp tục quan tâm thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản mở rộng các chính sách ưu đãi cho cộng đồng và người lao động Việt Nam tại Nhật Bản, giúp gần 570 ngàn lao động Việt Nam (lực lượng đông đảo nhất, chiếm hơn ¼ lao động nước ngoài tại Nhật Bản) ổn định cuộc sống và phát huy vai trò cầu nối hiệu quả cho quan hệ Việt Nam - Nhật Bản nói chung, TP. HCM - Nhật Bản nói riêng. Hoan nghênh chính sách lao động mới của Nhật Bản ban hành vào tháng 6/2024 dành thêm nhiều chế độ ưu đãi hơn cho lao động nước ngoài tại Nhật Bản, trong đó có Việt Nam. Ngoài ra, Thành phố cũng mong muốn Thứ trưởng hỗ trợ vận động Chính phủ Nhật Bản tăng cường xây dựng và triển khai các chương trình tạo cơ hội việc làm và nâng cao kỹ năng nghề cho lao động Việt Nam trong các ngành công nghiệp chủ chốt, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo…

Đáp lại, Thứ trưởng Komura Masahiro đã cảm ơn sự chia sẻ của Phó Chủ tịch Võ Văn Hoan, đồng thời cho biết, Nhật Bản coi trọng sự hợp tác với TP. HCM. Thứ trưởng Komura Masahiro bày tỏ mong muốn TP. HCM tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, qua đó thu hút nhiều hơn nữa các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào thành phố.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng Komura Masahiro cho rằng, giao lưu các địa phương rất quan trọng và đánh giá cao Đối thoại Hữu nghị TP. HCM lần thứ 2 và Diễn đàn Kinh tế TP. HCM lần thứ 5 năm 2024. Đây là các chương trình hợp tác rất ý nghĩa giữa TP. HCM với địa phương các nước.