Ngành logistics Việt Nam: 4 điểm nghẽn lớn và giải pháp từ Central Retail – FM Logistic

4 điểm nghẽn ngành logistics đang gặp

Điều này thể hiện rất rõ trên đường, tại mỗi điểm giao hàng, xe tải nhỏ không tối ưu, từng đoàn xe nối đuôi chờ tại cửa hàng, vừa gây tình trạng tắc nghẽn, vừa không tận dụng được lợi thế kinh tế theo quy mô.

Các đối tác khách hàng đang trao đổi

Đứng trước vấn đề này, tập đoàn Central Retail Việt Nam phối hợp cùng tập đoàn FM Logistic tổ chức hội thảo “Hợp tác vì một chuỗi cung ứng tốt hơn tại Việt Nam”, để cùng bàn thảo về định hướng xây dựng một chuỗi cung ứng hiện đại, tập trung và bền vững cho Việt Nam, trong bối cảnh hình thành các đô thị mới, hậu sáp nhập tỉnh thành.

Ông Mike Reid, Giám đốc Chuỗi cung ứng, tập đoàn Central Retail Việt Nam chia sẻ tại hội thảo

Ông Mike Reid, Giám đốc Chuỗi cung ứng, tập đoàn Central Retail Việt Nam, cho biết: Với doanh nghiệp, chuỗi cung ứng là huyết mạch vận hành. Một công ty có thể có sản phẩm tốt nhất, chiến dịch marketing mạnh mẽ nhất, nhưng nếu không thể đưa hàng hóa đến tay khách hàng một cách hiệu quả và tin cậy, thì vẫn sẽ thất bại.

Với một quốc gia, chuỗi cung ứng là xương sống của sự thịnh vượng. Bởi lẽ, tỷ lệ thâm nhập của bán lẻ hiện đại chính là thước đo sức khỏe kinh tế của một quốc gia. Nhưng yếu tố quyết định không chỉ là bán lẻ, mà chính là chuỗi cung ứng tập trung, hiệu quả đứng phía sau. Một quốc gia với chuỗi cung ứng rời rạc, kém hiệu quả chẳng khác nào đang kéo phanh khẩn cấp trên con đường tăng trưởng.

Điều đó kéo theo sự kém cạnh tranh của hàng hóa, theo nghiên cứu của TS. Tôn Thất Tú Việt Nam có khoảng 1,5 triệu xe tải đường bộ – nhiều hơn Thái Lan – nhưng khối lượng hàng hóa vận chuyển chỉ bằng 50% của Thái Lan. Điều này thể hiện rất rõ mỗi ngày: xe tải nhỏ không tối ưu, từng đoàn xe nối đuôi chờ tại cửa hàng, tình trạng tắc nghẽn, và không tận dụng được lợi thế kinh tế theo quy mô.

Ông Nguyễn Thành Nam - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước

Ông Nguyễn Thành Nam - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết: Ngành Công Thương xác định: Để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, chuỗi cung ứng phải được coi là “xương sống của phát triển kinh tế, là cầu nối giữa sản xuất – lưu thông – phân phối và là nền tảng cho hội nhập quốc tế”.

Hiện chuỗi cung ứng của Việt Nam còn 4 điểm nghẽn đang phải đối diện, thứ nhất về tỷ lệ chi phí logistics trên GDP của Việt Nam vẫn còn cao hơn mức trung bình khu vực. Theo World Bank (Báo cáo Logistics Performance Index 2023), chi phí logistics của Việt Nam chiếm khoảng 16–17% GDP, trong khi mức trung bình toàn cầu chỉ khoảng 10–12% (World Bank, 2023).

Thứ hai, liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI còn hạn chế. Báo cáo khảo sát của JETRO năm 2023 cho thấy tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam chỉ đạt khoảng 37%, trong khi tại Thái Lan đạt 59% và tại Trung Quốc là 65% (JETRO, 2023).

Thứ ba, ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong quản trị chuỗi cung ứng chưa đồng đều. Các tập đoàn và sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada, Tiki đã triển khai kho thông minh, ứng dụng dữ liệu lớn trong phân tích hành vi tiêu dùng. Tuy nhiên, theo Báo cáo Chuyển đổi số SME Việt Nam của Bộ KH&ĐT năm 2022 (nay là Bộ Tài chính), hơn 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn quản lý kho bãi, vận chuyển bằng phương thức thủ công (MPI, 2022).

Thứ tư, năng lực dự báo, quản trị rủi ro và tính bền vững trong chuỗi cung ứng còn là thách thức. Báo cáo “Kinh tế Việt Nam 2023” của CIEM chỉ rõ rằng việc áp dụng tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải carbon, và tuân thủ các cam kết quốc tế về phát triển bền vững ở Việt Nam mới ở giai đoạn khởi đầu (CIEM, 2023).

Giải pháp trong bối cảnh của Việt Nam

Để có thể kiến tạo nên chuỗi cung ứng bền vững và hiệu quả, các diễn giả đã phân tích các thành tố cốt lõi của chuỗi cung ứng hiện đại và minh họa cách các mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa 3PL, nhà bán lẻ và các thương hiệu FMCG có thể tạo nên một chuỗi cung ứng tập trung, hiệu quả tại Việt Nam. Đơn cử như sự hợp tác giữa nhà bán lẻ Central Retail và đơn vị cung cấp dịch vụ chuỗi cung ứng là FM Logistic và các thương hiệu FMCG… từ đó có thể tận dụng thế mạnh của nhau, xây dựng nên chuỗi cung ứng tập trung liền mạch, hiệu quả hơn.

Central Retail có khoảng 40 hệ thống siêu thị một chuỗi bán lẻ trên cả nước nên việc tính toán và hợp tác liên kết với các nhà cung cấp cũng thuận lợi hơn. Do đó, ông Mike Reid cũng đề xuất cách hợp tác, liên kết hiệu quả: Chúng tôi mong muốn góp phần xây dựng một chuỗi cung ứng hiện đại và vững mạnh cho Việt Nam. Bởi lẽ, chuỗi cung ứng không chỉ là vận chuyển hàng hóa, mà còn là hiệu quả, an toàn, bền vững và niềm tin của khách hàng. Là một trong những nhà bán lẻ hàng đầu tại Việt Nam, Cùng với FM Logistic, chúng tôi đang tập trung hóa sản lượng, số hóa quy trình và đầu tư vào logistics an toàn, xanh hơn.

Tổng kho của FM Logistic Việt Nam được phân loại hàng hóa cho từng khu vực nhằm tối ưu hóa trong vận chuyển

Ông Hamza Harti, Giám đốc điều hành FM Logistic Việt Nam giới thiệu

Ông Hamza Harti, Giám đốc điều hành FM Logistic Việt Nam, cho biết việc FM Logistic bắt tay hợp tác chiến lược với “ông lớn” bán lẻ Central Retail nhằm góp phần thúc đẩy phát triển logistics tại Việt Nam. Hợp tác đối tác giữa 2 tập đoàn đa quốc gia này cũng sẽ tối ưu hóa việc vận hành lượng xe tải di chuyển trên đường, lắp đặt hệ thống điện mặt trời ở các nhà kho, tiến tới số hóa trong chuỗi cung ứng nhờ các công cụ và công nghệ số.

Đặc biệt, sự hợp tác này còn góp phần vào quan trọng vào sự phát triển bền vững tại Việt Nam, thông qua việc giảm phát thải CO₂, tối ưu hóa lượng xe tải di chuyển trên đường và lắp đặt pin năng lượng mặt trời; đồng thời tiến tới số hóa trong chuỗi cung ứng nhờ các công cụ và công nghệ số, cho phép hợp tác không giấy tờ, dựa trên dữ liệu, với lợi thế về khả năng truy xuất và an toàn.