Ngành điều Việt Nam đối mặt nhiều rủi ro trong xuất khẩu năm 2026

Xuất khẩu điều đứng trước nhiều thách thức

Tối 13/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Điều Việt Nam (Vinacas) tổ chức hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025 và triển khai kế hoạch thu mua điều nguyên liệu cho năm 2026.

Phó Chủ tịch Thường trực Vinacas Bạch Khánh Nhựt trình bày tình hình và định hướng xuất khẩu điều trong năm 2026 (Ảnh: Báo Nhân dân).

Tại hội nghị, đại diện các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và các đơn vị môi giới trong ngành đã trao đổi nhiều thông tin liên quan đến tình hình hoạt động của ngành điều trong thời gian qua, đồng thời đưa ra dự báo cho giai đoạn sắp tới. Phần lớn ý kiến cho rằng hoạt động chế biến và xuất khẩu điều của Việt Nam vẫn tiếp tục đối diện trạng thái bấp bênh, với nhiều yếu tố rủi ro trong năm 2026.

Một trong những khó khăn lớn của ngành là sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Hiện nay, phần lớn điều thô phục vụ chế biến trong nước được nhập từ các quốc gia châu Phi, trong đó tiềm ẩn nhiều rủi ro về chính sách và nguồn cung.

Nguy cơ tăng chi phí nguyên liệu và logistics

Theo thông tin được chia sẻ tại hội nghị, một số quốc gia châu Phi đã áp dụng các biện pháp quản lý xuất khẩu điều thô như quy định thời gian cấm xuất khẩu đầu vụ thu hoạch nhằm ưu tiên cung cấp nguyên liệu chất lượng tốt cho các nhà chế biến trong nước; đồng thời áp dụng giá xuất khẩu tối thiểu và tăng thuế, phí đối với điều thô xuất khẩu.

Thị trường Tiểu vương quốc Arập Thống Nhất là đích đến rộng lớn của ngành xuất khẩu điều Việt Nam trong nhiều năm qua (Ảnh minh hoạ).

Những chính sách này có thể khiến việc nhập khẩu điều nguyên liệu từ châu Phi trở nên khó khăn hơn, kéo theo chi phí đầu vào gia tăng và ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, bối cảnh địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt là các căng thẳng tại Trung Đông, gây tác động đáng kể đến hoạt động logistics. Giá nhiên liệu và chi phí vận chuyển hàng hóa có xu hướng tăng, tạo thêm áp lực đối với hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Cùng với các yếu tố trên, nhu cầu tiêu thụ điều nhân tại nhiều thị trường lớn như Mỹ, châu Âu và Trung Đông được dự báo suy giảm do tình hình kinh tế toàn cầu còn nhiều khó khăn.

Định hướng xuất khẩu và chuyển dịch sang sản phẩm giá trị gia tăng

Trước bối cảnh nêu trên, sau quá trình thảo luận và cân nhắc, Ban Chấp hành Vinacas đề xuất mục tiêu trong năm 2026 xuất khẩu khoảng 800.000 tấn nhân điều, với kim ngạch dự kiến đạt khoảng 5 tỷ USD.

Đồng thời, Vinacas khuyến khích và hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chế biến sâu, phát triển các sản phẩm điều có giá trị gia tăng cao nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường quốc tế cũng như thị trường nội địa.

Theo đánh giá của Vinacas, đây là định hướng mang tính chiến lược, không chỉ phù hợp với xu hướng phát triển của doanh nghiệp mà còn đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao vị thế của ngành điều Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.