Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá (AD) và chống trợ cấp (CVD) đối với sản phẩm máy nén khí nhập khẩu từ Việt Nam, Malaysia và Trung Quốc. Đây là vụ việc phòng vệ thương mại mới nhất nhằm vào hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tại thị trường Mỹ, đồng thời được đánh giá có mức độ phức tạp cao khi triển khai song song hai cuộc điều tra.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), vụ việc được khởi xướng trên cơ sở đơn kiện do Công ty MAT Industries, LLC nộp ngày 30/4/2026. Các sản phẩm bị điều tra chủ yếu thuộc các mã HS 8414.80.16.15, 8414.80.16.25, 8414.80.16.35 và 8414.80.16.85.
 |
| Mỹ mở điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp máy nén khí từ Việt Nam |
DOC đã thiết lập mã vụ việc A-552-856 đối với điều tra chống bán phá giá và C-552-857 đối với điều tra chống trợ cấp. Đơn kiện nêu đích danh 12 doanh nghiệp Việt Nam sản xuất, xuất khẩu mặt hàng máy nén khí sang Hoa Kỳ.
Theo quy định của Mỹ, quá trình điều tra sẽ được thực hiện bởi hai cơ quan. Trong đó, DOC phụ trách xác định hành vi bán phá giá và trợ cấp, còn Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC) đánh giá mức độ thiệt hại của ngành sản xuất nội địa. Thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp chỉ được áp dụng nếu cả hai cơ quan cùng đưa ra kết luận khẳng định.
Đáng chú ý, trong vụ điều tra chống trợ cấp, ngoài các doanh nghiệp xuất khẩu, Chính phủ Việt Nam cũng được xem là một bên liên quan do bị cáo buộc thực hiện các chương trình hỗ trợ có thể mang lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Theo số liệu của ITC, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu khoảng 81 triệu USD máy nén khí sang Hoa Kỳ, chiếm khoảng 6% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này của thị trường Mỹ. So với năm 2023, giá trị xuất khẩu đã tăng khoảng 42%, cho thấy tốc độ mở rộng đáng kể của ngành hàng tại thị trường lớn nhất thế giới.
Trong hồ sơ khởi kiện, nguyên đơn cáo buộc hàng hóa Việt Nam có biên độ phá giá từ 22,06% đến 140,39%, tùy thuộc quốc gia thay thế được DOC sử dụng để tính toán. Do Hoa Kỳ vẫn coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, cơ quan điều tra dự kiến sử dụng dữ liệu từ Indonesia, Tunisia hoặc El Salvador làm cơ sở xác định giá trị thay thế.
Bên cạnh đó, nguyên đơn còn cáo buộc doanh nghiệp Việt Nam được hưởng 46 chương trình trợ cấp khác nhau liên quan đến tín dụng, ưu đãi thuế, đất đai, hỗ trợ đầu tư, giá dịch vụ tiện ích và các khoản vay chính sách. Tuy nhiên, trong thông báo khởi xướng, DOC mới quyết định điều tra trước mắt 43 chương trình trợ cấp, danh mục chi tiết hiện chưa được công bố.
Để phục vụ việc lựa chọn bị đơn bắt buộc, ngày 26/5/2026, DOC đã phát hành bảng câu hỏi điều tra về lượng và giá trị xuất khẩu (Q&V) đối với các doanh nghiệp liên quan. Hạn cuối nộp câu trả lời là ngày 9/6/2026.
Cục Phòng vệ thương mại lưu ý tất cả doanh nghiệp nhận được bảng câu hỏi, doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu trong giai đoạn điều tra hoặc doanh nghiệp muốn được hưởng mức thuế suất riêng đều phải tham gia trả lời đầy đủ và đúng hạn.
Đối với vụ việc chống bán phá giá, các doanh nghiệp không được lựa chọn làm bị đơn bắt buộc vẫn cần nộp hồ sơ xin hưởng thuế suất riêng trong vòng 21 ngày kể từ ngày khởi xướng. Việc này giúp doanh nghiệp có cơ hội được áp dụng mức thuế dựa trên kết quả của bị đơn bắt buộc thay vì mức thuế toàn quốc thường cao hơn đáng kể.
Ngoài ra, thời hạn để các bên liên quan gửi ý kiến về phạm vi sản phẩm bị điều tra là ngày 9/6/2026 và thời hạn phản biện là ngày 22/6/2026. Sau khi lựa chọn bị đơn bắt buộc, DOC sẽ tiếp tục gửi các bộ câu hỏi điều tra chi tiết cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước.
Theo quy trình, DOC có 65 ngày kể từ ngày khởi xướng để ban hành kết luận sơ bộ về chống trợ cấp và 140 ngày đối với chống bán phá giá. Trong một số trường hợp đặc biệt, cơ quan này có thể áp dụng biện pháp thuế hồi tố đối với hàng hóa nhập khẩu trước thời điểm công bố kết luận sơ bộ nếu xác định có tình trạng nhập khẩu tăng đột biến.
Trước diễn biến mới, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu máy nén khí cần chủ động nghiên cứu quy định pháp luật Hoa Kỳ, chuẩn bị đầy đủ dữ liệu về sản xuất, xuất khẩu và tài chính, đồng thời hợp tác toàn diện với cơ quan điều tra trong suốt quá trình xử lý vụ việc.
Các doanh nghiệp cũng được khuyến cáo đăng ký tài khoản trên hệ thống điện tử ACCESS của DOC để theo dõi diễn biến vụ việc, kịp thời nộp tài liệu theo yêu cầu và duy trì trao đổi thường xuyên với Cục Phòng vệ thương mại nhằm nhận được sự hỗ trợ cần thiết trong quá trình bảo vệ quyền lợi tại thị trường Hoa Kỳ.
