Mỹ điều tra 12 doanh nghiệp Việt, cáo buộc máy nén khí nhận 46 chương trình trợ cấp

Tầm ngắm mới từ thị trường Mỹ

Cục Phòng vệ Thương mại thuộc Bộ Công Thương vừa phát đi cảnh báo quan trọng liên quan đến việc Bộ Thương mại Mỹ (DOC) chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với mặt hàng máy nén khí nhập khẩu từ Việt Nam, Malaysia và Trung Quốc.

Cục Phòng vệ Thương mại, Bộ Công Thương cho biết, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) đã chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá (CBPG) và chống trợ cấp (CTC) với máy nén khí nhập khẩu từ Malaysia, Trung Quốc và Việt Nam (Ảnh minh họa).

Vụ việc được kích hoạt sau đơn kiện ngày 30/04/2026 từ nguyên đơn là Công ty MAT Industries, LLC, nhắm trực tiếp vào các sản phẩm máy nén khí chủ yếu thuộc 4 mã HS: 8414.80.16.15, 8414.80.16.25, 8414.80.16.35 và 84.14.80.16.85.

Hồ sơ từ phía nguyên đơn đã nêu đích danh 12 doanh nghiệp của Việt Nam tham gia sản xuất và xuất khẩu sản phẩm bị điều tra. Theo số liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (ITC), máy nén khí Việt Nam đang chiếm khoảng 6% thị phần nhập khẩu tại Mỹ với kim ngạch năm 2025 đạt khoảng 81 triệu USD. Đáng chú ý, giá trị xuất khẩu dòng sản phẩm này của Việt Nam sang Mỹ đã tăng trưởng nóng tới 42% so với thời điểm năm 2023.

Rủi ro thuế suất vượt mức 140%

Do phía Mỹ vẫn coi Việt Nam là nền kinh tế phi thị trường, DOC dự kiến sẽ sử dụng chi phí tại một quốc gia thứ ba có mức độ phát triển tương đồng là Indonesia, Tunisia hoặc El Salvador làm căn cứ tính toán biên độ giá. Việc áp dụng các quốc gia thay thế khác nhau sẽ dẫn đến những kịch bản thuế suất rất nặng nề cho khối doanh nghiệp nội địa. Biên độ chống bán phá giá cáo buộc đối với hàng hóa Việt Nam dao động từ 52,53 - 106,22% nếu dùng El Salvador; từ 25,85 - 132,31% nếu chọn Indonesia; và đặc biệt vọt lên mức 22,06 - 140,39% nếu căn cứ theo dữ liệu của Tunisia.

Bên cạnh đó, nguyên đơn còn cáo buộc các nhà sản xuất Việt Nam nhận được 46 chương trình trợ cấp từ Chính phủ, gây tổn hại cho ngành sản xuất nội địa Mỹ.

Dù vậy, trong quyết định khởi xướng ban đầu, DOC thông báo sẽ tập trung rà soát trước 43 chương trình. Quy trình xử lý tại Mỹ quy định rất rõ: Hàng hóa chỉ bị áp thuế phòng vệ nếu cả hai cơ quan là DOC (kết luận về bán phá giá/trợ cấp) và ITC (kết luận về thiệt hại ngành) cùng ra phán quyết khẳng định. Đáng lưu ý, do tính chất của vụ kiện chống trợ cấp, Chính phủ cũng sẽ là một đối tượng tham gia vào quá trình điều tra bên cạnh các doanh nghiệp.

Lịch trình tác chiến và khuyến cáo sinh tử

Thời kỳ điều tra chống bán phá giá được giới hạn từ ngày 01/10/2025 đến 31/03/2026; điều tra chống trợ cấp tính riêng trong năm 2025 và giai đoạn xác định thiệt hại kéo dài 3 năm (2023 - 2025). Theo lộ trình, DOC sẽ có 65 ngày để đưa ra kết luận sơ bộ về trợ cấp và 140 ngày đối với nội dung bán phá giá.

Phía Mỹ cũng bảo lưu quyền áp thuế hồi tố lên đến 90 ngày trước ngày áp thuế sơ bộ nếu phát hiện "tình trạng khẩn cấp" do lượng hàng nhập khẩu tăng đột biến.

Để chuẩn bị phản ứng, DOC sẽ ban hành Bản câu hỏi về Lượng và Giá trị (Q&V) để chọn bị đơn bắt buộc. Tất cả doanh nghiệp trong danh sách, hoặc có xuất khẩu mặt hàng này sang Mỹ muốn hưởng thuế suất riêng rẽ đều phải hoàn thành tờ khai.

Cục Phòng vệ Thương mại khuyến cáo các doanh nghiệp phải chủ động đăng ký tài khoản ACCESS tại cổng thông tin điện tử của DOC để cập nhật dữ liệu và phối hợp, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực cho cơ quan điều tra Mỹ. Bất kỳ động thái thiếu hợp tác nào cũng có thể dẫn đến việc Mỹ áp dụng các chứng cứ sẵn có bất lợi với mức thuế kịch trần.