Mô hình khởi nghiệp sinh viên tại Bách khoa Hà Nội: Biến nghiên cứu thành sản phẩm

Nhóm dự án Awake Driver sáng tạo thiết bị cảnh báo ngủ gật cho lái xe sử dụng công nghệ sóng não – đã hoàn thiện sản phẩm và đang kết nối với quỹ đầu tư ThinkZone để mở rộng thị trường.

Mô hình sáng tạo khởi nghiệp sinh viên: Cú hích đổi mới từ giảng đường

Với định hướng “người học là trung tâm”, Đại học Bách khoa Hà Nội đã và đang triển khai mạnh mẽ mô hình sáng tạo khởi nghiệp gắn với quá trình học tập, nghiên cứu của sinh viên. Thay vì chỉ dừng lại ở các công trình nghiên cứu mang tính hàn lâm, nhà trường tạo điều kiện để sinh viên hiện thực hóa các ý tưởng thành dự án có giá trị ứng dụng, tiệm cận với nhu cầu thực tiễn của xã hội và thị trường. Mô hình này được đánh giá là điểm sáng nổi bật trong hệ sinh thái khởi nghiệp của các cơ sở giáo dục đại học tại Việt Nam hiện nay.

Trong bối cảnh là một trong những đại học hàng đầu về kỹ thuật và công nghệ, sinh viên Bách khoa có lợi thế lớn về tư duy sáng tạo, năng lực nghiên cứu và giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, để phát huy tiềm năng này, cần có một hệ sinh thái đủ mạnh về cơ chế, nguồn lực và môi trường kết nối. Nhận thấy điều đó, Đại học Bách khoa Hà Nội đã thành lập Trung tâm Sáng tạo khởi nghiệp sinh viên vào năm 2023 – đơn vị đầu mối tổ chức, định hướng và hỗ trợ toàn diện cho các hoạt động sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng và khởi nghiệp của sinh viên.

Trung tâm đã tổ chức nhiều hoạt động đa dạng như Ngày hội Sáng tạo trẻ, Tuần lễ nghiên cứu khoa học, các chương trình trải nghiệm, kết nối nhà đầu tư… tạo điều kiện để sinh viên từng bước đưa ý tưởng từ giảng đường đến thị trường. Chỉ trong vòng hai năm, số lượng dự án khởi nghiệp tăng mạnh: năm 2024 có 80 dự án đến từ 15 trường đại học tham gia Ngày hội Sáng tạo trẻ (trong đó 47 đến từ Bách khoa), sang năm 2025 con số này tăng lên 112 dự án từ 20 cơ sở. Đáng chú ý, nhiều chương trình quốc tế như D-Camp, Business Pizza Hackathon... đã ghi nhận sự tham gia của gần 120 sinh viên quốc tế và sinh viên Bách khoa, với các dự án mang tính liên ngành và hướng đến phát triển bền vững.

Liên kết nghiên cứu – thị trường: Định hình hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện

Từ năm 2025, Đại học Bách khoa Hà Nội đã đổi mới cách thức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên bằng việc giao Trung tâm Sáng tạo khởi nghiệp làm đơn vị đánh giá và điều phối. Cách làm này giúp kết quả nghiên cứu không chỉ phục vụ đào tạo mà còn trở thành nền tảng cho các dự án khởi nghiệp. Nhờ đó, mối liên kết giữa giảng viên – sinh viên – doanh nghiệp được thúc đẩy, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo khép kín. Hội nghị Sinh viên nghiên cứu khoa học năm học 2024–2025 ghi nhận hơn 1500 sinh viên tham dự, 512 công trình nghiên cứu được trình bày, 117 công bố khoa học và 90 sản phẩm được triển lãm – những con số ấn tượng phản ánh chất lượng và chiều sâu nghiên cứu đang dần chuyển hóa thành sản phẩm có giá trị thực tiễn.

Nhiều dự án đã bước đầu thương mại hóa. Tiêu biểu như Awake Drive – thiết bị cảnh báo ngủ gật cho lái xe sử dụng công nghệ sóng não – đã hoàn thiện sản phẩm và đang kết nối với quỹ đầu tư ThinkZone để mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, dự án DNA Mechatronics, SoleMate và X-path đều lọt vào vòng chung kết SV Startup 2025, khẳng định sức cạnh tranh của sinh viên Bách khoa trên bản đồ khởi nghiệp quốc gia. Đặc biệt, hồ sơ thành lập công ty từ dự án X-path đã hoàn thiện, với ba hợp đồng thương mại nguyên tắc được ký kết, doanh thu đạt 150 triệu đồng chỉ trong vài tháng đầu triển khai.

Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ cá nhân hay nhóm dự án, Trung tâm còn phối hợp cùng mạng lưới Hub-Network, E-Lab (VinUni) tổ chức chương trình ươm tạo Venture X. Tính đến giữa năm 2025, đã có 5 dự án công nghệ của Bách khoa được ươm tạo, trong đó 10 dự án bước đầu có doanh thu. Một đề xuất hỗ trợ sinh viên đổi mới sáng tạo đã được Đại sứ quán Mỹ phê duyệt với kinh phí 30.000 USD – minh chứng rõ nét cho sức hút và uy tín của mô hình đang vận hành.

Trong chiến lược dài hạn, Đại học Bách khoa Hà Nội hướng đến kết nối với Công viên Khoa học Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Hà Nội – một phần trong Đề án phát triển trường thành cơ sở giáo dục kỹ thuật hàng đầu châu Á theo Quyết định số 663/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Từ nền tảng đã gây dựng, nhà trường đang cùng Thủ đô Hà Nội mở rộng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hướng đến giai đoạn phát triển 2030–2035 với tầm nhìn toàn diện, chuyên nghiệp và đầy tiềm năng.