Trong 500 người vừa trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI nhiệm kỳ 2026-2031, có 5 người là doanh nhân, lãnh đạo các doanh nghiệp tư nhân lần đầu tham gia nghị trường. Con số này không lớn, nhưng tạo ra một điểm nhấn đáng chú ý trong bức tranh đại biểu khóa mới.
Điều đáng nói không chỉ nằm ở yếu tố “lần đầu”. Sự xuất hiện của 5 doanh nhân cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang hiện diện rõ hơn trong đời sống chính trị - kinh tế của đất nước, không chỉ với vai trò đầu tư, sản xuất, tạo việc làm, đóng góp ngân sách, mà còn ở vị thế tham gia phản ánh thực tiễn, góp tiếng nói vào quá trình hoàn thiện chính sách.
Nhìn từ chương trình hành động của từng người, có thể thấy một mẫu số chung khá rõ. Đó là mong muốn tháo gỡ những điểm nghẽn đang cản trở phát triển, từ thể chế, hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi số đến việc làm, an sinh và chất lượng sống của người dân. Khi doanh nhân bước vào Quốc hội, kỳ vọng đặt ra không dừng ở tính biểu tượng, mà nằm ở khả năng đưa trải nghiệm từ thị trường, từ quản trị doanh nghiệp, từ đời sống sản xuất - kinh doanh vào nghị trường một cách thực chất hơn.
Minh bạch thể chế, mở đường cho năng lượng tái tạo
Tại Hưng Yên, bà Nguyễn Thị Thanh Bình (1982) - Phó tổng giám đốc T&T Group, Chủ tịch CTCP Tập đoàn Năng lượng T&T (T&T Energy), bước vào Quốc hội với một trọng tâm nổi bật: hoàn thiện thể chế để thúc đẩy phát triển bền vững.
 |
| Bà Nguyễn Thị Thanh Bình - Phó Tổng giám đốc T&T Group, Chủ tịch T&T Energy – một trong 5 doanh nhân tư nhân lần đầu trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI. |
Trong chương trình hành động, bà xác định chất lượng thể chế và hiệu quả giám sát thực thi chính sách là yếu tố có tính quyết định. Nếu được tín nhiệm, bà cho biết sẽ tập trung hoàn thiện các quy định pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, đất đai theo hướng minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Điểm nhấn đáng chú ý hơn cả là cam kết thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, xây dựng khung pháp lý ổn định, tạo niềm tin cho nhà đầu tư và mở đường cho các dự án năng lượng sạch quy mô lớn. Đây không chỉ là câu chuyện của một lĩnh vực kinh tế, mà còn gắn với yêu cầu bảo đảm nguồn điện ổn định cho sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao của thị trường quốc tế và mở thêm dư địa tăng trưởng dài hạn cho nền kinh tế.
Từ góc nhìn đó, cam kết của bà Bình phản ánh khá rõ một vai trò mà khu vực doanh nghiệp tư nhân có thể đóng góp trong giai đoạn mới: không đứng ngoài quá trình làm chính sách, mà tham gia thúc đẩy một môi trường đầu tư rõ ràng, ổn định và có khả năng tạo niềm tin cho dòng vốn phát triển.
Ưu tiên nhà ở công nhân, gỡ điểm nghẽn cho công nghiệp hiện đại
Tại Bình Dương, ông Nguyễn Thế Duy (1994) - Phó chủ tịch HĐQT kiêm Phó tổng giám đốc Becamex IDC, chọn một điểm rơi rất sát thực tiễn: nâng chất lượng sống cho người lao động trong đô thị và khu công nghiệp.
Trong 3 nhóm nhiệm vụ lớn mà ông nêu ra, cam kết nổi bật nhất là thúc đẩy chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân theo hướng minh bạch, đúng đối tượng. Đây là vấn đề không mới, nhưng ngày càng cấp thiết trong các trung tâm công nghiệp lớn, nơi áp lực về chỗ ở, hạ tầng và dịch vụ thiết yếu đang tác động trực tiếp đến đời sống người lao động cũng như sức cạnh tranh của địa phương.
 |
| Ông Nguyễn Thế Duy - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc Becamex IDC, đặt trọng tâm vào nhà ở công nhân, hạ tầng và phát triển công nghiệp bền vững khi bước vào nghị trường. |
Song song với đó, ông đặt mục tiêu hoàn thiện thể chế để thúc đẩy công nghiệp hiện đại, kinh tế xanh gắn với đào tạo nghề, nâng cao thu nhập cho người lao động. Hạ tầng giao thông, logistics và liên kết vùng cũng được ông xác định là những điểm nghẽn cần tháo gỡ để mở rộng không gian tăng trưởng.
Cách đặt vấn đề này cho thấy một thực tế: tăng trưởng công nghiệp không thể chỉ đo bằng dự án hay quy mô vốn, mà phải được nhìn bằng chất lượng sống của lực lượng lao động và khả năng hình thành một môi trường phát triển bền vững hơn. Khi một doanh nhân công nghiệp bước vào nghị trường với ưu tiên là nhà ở công nhân và hạ tầng cho người lao động, thông điệp đưa ra khá rõ: phát triển chỉ thực sự có ý nghĩa khi người làm ra của cải được hưởng một phần xứng đáng từ thành quả ấy.
Lấy công nghệ giải bài toán dân sinh, siết minh bạch quản trị
Tại Đà Nẵng, ông Trần Mạnh Huy (1973) - Chủ tịch HĐQT CTCP HTV Giải pháp Blockchain, Giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Đà Nẵng, mang đến một hướng tiếp cận khác: ứng dụng khoa học - công nghệ để giải quyết trực tiếp những vấn đề của người dân.
 |
| Ông Trần Mạnh Huy - Chủ tịch HĐQT CTCP HTV Giải pháp Blockchain, theo đuổi hướng ứng dụng công nghệ vào cảnh báo thiên tai, y tế và minh bạch thủ tục hành chính. |
Trong chương trình hành động, ông đề xuất triển khai công nghệ trong cảnh báo sớm thiên tai, hỗ trợ ngành y tế phát hiện bệnh sớm nhằm giảm chi phí và rủi ro. Đồng thời, ông nhấn mạnh việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính để giảm phiền hà, tăng minh bạch.
Cam kết đáng chú ý nhất ở đây không nằm ở khái niệm công nghệ theo nghĩa chung chung, mà ở cách đưa công nghệ vào những bài toán rất cụ thể của đời sống. Từ y tế, thiên tai đến thủ tục hành chính, trọng tâm mà ông Huy theo đuổi là làm cho bộ máy vận hành hiệu quả hơn, người dân được phục vụ tốt hơn và chi phí xã hội được giảm xuống.
Cùng với đó, ông cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện quy định về đất đai, tài sản công theo hướng minh bạch, hạn chế kẽ hở; phát triển kinh tế số an toàn, bảo vệ dữ liệu và quyền lợi người dân. Từ một người hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, chương trình hành động này cho thấy một góc nhìn đáng chú ý: đổi mới không chỉ là tạo ra công cụ mới, mà phải góp phần xử lý những điểm nghẽn cũ của quản trị, minh bạch và hiệu quả chính sách.
Đưa tiếng nói doanh nghiệp trẻ vào chính sách, mở đường việc làm bền vững
Tại Gia Lai, ông Vũ Hồng Quân (1976) - Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư xây dựng An Viên An Lộc Phát, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Gia Lai, bước vào Quốc hội với một trục hành động gắn chặt với thực tế địa phương.
Cam kết nổi bật nhất của ông là thúc đẩy hoàn thiện thể chế phát triển kinh tế tư nhân, nhất là tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp trẻ; rà soát các quy định chồng chéo, giảm chi phí tuân thủ và đưa tiếng nói doanh nghiệp vào quá trình xây dựng chính sách.
 |
| Ông Vũ Hồng Quân, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng An Viên An Lộc Phát, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Gia Lai, nhấn mạnh tiếng nói của doanh nghiệp trẻ và việc làm bền vững tại địa phương. |
Đây là nhóm vấn đề rất gần với cộng đồng doanh nghiệp địa phương, nơi nhiều đơn vị còn hạn chế về quy mô, vốn, năng lực công nghệ và sức chống chịu trước biến động thị trường. Khi đưa tiếng nói doanh nghiệp trẻ vào nghị trường, điều được kỳ vọng không chỉ là thêm một góc nhìn từ thực tiễn kinh doanh, mà còn là khả năng phản ánh sát hơn các vướng mắc đang cản trở sự lớn lên của khu vực tư nhân ở cấp địa phương.
Song song với đó, ông đặt trọng tâm vào tạo việc làm bền vững cho thanh niên Gia Lai thông qua gắn đào tạo với nhu cầu thị trường, phát triển các ngành có giá trị gia tăng cao như nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo. Ông cũng kiến nghị cơ chế hỗ trợ thanh niên tiếp cận vốn, công nghệ, thị trường, nhất là ở nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhìn rộng hơn, cam kết này chạm đến một bài toán lớn của nhiều địa phương: làm sao để thanh niên có việc làm bền vững ngay trên quê hương mình, để nguồn lực bản địa không bị thất thoát và doanh nghiệp địa phương có điều kiện phát triển vững hơn trong chuỗi giá trị mới.
Gắn sân bay Long Thành với việc làm, an sinh và lợi ích người dân
Tại Đồng Nai, bà Lê Nữ Thùy Dương (1976) - Tổng giám đốc CTCP Đầu tư và Kinh doanh Golf Long Thành, đặt trọng tâm vào bài toán phát triển đồng bộ khu vực sân bay Long Thành gắn với đời sống người dân địa phương.
 |
| Bà Lê Nữ Thùy Dương - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc CTCP Đầu tư và Kinh doanh Golf Long Thành, đặt trọng tâm vào phát triển Long Thành gắn với việc làm, an sinh và lợi ích người dân. |
Trong chương trình hành động, bà cho rằng cần hoàn thiện cơ chế để khu vực này phát triển đồng bộ, khai thác hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Cam kết nổi bật nhất là chú trọng tạo việc làm tại chỗ cho người dân địa phương, để một dự án động lực quốc gia không chỉ tạo ra hạ tầng mới mà còn mở ra sinh kế mới.
Bà cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông, nâng cấp kết nối liên vùng, phát triển nhà ở công nhân cùng các tiện ích thiết yếu để người lao động ổn định cuộc sống. Trong lĩnh vực nông nghiệp, bà định hướng thúc đẩy liên kết chuỗi giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị và đầu ra cho nông sản. Song song là ưu tiên các chính sách an sinh xã hội, nhất là với phụ nữ, trẻ em và nhóm yếu thế, cùng kiến nghị nâng cấp y tế cơ sở.
Điều đáng chú ý trong chương trình hành động của bà Dương là cách nhìn không tách rời giữa phát triển hạ tầng với chất lượng sống của người dân. Trong bối cảnh Long Thành được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng mới, câu hỏi đặt ra không chỉ là dự án đi nhanh đến đâu, mà còn là người dân địa phương được hưởng lợi như thế nào từ quá trình ấy. Đó cũng là điểm khiến cam kết này có sức nặng vượt ra ngoài phạm vi một địa phương.
Việc 5 doanh nhân, lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân lần đầu tham gia Quốc hội khóa XVI vì thế mang nhiều ý nghĩa hơn một sự bổ sung về cơ cấu. Họ bước vào nghị trường từ những lĩnh vực khác nhau, nhưng đều mang theo những vấn đề rất thật của nền kinh tế: cần thể chế minh bạch hơn, thủ tục bớt chồng chéo hơn, năng lượng sạch cần khung pháp lý ổn định hơn, công nhân cần chỗ ở tốt hơn, thanh niên cần việc làm bền vững hơn, người dân cần được hưởng lợi rõ hơn từ các dự án phát triển.
Kinh tế tư nhân nhiều năm qua đã là một động lực quan trọng của tăng trưởng, tạo việc làm, thúc đẩy đầu tư và mở rộng không gian sản xuất - kinh doanh. Nhưng để khu vực này đóng góp mạnh hơn cho kỷ nguyên vươn mình của đất nước, điều cốt lõi không chỉ là thêm vốn hay thêm dự án, mà là một môi trường phát triển minh bạch, ổn định, có khả năng khuyến khích đổi mới sáng tạo và bảo đảm phân bổ hợp lý lợi ích phát triển.
Ở góc độ đó, những cam kết mà 5 doanh nhân đưa ra không chỉ là lời hứa khi bước vào nghị trường. Nếu được theo đuổi bằng hành động lập pháp, giám sát và phản ánh chính sách đến nơi đến chốn, đó có thể trở thành phần đóng góp thiết thực của khu vực doanh nghiệp tư nhân cho một giai đoạn phát triển mới của đất nước: tăng trưởng nhanh hơn nhưng bền vững hơn, hiện đại hơn nhưng bao trùm hơn, và quan trọng nhất là mở ra nhiều cơ hội hơn cho người dân, doanh nghiệp và các địa phương.
