 |
| Không thể mở cửa nhập khẩu vàng nguyên liệu cho gần 7.000 doanh nghiệp |
Trong quá trình lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP), Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam đề xuất nới lỏng cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu phục vụ sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.
Theo Hiệp hội, các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu vàng trang sức mỹ nghệ nên được chủ động nhập khẩu vàng nguyên liệu theo khối lượng đã ký kết với đối tác nước ngoài và đăng ký với ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản giao dịch. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ xây dựng kế hoạch nhập khẩu hằng năm, thực hiện báo cáo định kỳ với Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công Thương để phục vụ công tác quản lý cung - cầu, cán cân thương mại và ngoại hối.
Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước không đồng tình với đề xuất cấp phép nhập khẩu theo cơ chế mở như trên.
Theo cơ quan quản lý, Thông báo kết luận số 211/TB-VPTW của Tổng Bí thư đã xác định chủ trương mở rộng quyền nhập khẩu vàng theo hướng "có kiểm soát" nhằm tăng nguồn cung vàng, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới, đồng thời hạn chế tình trạng buôn lậu qua biên giới.
Ngân hàng Nhà nước cho rằng, cụm từ "có kiểm soát" đồng nghĩa với việc chỉ lựa chọn những doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đáp ứng đầy đủ điều kiện để tham gia nhập khẩu vàng nguyên liệu. Việc cấp phép đại trà cho hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ lẻ có thể làm gia tăng nguy cơ lợi dụng hoạt động nhập khẩu để buôn lậu, rửa tiền hoặc phát sinh các rủi ro trong quản lý ngoại hối.
Hiện cả nước có gần 7.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ. Vì vậy, cơ chế cấp phép cần được thiết kế theo hướng lựa chọn các đầu mối có năng lực tài chính, quản trị và khả năng phân phối nhằm bảo đảm nguồn cung minh bạch cho thị trường.
Ngân hàng Nhà nước cũng dẫn kinh nghiệm của Trung Quốc - quốc gia có thị trường vàng lớn nhất thế giới và có mô hình quản lý tương đồng với Việt Nam. Theo đó, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc hiện chỉ cấp phép nhập khẩu vàng cho 13 ngân hàng thương mại, gồm 9 ngân hàng trong nước và 4 ngân hàng nước ngoài.
Theo cơ quan soạn thảo, quy định hiện hành tại Nghị định 232 cho phép các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đủ điều kiện được nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ góp phần tăng nguồn cung chính ngạch, nâng cao tính minh bạch của thị trường, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp chế tác vàng trang sức mỹ nghệ yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất.
Một nội dung đáng chú ý khác tại dự thảo là Ngân hàng Nhà nước đề xuất bãi bỏ quy định coi hoạt động sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và không còn yêu cầu doanh nghiệp phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất.
Việc sửa đổi nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đồng thời chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Tuy nhiên, cơ quan quản lý nhấn mạnh việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với việc nới lỏng quản lý đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ.
Theo dự thảo, các tổ chức, cá nhân sản xuất, gia công, mua bán vàng trang sức mỹ nghệ vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn, đo lường, ghi nhãn hàng hóa, niêm yết giá, hóa đơn, chứng từ, nghĩa vụ thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, phòng chống rửa tiền và các quy định pháp luật có liên quan.
Ngân hàng Nhà nước cho biết, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục thực hiện chức năng quản lý, kiểm tra về đo lường và chất lượng đối với vàng nguyên liệu, vàng miếng và vàng trang sức mỹ nghệ. Đồng thời, bộ này đang xây dựng các quy định chuyên ngành nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm đồng bộ với cơ chế quản lý mới theo hướng tăng cường hậu kiểm.
