John Deere See & Spray: Phun thuốc sâu theo cách mới nhất tác động mạnh mẽ cuộc cách mạng nông nghiệp toàn cầu

Mỗi mùa vụ, hàng tỷ lít thuốc trừ cỏ được phun xuống đất, trong đó phần lớn rơi vào đất trống, vào rễ cây trồng cần bảo vệ, vào nguồn nước ngầm bên dưới, và vào bầu không khí xung quanh. John Deere đặt câu hỏi rằng điều gì sẽ xảy ra nếu mỗi giọt thuốc đó đều là một quyết định có chủ ý, và câu trả lời của họ đang thay đổi bài toán kinh tế và môi trường của nông nghiệp toàn cầu.

Đội ngũ kỹ sư John Deere và khách hàng thử nghiệm hệ thống See & Spray trên đồng ruộng nhằm huấn luyện mô hình AI nhận diện cỏ dại theo thời gian thực.

See & Spray ra đời từ thương vụ mua lại Blue River Technology vào năm 2017 với giá 305 triệu USD, một khoản đầu tư mà nhiều người trong ngành nông nghiệp khi đó cho là quá mạo hiểm với một startup AI thuần túy. John Deere, vốn được biết đến với những chiếc máy kéo xanh lá cây khổng lồ, không mua Blue River để làm phụ kiện công nghệ. Họ mua để đặt cược vào một tầm nhìn: AI nhúng trực tiếp vào từng nông cụ, biến máy móc nông nghiệp từ công cụ cơ học thành công cụ ra quyết định.

Phòng nghiên cứu của Blue River Technology – startup AI được John Deere mua lại năm 2017, phát triển các thuật toán thị giác máy tính (computer vision) cho nông nghiệp chính xác.

Phiên bản thương mại đầu tiên ra mắt năm 2021 và đến năm 2025, See & Spray đã đạt cột mốc mà ít ai dự đoán được, đó là hoạt động trên hơn 5 triệu mẫu Anh đất nông nghiệp trong một mùa vụ duy nhất, giúp nông dân tiết kiệm 31 triệu gallon thuốc trừ cỏ, tương đương gần 50% lượng thuốc so với phương pháp phun toàn diện truyền thống.

Hệ thống hoạt động theo nguyên lý rất tinh tế. Camera gắn trên cần phun quét hơn 2.500 feet vuông mỗi giây khi máy di chuyển ở tốc độ tới 15 dặm mỗi giờ, và mạng nơ ron tích chập tích hợp trong bộ xử lý biên phân tích hình ảnh để phân biệt cỏ dại với cây trồng trong thời gian thực, hoàn toàn không cần kết nối cloud, một điểm rất quan trọng với thực tế của các vùng nông thôn nơi tín hiệu mạng thường không ổn định.

Trình diễn thực tế hệ thống John Deere See & Spray trên máy phun tự hành, sử dụng AI để chỉ phun thuốc vào đúng vị trí có cỏ dại, giúp giảm chi phí và hạn chế tác động đến môi trường.

Khi phát hiện cỏ dại, hệ thống kích hoạt đúng vòi phun tương ứng thông qua hệ thống ExactApply của Deere, chỉ phun vào đúng vị trí cần thiết. Thử nghiệm thực địa tại Đại học Arkansas qua ba năm trong vườn đậu tương cho thấy hệ thống đạt tỷ lệ bảo vệ cây trồng 99%, tức là gần như không phun vào cây trồng, và tỷ lệ tiêu diệt cỏ dại từ 80 đến 90%, mức hiệu quả không thua kém phun toàn diện nhưng với lượng thuốc giảm gần một nửa.

USP của See & Spray không nằm ở phần cứng, mà nằm ở mô hình AI ngày càng thông minh theo từng mùa vụ. John Deere đã đưa ra ba bản cập nhật phần mềm miễn phí trong mùa vụ 2025, bổ sung khả năng phun phía trên tán cây để xử lý cỏ dại và ngô hoang dã mọc vượt tán, mở rộng hỗ trợ cho hàng ngô cách nhau 20 inch trở lên, và tăng tốc độ vận hành phiên bản Premium lên 15 dặm mỗi giờ.

Bước vào mùa vụ 2026, nông dân có thêm lựa chọn Unlimited Annual License dành cho hoạt động sử dụng cao, đơn giản hóa kế hoạch chi phí theo mẫu Anh và trao cho khách hàng nhiều quyền kiểm soát hơn trong các quyết định giữa mùa vụ. Mô hình giấy phép hàng năm này là dấu hiệu rõ ràng cho thấy John Deere đang chuyển dần sang mô hình doanh thu định kỳ từ phần mềm, tương tự cách Ford Pro đang làm với mảng thương mại, thay vì chỉ phụ thuộc vào doanh thu một lần từ bán thiết bị.

Điều ít được nhắc đến trong bối cảnh 2026 là See & Spray đang trở nên quan trọng hơn bao giờ hết do chính sách thuế quan của chính quyền Mỹ. Báo cáo Crop Protection Market Outlook 2026 cảnh báo chi phí thuốc trừ cỏ như 2,4-D tăng mạnh do thuế quan nhập khẩu, đặc biệt với các hoạt chất như S-Metolachlor, Clethodim và Dicamba.

Công nghệ See & Spray được xây dựng từ nền tảng AI của Blue River Technology, doanh nghiệp được John Deere mua lại năm 2017.

Trong bối cảnh đó, một công nghệ giúp cắt giảm 50% lượng thuốc cần dùng đột nhiên không còn đơn thuần là lợi thế môi trường mà trở thành lợi thế tài chính cấp thiết. Số liệu từ máy tính tiết kiệm của John Deere cho thấy mức tiết kiệm thuốc trung bình đạt 65% trong năm 2025 trên các loại cây ngô, đậu tương và bông.

Về quy mô thị trường phía sau công nghệ này, See & Spray hiện có ba phiên bản phù hợp với các mức đầu tư khác nhau. Phiên bản Select là lựa chọn retrofit giá phải chăng có thể lắp vào máy phun cũ từ năm 2018 trở đi trong vài giờ. Phiên bản Premium dành cho nhu cầu mật độ cao với AI xử lý cỏ dại trong mùa sinh trưởng. Phiên bản Ultimate là giải pháp đầy đủ nhất tích hợp toàn bộ các tính năng.

Việc có nhiều cấp độ sản phẩm với mức giá và tính năng khác nhau phản ánh chiến lược thâm nhập thị trường rất có chủ đích của Deere, đi từ những nông trại lớn ở Midwest muốn ROI tối đa đến những nông dân nhỏ hơn muốn tiếp cận công nghệ với chi phí ban đầu thấp hơn.

John Deere See & Spray và cuộc cách mạng AI trong nông nghiệp chính xác đến từng giọt thuốc trừ sâu. Đồ họa: DN&HN

Câu chuyện của John Deere See & Spray đang diễn ra giữa lúc ngành nông nghiệp toàn cầu đứng trước một sức ép kép chưa từng thấy, chi phí đầu vào tăng do thuế quan và địa chính trị, trong khi áp lực giảm tác động môi trường ngày càng lớn từ phía chính phủ, người tiêu dùng và nhà đầu tư.

Trong bối cảnh đó, mỗi giọt thuốc phun đúng chỗ không chỉ là tiến bộ kỹ thuật, mà là làm thế nào để nuôi sống nhiều người hơn với ít tài nguyên hơn và ít tổn hại hơn cho hành tinh này.