Hồi sinh di sản bằng tinh thần khởi nghiệp

Biến cổ phục thành xu hướng

Những năm gần đây, mạng xã hội Việt Nam như khoác lên mình một sắc màu mới. Giữa những video hiện đại, những bạn trẻ trong cổ phục Lê – Nguyễn xuất hiện với ánh mắt tự tin, dáng vẻ thanh lịch và niềm tự hào rõ rệt. Họ không chỉ tái hiện quá khứ mà đang sống cùng di sản, kể lại câu chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ của thời đại số.

“Di sản chỉ thực sự có ý nghĩa khi được trao lại cho thế hệ kế tiếp bằng sự tin tưởng và nguồn cảm hứng đích thực,” một nhà nghiên cứu văn hóa từng nói. Và có lẽ, chính thế hệ trẻ hôm nay đang làm được điều đó bằng cách riêng, bằng công nghệ, bằng khát vọng sáng tạo không ngừng nghỉ.

Bùi Xuân Hưởng Co-founder

Nguyễn Văn Thanh -Founder

Ở lứa tuổi 30, Nguyễn Văn Thanh (Founder) và Bùi Xuân Hưởng (Co-founder), sáng lập thương hiệu Việt phục Thanh Phong, chưa từng nghĩ rằng những video cổ trang ngắn trên TikTok lại trở thành bước ngoặt lớn. Ban đầu chỉ là một cuộc chơi, nhưng khi hàng nghìn bình luận yêu thích đổ về, nhóm bạn biết đã chạm đến một thị trường ngách đầy tiềm năng.

“Xuất phát từ sự tò mò với vô vàn các câu hỏi: trang phục Việt Nam thời xưa như thế nào? Mỗi giai đoạn có sự khác biệt ra sao? Chính những trăn trở ấy đã thôi thúc chúng tôi bắt đầu hành trình tìm kiếm. Từ văn vật: tài liệu, sách, báo, tranh ảnh đến các hiện vật còn được lưu giữ trong dân gian, trong bảo tàng. Một hành trình “càng làm càng say mê đắm đuối””, Bùi Xuân Hưởng chia sẻ.

Thay vì quảng bá theo cách truyền thống, Việt phục Thanh Phong chọn kể chuyện bằng điện ảnh. Những dự án như: Thằng Cuội, Quan Trường, Dưới Bóng Mệnh Phụ Kiều Ơi, hay sắp tới là Tơ Mảnh (lấy bối cảnh thời Lê) đã giúp đưa cổ phục ra khỏi khuôn khổ sân khấu, trở thành một phần của đời sống. Sự kết hợp giữa văn hóa, thời trang và công nghệ giúp thương hiệu này nhanh chóng thu hút giới trẻ. Hiện nay, 70% đơn hàng của họ đến từ mạng xã hội – minh chứng cho sức mạnh của cách tiếp cận mới mẻ và chân thật.

Không dừng lại ở đó, đội ngũ Việt phục Thanh Phong còn ứng dụng AI để phân tích hành vi người tiêu dùng, dự đoán xu hướng và hỗ trợ thiết kế. Tuy nhiên, Bùi Xuân Hưởng và Nguyễn Văn Thanh vẫn giữ một nguyên tắc rõ ràng: AI chỉ là công cụ, còn cảm nhận và sáng tạo phải đến từ con người. “Cái gì thật nhất vẫn nên được ưu tiên,” Thanh cho biết.

Giữa thị trường đầy biến động, nơi thuật toán thay đổi từng ngày, điều giữ chân khách hàng không chỉ là hình ảnh, mà là sự chân thành - cách mà một thương hiệu hiểu và trân trọng văn hóa dân tộc.

Việt phục Thanh Phong trong một sự kiện

Khi người trẻ trở thành sứ giả văn hóa mới

Khởi nghiệp trong lĩnh vực di sản chưa bao giờ là con đường dễ dàng. Việt phục Thanh Phong từng đối mặt với những tranh cãi về việc cổ phục Việt “na ná” trang phục Trung Quốc. Thay vì sa vào tranh luận, họ chọn truyền thông lặng lẽ nhưng bền bỉ, tập trung giáo dục người xem bằng hình ảnh, nội dung và trải nghiệm. Bởi, như Hưởng chia sẻ: “Hiểu biết sẽ thắng định kiến.”

Theo PGS.TS Đỗ Văn Trụ – Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam, lớp trẻ ngày nay không hề quay lưng với lịch sử hay di sản văn hóa dân tộc. Trái lại, trong họ luôn tồn tại tình yêu sâu sắc với bản sắc và lịch sử cha ông.

Tình yêu ấy thể hiện qua những hành động nhỏ mà bền bỉ: mặc áo dài, tái hiện nhã nhạc cung đình, tham gia lễ hội truyền thống hay sáng tạo nội dung văn hóa trên TikTok, podcast, blog. Họ đang hồi sinh di sản trong một hình hài mới, sống động, gần gũi và đậm chất cá nhân.

PGS.TS Đỗ Văn Trụ cho rằng, di sản chỉ thật sự “sống” khi người trẻ được trao quyền tiếp cận và thể hiện bằng ngôn ngữ của thời đại họ. Không phải những bài giảng khô khan, mà là giáo dục trải nghiệm, kể chuyện bằng điện ảnh, trò chơi, công nghệ tương tác, nơi người trẻ không chỉ học mà còn sáng tạo.

“Cần có những chính sách mở rộng không gian văn hóa cho giới trẻ, để họ được trải nghiệm và thể hiện tình yêu di sản. Họ chính là những sứ giả văn hóa mới, đưa di sản vượt ra khỏi ranh giới địa lý và thế hệ, để sống mãi cùng dòng chảy thời gian,” ông Trụ nhấn mạnh.

Câu chuyện của Nguyễn Văn Thanh (Founder) và Bùi Xuân Hưởng (Co-founder) thương hiệu Việt phục Thanh Phong chỉ là một trong rất nhiều minh chứng rằng khởi nghiệp không chỉ nằm ở công nghệ hay tài chính, mà còn ở khát vọng gìn giữ và tái tạo những giá trị lâu đời. Khi thế hệ trẻ biết yêu và dấn thân vì di sản: bằng video, bằng thời trang, bằng công nghệ - đó chính là lúc quá khứ và hiện tại hòa quyện, tạo nên một Việt Nam vừa truyền thống, vừa đậm chất đương đại.

Có lẽ, hành trình khởi nghiệp đẹp nhất chính là hành trình giúp di sản được “sống lại” trong lòng người trẻ, giữa thế giới hiện đại.