"Hộ chiếu vắc xin" liệu có là "ánh sáng cuối đường hầm" cho du lịch toàn cầu?

Thắp hy vọng bằng hộ chiếu

Trung Quốc đã ra mắt "hộ chiếu vắc xin Covid-19 (chứng nhận tiêm vắc xin ngừa COVID-19)" với hy vọng phục hồi lại du lịch. Trong thông báo mới nhất, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh sẵn sàng thử nghiệm ý tưởng này để có thể bảo đảm an toàn cho các hoạt động đi lại xuyên biên giới của người dân.

Theo Nikkei Asia, giấy chứng nhận vắc xin có thể tải xuống thông qua ứng dụng di động WeChat, tương tự như một ứng dụng mã sức khỏe hiện có để theo dõi hồ sơ du lịch. Nó chứa thông tin tiêm chủng COVID-19 cũng như kết quả của các xét nghiệm chẩn đoán axit nucleic và xét nghiệm kháng thể trong huyết thanh.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trên tài khoản WeChat chính thức của mình, một mẫu in của giấy chứng nhận cũng sẽ được công nhận.

"Chúng tôi sẽ quan tâm đến việc bảo vệ đầy đủ quyền riêng tư cá nhân và đóng góp vào việc công nhận về kết quả xét nghiệm axit nucleic và hồ sơ tiêm chủng, từ đó có thể đảm bảo được an toàn cho người dân và kiểm soát được người vào một cách trật tự hơn", Bộ trưởng Ngoại giao Vương Nghị nói với các phóng viên mới đây.

Các hạn chế biên giới được ban hành do ảnh hưởng hiện tại ở Trung Quốc yêu cầu khách du lịch phải xuất trình một số xét nghiệm kiểm tra âm tính trong vòng 48 trước khi khởi hành và họ phải cách ly khi đến nơi.

Chính quyền Trung Quốc kỳ vọng tới cuối tháng 7 có thể tiêm vắc xin được 40% dân số, tăng đáng kể so với tỉ lệ 3,56% hiện nay, theo số liệu do chuyên gia Chung Nam Sơn, lãnh đạo Ủy ban Nghiên cứu và phát triển vắc xin COVID-19 của Trung Quốc, công bố gần đây.

Một chuyên gia của Trung tâm Phòng ngừa và kiểm soát bệnh tật (CDC) Trung Quốc dự đoán nước này có thể đạt 90% miễn dịch cộng đồng trong tháng 8 và đã đề xuất kế hoạch nối lại hoạt động đi lại giữa Mỹ và Trung Quốc nếu miễn dịch cộng đồng diễn ra.

Tương tự, EU trong tháng này dự kiến trình bày các đề xuất về một loại "thẻ đi lại số hóa" cho các công dân EU. Loại thẻ này sẽ xác định cụ thể một người nào đó đã được tiêm vắc xin COVID-19 hay chưa, hoặc nếu chưa tiêm thì cũng cung cấp thông tin chi tiết về các kết quả xét nghiệm COVID-19 mới nhất của họ.

Báo Wall Street Journal cho biết các lãnh đạo EU ước tính cần phải mất ba tháng để đưa chương trình "hộ chiếu vắcxin" vào hoạt động. "Mục tiêu là dần dà sẽ giúp các công dân EU có thể di chuyển an toàn trong khối hoặc ra nước ngoài làm việc hoặc du lịch", Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói.

Trong bối cảnh đó, một số quốc gia khu vực Đông Nam Âu mới đây đã kêu gọi khối này sớm thông qua "hộ chiếu vaccine" để cứu vãn mùa du lịch sắp tới.

Hy Lạp, quốc gia đầu tiên đề xuất ý kiến này cho biết nước này sẵn sàng chào đón khách dịch vào mùa hè năm 2021 nếu chứng minh họ đã được tiêm phòng, có kháng thể hoặc âm tính trước khi thực hiện các chuyến du lịch tại quốc gia này.

Nước này cũng mở rộng chiến lược tiêm chủng cho các đối tượng làm việc trong ngành khách sạn và du lịch để chuẩn bị cho kế hoạch mở cửa tới đây.

Không chỉ có Hy Lạp, các nước như Hungary, Bỉ, Tây Ban Nha đã lên tiếng ủng hộ ý tưởng để cứu vãn mùa du lịch sắp tới.

Hơn một năm sau khi lần đầu tiên đóng cửa biên giới đất nước, nhiều người Séc ngày càng cảm thấy thất vọng với những biện pháp hạn chế đi lại của chính phủ. Họ đang trông chờ sự thông qua ý tưởng về hộ chiếu vaccine cho phép đi du lịch dễ dàng hơn trong EU.

Bộ trưởng Ngoại giao Séc Tomas Petricek hoan nghênh ý tưởng này và bày tỏ hy vọng rằng các nhà lãnh đạo EU sẽ sớm tìm ra một giải pháp khả thi.

Thực tế ngày càng có thêm chính phủ các nước ủng hộ ý tưởng cho rằng "hộ chiếu vắc xin" hứa hẹn trở thành một trong những công cụ hữu ích làm nền tảng cho quá trình hồi phục kinh tế hậu đại dịch.

Mối lo ngại từ WHO

Về phía những người ủng hộ, "hộ chiếu vắc xin" sẽ giúp nối lại việc đi lại vì công việc và du lịch, từ đó giúp các nền kinh tế có thể tự đứng dậy sau khủng hoảng.

Không ngạc nhiên khi những tiếng nói ủng hộ mạnh mẽ nhất "hộ chiếu vắc xin" là các hãng hàng không và các quốc gia có nền kinh tế lệ thuộc nhiều vào du lịch. Những nước này đều đang nỗ lực và tìm mọi phương cách để có thể "bình thường hóa" việc đi lại quốc tế sớm nhất vào mùa hè năm nay.

Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) dự kiến tháng này ra mắt một ứng dụng để hành khách tự tải lên đó ảnh chụp các tài liệu chứng thực đã tiêm vắc xin. Tất nhiên nhân viên IATA có thể xác minh những tài liệu này nếu thấy nghi ngờ. Chẳng hạn họ có thể liên hệ với cơ sở y tế đã tiêm vắc xin được nêu trong tài liệu chứng thực của hành khách.

Kể từ mùa thu năm ngoái, IATA đã cố gắng thuyết phục WHO ủng hộ đề xuất của họ, tuy nhiên mọi sự dường như chưa suôn sẻ.

"Chúng tôi sẽ vẫn xúc tiến mọi chuyện mà không có họ (WHO - PV)... Chúng tôi có những quốc gia mà họ sẽ phát cuồng nếu không thể đón tiếp du khách và họ không phải những nước nhỏ: Tây Ban Nha, Hi Lạp, Thái Lan", ông Nick Careen, phó chủ tịch cao cấp IATA, nói.

Tuy nhiên đến nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho đến nay vẫn chưa ủng hộ ý tưởng cấp "hộ chiếu vaccine" để thúc đẩy hoạt động đi lại. WHO cho rằng hiện chưa phải là thời điểm để sử dụng hộ chiếu vaccine, bởi vẫn còn nhiều ẩn số liên quan đến hiệu quả của tiêm chủng trong việc ngăn ngừa COVID-19, trong khi nguồn cung cấp vaccine vẫn còn hạn chế.

Giới chuyên gia nhận định, triển khai sáng kiến về hộ chiếu vaccine rất phức tạp, do các nước có quy định khác nhau về hạn chế đi lại, dữ liệu riêng tư cũng như tính hiệu quả của từng loại vaccine đối với các biến thể khác nhau củ SARS-CoV-2. Mỗi một khu vực lại sử dụng hệ thống khác nhau về thu thập, lưu trữ thông tin liên quan đến đại dịch. Ngoài ra, còn có những lo ngại riêng về tình trạng bất bình đẳng giữa các nước khi thực hiện hộ chiếu vaccine.

Lyly