Quốc hội hiện đang xem xét đề xuất áp dụng thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5% đối với phân bón. Trước đây, khi phân bón chịu thuế GTGT đầu vào 10% và đầu ra 5%, các doanh nghiệp sản xuất phân bón có thể khấu trừ và hoàn thuế GTGT đầu vào. Tuy nhiên, với quy định mới, doanh nghiệp không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, mà phải hạch toán vào chi phí, dẫn đến khả năng tăng chi phí sản xuất và giá bán cuối cùng cho nông dân.
Nếu chi phí sản xuất tăng mà giá bán giữ nguyên, doanh nghiệp sẽ phải chịu thiệt hại. Để giữ nguyên lợi nhuận, doanh nghiệp có thể phải tăng giá bán, gây thiệt hại cho nông dân. Trường hợp chia sẻ chi phí, cả doanh nghiệp và nông dân đều sẽ chịu thiệt. Hàng nhập khẩu có thể được lợi vì không bị ảnh hưởng bởi chi phí sản xuất tăng.
Việc tăng chi phí cũng có thể làm các nhà đầu tư ngần ngại khi đầu tư vào sản xuất phân bón trong nước, đặc biệt là các dự án công nghệ cao, do không được hoàn thuế GTGT cho nhà xưởng, thiết bị, nguyên liệu. Điều này có thể khiến ngành sản xuất phân bón trong nước mất động lực phát triển và kém cạnh tranh so với hàng nhập khẩu.
Việc áp dụng thuế GTGT 5% có thể tạo điều kiện cạnh tranh bình đẳng hơn giữa hàng trong nước và hàng nhập khẩu, bởi cả hai đều chịu thuế suất như nhau. Tuy nhiên, cũng có khả năng dẫn đến tăng giá bán tới người mua cuối cùng, tùy thuộc vào tỷ trọng chi phí đầu vào chịu thuế GTGT trong giá bán sản phẩm.
Hiệp hội Phân bón Việt Nam đã và đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan kiến nghị sửa đổi mức thuế suất đối với phân bón, cung cấp thông tin về những bất cập của Luật số 71/2014/QH13, và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất phân bón. Hiệp hội cũng tiếp tục kết nối thông tin cho doanh nghiệp, hợp tác với các tổ chức quốc tế, và tham gia xây dựng các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý phân bón.
Trong nhiệm kỳ tới, Hiệp hội Phân bón Việt Nam đặt mục tiêu tiếp tục kiến nghị sửa đổi Luật số 71/2014/QH13 để chuyển phân bón thành mặt hàng chịu thuế GTGT 5%, đồng thời xem xét sửa đổi Nghị định 26 về thuế suất xuất khẩu phân bón. Hiệp hội cũng sẽ tập trung vào các chủ đề liên quan đến sản xuất và sử dụng phân bón bền vững, giảm phát thải nhà kính, và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Linh Anh
