Ngành dệt may Việt Nam đang dần phục hồi với đơn hàng tăng trở lại, giúp cải thiện doanh số và tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong nửa đầu năm 2024, xuất khẩu ngành dệt may đạt hơn 19,5 tỷ USD, tăng 3,94% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, nhiều công ty vẫn đối mặt với thua lỗ và cắt giảm sản xuất, và tình hình đơn hàng cho quý 4 còn chưa chắc chắn do các khách hàng vẫn thận trọng theo dõi thị trường.
Ngoài ra, các doanh nghiệp trong ngành còn phải đối mặt với nhiều thách thức khác như đơn giá, chi phí nhân công, vận chuyển, và yêu cầu "xanh hóa" sản xuất để đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe. Để tận dụng các ưu đãi thuế quan từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như CPTPP, doanh nghiệp phải đáp ứng các quy tắc xuất xứ "từ sợi trở đi" hoặc "từ vải trở đi". Tuy nhiên, ngành dệt may Việt Nam vẫn đang đối mặt với sự mất cân đối giữa các công đoạn sản xuất, trong đó dệt và nhuộm vẫn là nút thắt lớn.
Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), nhấn mạnh rằng, cần tăng cường đầu tư vào các khâu thiếu hụt của ngành, đặc biệt là dệt và nhuộm, để hưởng lợi từ các hiệp định thương mại và nâng cao tính cạnh tranh. Chính phủ cần tiếp tục hỗ trợ chính sách và nguồn vốn để khuyến khích doanh nghiệp nội địa đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ dệt may. Ở những khu vực có mật độ cao các doanh nghiệp dệt may, cần xây dựng các khu công nghiệp lớn với công nghệ mới, đảm bảo yêu cầu môi trường và hướng tới sản xuất xanh.
Ngoài ra, việc đa dạng hóa thị trường và phân khúc khách hàng cũng là mục tiêu quan trọng của ngành trong thời gian tới. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự hỗ trợ kịp thời từ các Thương vụ Việt Nam tại các thị trường nước ngoài, cung cấp thông tin về các biến động kinh tế và rào cản kỹ thuật, như các đạo luật liên quan đến lao động cưỡng bức và chuỗi cung ứng tại Mỹ, Đức, và EU. 
Hiệp hội Dệt may Việt Nam cũng đang thúc đẩy đàm phán Hiệp định thương mại song phương giữa ASEAN và Canada để giảm bớt yêu cầu về công đoạn sản xuất từ quy tắc 3 công đoạn xuống còn 2 công đoạn trong CPTPP. Bên cạnh đó, việc triển khai Chiến lược phát triển bền vững ngành dệt may và da giày đến năm 2030 vẫn còn chậm, và Hiệp hội mong muốn Bộ Công Thương đẩy nhanh tiến độ thực hiện để hình thành các tổ hợp, khu công nghiệp dệt may lớn nhằm phát triển nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất.
Mặc dù có nhiều thách thức trong việc thực hiện các chiến lược phát triển bền vững, nhưng với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ và thay đổi tư duy ở các địa phương, ngành dệt may hy vọng sẽ hình thành thêm nhiều khu công nghiệp hỗ trợ trong thời gian tới, góp phần phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Linh Anh
