Hệ thống thu phí 5 cao tốc Bắc - Nam vẫn chưa đạt yêu cầu sau nhiều lần khắc phục

Hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) tại 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020 vẫn chưa vận hành ổn định sau nhiều lần khắc phục. Kết quả đánh giá cho thấy các chỉ số hiệu năng (KPI) tiếp tục không đạt yêu cầu, dù các đơn vị liên quan đã triển khai nhiều giải pháp xử lý.

Thông tin được Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) báo cáo Bộ Xây dựng sau quá trình rà soát hệ thống thu phí tại các dự án Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây, cùng hệ thống Back-End phục vụ thu phí của dự án Vân Phong - Nha Trang.

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam, sau thời gian khai thác, hệ thống ITS, ETC và kiểm soát tải trọng tại 5 dự án đã bộc lộ nhiều tồn tại. Dù đã được yêu cầu khắc phục và có cải thiện, kết quả đánh giá hai lần cho thấy chỉ số hiệu năng vận hành (KPI) vẫn chưa đạt yêu cầu (Ảnh minh họa).

Theo báo cáo, hệ thống ITS và ETC của 5 dự án được xây dựng trên cơ sở hồ sơ thiết kế do Ban Quản lý dự án 6 (nay là Ban Quản lý dự án Đường sắt) lập, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng chủ trì thẩm định.

Trong quá trình triển khai, do 5 dự án PPP được chuyển sang đầu tư công, hệ thống ITS và ETC chưa được đầu tư đồng bộ ngay từ đầu. Trong khi đó, 3 dự án PPP còn lại đã hoàn thành và vận hành thu phí từ tháng 5/2024, riêng đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt đưa vào khai thác từ tháng 1/2025 và hoạt động ổn định.

Đến tháng 9/2024, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phê duyệt điều chỉnh dự án để bổ sung hệ thống kiểm soát tải trọng và hoàn thiện ITS, ETC tại 5 dự án đầu tư công. Sau khi hoàn thành đầu tư, Cục Đường bộ Việt Nam tiếp nhận, tổ chức thu phí từ đầu tháng 3/2026, đồng thời kết nối với hệ thống Back-End của dự án Vân Phong - Nha Trang.

Tuy nhiên, quá trình khai thác đã bộc lộ nhiều bất cập. Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam, dù các tồn tại đã được yêu cầu xử lý và có cải thiện nhất định, hai đợt đánh giá liên tiếp đều cho thấy hệ thống chưa đáp ứng chỉ số hiệu năng vận hành (KPI) theo quy định.

Nguyên nhân được xác định chủ yếu xuất phát từ việc bố trí một số thiết bị tại trạm thu phí chưa phù hợp với mô hình thu phí kín liên tuyến, đồng thời phần mềm vận hành tại trạm và hệ thống Back-End vẫn chưa hoàn thiện. Đây đều là những vấn đề chuyên sâu về công nghệ thông tin, cần được đánh giá độc lập để xác định đúng nguyên nhân trước khi triển khai các giải pháp xử lý.

Để khắc phục dứt điểm các tồn tại, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng giao Trung tâm Công nghệ thông tin chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan kiểm tra toàn bộ hệ thống thu phí tại 5 dự án và hệ thống Back-End của dự án Vân Phong - Nha Trang, làm rõ nguyên nhân, đề xuất giải pháp và chỉ đạo khắc phục.

Theo đề xuất, Ban Quản lý dự án 2, Ban Quản lý dự án 7, Ban Quản lý dự án Thăng Long và Ban Quản lý dự án Đường sắt có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu kỹ thuật; đồng thời chỉ đạo các nhà thầu và đơn vị tư vấn phối hợp với cơ quan chuyên môn trong quá trình kiểm tra, rà soát.

Các ban quản lý dự án cũng được yêu cầu chỉ đạo nhà thầu khẩn trương xử lý toàn bộ tồn tại của hệ thống thu phí và hệ thống Back-End, bảo đảm đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, chỉ số KPI theo quy định, hoàn thành trước ngày 15/8.