 |
Theo kế hoạch, việc sắp xếp được triển khai trên cơ sở thực hiện Kết luận số 34-KL/TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 21/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ cùng các quy định hiện hành của Trung ương và thành phố. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc điều chỉnh quy mô dân cư, mà còn hướng tới xây dựng mô hình quản lý phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp, giảm áp lực cho cấp xã, tinh giản lực lượng hoạt động không chuyên trách, tiết kiệm chi ngân sách và tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển.
Điểm đáng chú ý trong kế hoạch lần này là yêu cầu gắn việc sắp xếp thôn, tổ dân phố với chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Thành phố nhấn mạnh đây không đơn thuần là việc “gộp địa bàn”, mà là quá trình tái tổ chức không gian quản trị ở cơ sở theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững hơn.
Hải Phòng yêu cầu toàn bộ quá trình thực hiện phải bảo đảm công khai, dân chủ, đúng quy trình và phù hợp với đặc điểm văn hóa, phong tục, điều kiện thực tế của từng địa phương. Sự đồng thuận của người dân được xem là yếu tố then chốt trong quá trình triển khai.
Theo nguyên tắc được nêu trong kế hoạch, các thôn, tổ dân phố chưa bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô số hộ gia đình sẽ thuộc diện xem xét sắp xếp. Sau khi tổ chức lại, các đơn vị mới phải đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định hiện hành. Đặc biệt, đối với các xã định hướng phát triển thành phường, quy mô dân cư sẽ được tính toán theo tiêu chuẩn của tổ dân phố đô thị.
Không chỉ dừng ở mức “đạt chuẩn”, Hải Phòng còn khuyến khích các địa phương mạnh dạn xây dựng các thôn có từ 400 hộ dân trở lên và tổ dân phố từ 550 hộ dân trở lên. Với những khu dân cư quy mô rất lớn — từ 1.000 hộ đối với thôn và 1.500 hộ đối với tổ dân phố — thành phố yêu cầu phải có giải pháp quản lý phù hợp để bảo đảm hoạt động tự quản cộng đồng và hiệu quả điều hành của chính quyền cấp xã.
Đáng chú ý, việc sắp xếp sẽ không làm thay đổi địa giới hành chính cấp xã. Thành phố cũng yêu cầu hạn chế tối đa việc chia tách một thôn hoặc tổ dân phố thành nhiều cụm dân cư mới, trừ các trường hợp đặc thù liên quan đến địa hình, tập quán, điều kiện dân cư hoặc yêu cầu quản lý thực tiễn.
Bên cạnh yếu tố dân số, Hải Phòng đặc biệt quan tâm đến điều kiện hạ tầng sau sắp xếp. Các thôn, tổ dân phố mới phải bảo đảm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng, học tập, khám chữa bệnh, văn hóa, thể thao và sản xuất kinh doanh của người dân. Việc tổ chức lại phải tạo thuận lợi cho đời sống dân sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý dân cư ở cơ sở.
Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu đồng bộ giữa việc sắp xếp địa bàn dân cư với kiện toàn tổ chức Đảng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội tại địa phương. Đồng thời, quá trình này phải phù hợp với các chương trình đầu tư công, quy hoạch trường học, công trình công cộng và các dự án phát triển khác đang triển khai.
Đối với các khu vực đặc thù như hải đảo xa đất liền, khu vực giải phóng mặt bằng, địa bàn biệt lập hoặc bị chia cắt bởi sông ngòi, quốc lộ, đường sắt, khu công nghiệp…, thành phố cho phép xem xét giữ nguyên nếu không đủ điều kiện sắp xếp. Tuy nhiên, các địa phương phải giải trình rõ nguyên nhân, tính cần thiết và căn cứ đề xuất.
Việc ban hành kế hoạch lần này cho thấy Hải Phòng đang từng bước chuẩn bị cho một giai đoạn quản trị mới ở cơ sở — nơi bộ máy tinh gọn hơn, nguồn lực được sử dụng hiệu quả hơn và người dân được phục vụ tốt hơn trong tiến trình phát triển đô thị hiện đại.
